پژوهش جدید نشان داد: مکمل‌های پروبیوتیک و سین‌بیوتیک قند خون را کنترل می کنند

به گزارش بهداشت نیوز به نقل از علم‌خوان، یافته‌های این یک بررسی سیستماتیک جامع و متاآنالیز  بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران شواهد با کیفیتی در حمایت از استفاه از این مکمل‌ها به عنوان استراتژی‌های کمکی بالقوه برای مدیریت دیابت حمایت می‌کنند.

روش تحقیق و یافته‌های آن

پژوهشگران در این تحقیق داده‌های ۴۸ کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده واجد شرایط شامل بزرگسالان مبتلا به پیش‌دیابت یا دیابت نوع ۲ را تجزیه و تحلیل کردند. نتایج تجمیع‌شده، کاهش آماری معنی‌داری را در چندین معیار شامل قند خون ناشتا، انسولین ناشتا، HgbA1c و یک معیار مقاومت به انسولین (HOMA-IR) نشان دادند.

تجزیه و تحلیل زیرگروه‌ها، مزایای ثابتی را در ویژگی‌های مختلف پایه، از جمله سطوح مختلف گلیسمی، مدت زمان آزمایش و وضعیت سلامت شرکت‌کنندگان نشان داد. هم پروبیوتیک‌ها (باکتری‌های مفید زنده) و هم سین‌بیوتیک‌ها (ترکیبی از پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها که آنها را تغذیه می‌کنند) مؤثر بودند. مزایای بیشتر در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2، افرادی که تحت مداخلات طولانی‌تر بودند و افرادی که شاخص توده بدنی (BMI) پایه بالاتری داشتند، مشاهده شد.

نکته قابل توجه این است که تجزیه و تحلیل‌ها هیچ ارتباط معنی‌داری بین مدت زمان مصرف مکمل و میزان بهبود در شاخص‌های گلیسمی نشان ندادند. این یافته نشان می‌دهد که مزایا ممکن است نسبتاً زود ظاهر شوند و لزوماً با استفاده طولانی‌تر به صورت خطی افزایش نمی‌یابند.

یافته‌های این تحقیق نقش میکروبیوتای روده را در سلامت متابولیک برجسته می‌کند: دیس‌بیوز (عدم تعادل در باکتری‌های روده) با مقاومت به انسولین و هایپرگلیسمی مرتبط است، در حالی که پروبیوتیک‌ها و سین‌بیوتیک‌ها ممکن است به بازگرداندن تعادل، کاهش التهاب و بهبود حساسیت به انسولین از طریق مکانیسم‌هایی مانند تولید اسید چرب زنجیره کوتاه و عملکرد بهتر سد روده کمک کنند.

زمینه و پیامدها

دیابت نوع 2 و پیش‌دیابت صدها میلیون نفر را در سراسر جهان دچار خود می‌کند و عوارضی مانند بیماری‌های قلبی عروقی، آسیب کلیوی و نوروپاتی را به همراه دارند. در حالی که داروهایی مانند متفورمین همچنان برای درمان اساسی هستند، عوارض جانبی، هزینه‌ها و مشکلات پایبندی، علاقه به درمان‌های حمایتی را افزایش داده است.

تعدیل میکروبیوم روده از طریق پروبیوتیک‌ها و سین‌بیوتیک‌ها، یک گزینه امیدوارکننده و نسبتاً در دسترس را برای درمان بیماران نشان می‌دهد.

نتیجه‌گیری

پژوهشگران نتیجه می‌گیرند که این مکمل‌ها می‌توانند به عنوان ابزارهای کمکی مؤثر برای افزایش کنترل قند خون عمل کنند. با این حال، آنها به تفاوت‌هایی در سویه‌های پروبیوتیکی، دوزهای مصرفی و طرح‌های مطالعه اشاره می‌کنند که بر نیاز به رویکردهای شخصی‌سازی‌شده و تحقیقات بیشتر برای بهینه‌سازی فرمولاسیون‌های خاص تأکید دارد.

منبع:

https://link.springer.com/article/10.1007/s12602-025-10644-w