لزوم شکل‌گیری نظریه‌پردازی و نگاه جدید در علوم انسانی

گزارش خبرنگار  خبرگزاری صدا و سیما ، حجت‌الاسلام علی عباسی رئیس جامعه‌المصطفی، در ششمین اجلاسیه ملی هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره، طی سخنانی اظهار کرد: در پنج دهه گذشته، کشور گام‌های بلندی در حوزه‌های علمی برداشته است.

وی افزود: در گذشته حتی در مرکز استان مرکزی پزشک وجود نداشت، اما امروز پیشرفته‌ترین عمل‌های جراحی در کشور انجام می‌شود. همچنین توسعه زیرساخت‌های انرژی، از جمله گازرسانی به دورترین نقاط کشور، نعمتی بزرگ و کم‌نظیر است.

عباسی تأکید کرد: در حوزه خدمات عمومی نباید دستاورد‌های علمی نادیده گرفته شود. البته پیشرفت‌های علمی به جای خود محفوظ است، اما ضروری است در حوزه علم و فناوری، به‌ویژه علوم انسانی، نگاه جدیدی در بخش نظریه‌پردازی شکل بگیرد و همین مسئله علوم انسانی را از سایر علوم متمایز می‌کند.

وی ادامه داد: در کرسی‌های نظریه‌پردازی باید توجه ویژه‌ای به مبانی صورت گیرد. در جامعه‌المصطفی تاکنون حدود ۷۰۰ کرسی برگزار شده که اغلب آنها ترویجی بوده‌اند، اما گام‌هایی نیز برای برگزاری کرسی‌های نظریه‌پردازی برداشته شده است.

در ادامه، شجاع احمدوند رئیس دانشگاه علامه طباطبایی گفت: دانشگاه‌ها در این حوزه نیازمند حمایت هستند و باید به سمت مأموریت‌گرایی هدایت شوند.

وی افزود: محدودیت‌ها و نیاز‌های اقتصادی کشور شناسایی شده و حدود ۷۵ درصد استادان به سمت دانشگاه حل مسئله حرکت کرده‌اند، اما نباید از نظریه‌پردازی غفلت شود.

احمدوند تصریح کرد: در حوزه‌هایی مانند پرسش‌های بنیادی، نقد پارادایم‌های مسلط، ارائه چارچوب‌های فکری جدید، پرورش مکاتب فکری و گفت‌وگوی میان علم، فلسفه و جامعه، نیاز جدی به نظریه‌پردازی وجود دارد.

در ادامه، حجت‌الاسلام نجف لک‌زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به نقش فرهنگستان‌ها گفت: در وضعیت کنونی، فرهنگستان‌ها در جهان نقش مؤثری در پیشرفت علوم و ارتقای جایگاه نظریه‌پردازی دارند.

وی افزود: نظریه‌پردازی در علوم انسانی باید به‌عنوان یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره علوم انسانی دیده شود و فرهنگستان علوم انسانی از جمله مراکزی است که کرسی‌های موفقی در این زمینه برگزار کرده است.

در ادامه، حسین کلباسی اشتری رئیس کرسی تخصصی علوم عقلی، طی سخنانی گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تأمل در جایگاه خرد و عقل در سنت فکری ایرانی ـ اسلامی هستیم.

وی افزود: در پنج دهه اخیر، برخی فیلسوفان از «تمامیت مدرنیته» سخن گفته‌اند که مقصود از آن پایان مدرنیته نیست، بلکه آشکار شدن ابعاد مختلف آن است. امروز در موقعیتی کم‌نظیر قرار داریم که این تمامیت آشکار شده و مفاهیمی، چون حقوق بشر، آزادی و توسعه که خوراک علوم انسانی بوده‌اند، در پیوند با قدرت علم قابل مشاهده است.

در ادامه، آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست رئیس کرسی تخصصی علوم نقلی گفت: نظریه‌پردازی همزاد با اندیشه بشری است و این جریان علمی باید به‌دور از سیاست‌زدگی و با انضباط علمی دنبال شود.

وی تأکید کرد: امتداد اجتماعی نظریه‌ها اهمیت بالایی دارد و نظریه‌ها باید بتوانند خود را در سطح جامعه نشان دهند.

در پایان ششمین اجلاسیه ملی هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره، از برگزیدگان این حوزه تقدیر به عمل آمد.