چند روز قبل دو دادگاه بزرگ علیه متا و گوگل آغاز شد که میتواند قوانین بازی شبکههای اجتماعی را برای همیشه تغییر دهد. شاکیان ادعا میکنند که این پلتفرمها عامدانه محصولاتی اعتیادآور ساخته و فضایی امن برای سوءاستفادهگران جنسی فراهم کردهاند. درحالیکه تیکتاک و Snap پیش از دادگاه با شاکیان توافق کردند و از معرکه گریختند، «مارک زاکربرگ»، مدیرعامل متا، باید پاسخگوی سیاستهایی باشد که کودکان را هدف قرار داده است.
به گزارش نیویورک تایمز، در دادگاه لسآنجلس، «مارک لانیر»، وکیل شاکیان، توضیح داد که اپلیکیشنهای متا از یک ترفند روانشناسی به نام پاداش متغیر استفاده میکنند. درست همانطور که یک قمارباز اهرم ماشین اسلات را میکشد به امید اینکه برنده شود (بدون اینکه بداند نتیجه چیست) کاربر نیز صفحه را پایین میکشد به امید اینکه محتوای جذابی ببیند. چون کاربر نمیداند پست بعدی چیست، مغز او برای دریافت پاداش (یک ویدیو یا عکس جذاب) مدام دوپامین ترشح میکند. این عدم قطعیت و امید به دیدن چیزی جالب، چرخهای بیپایان از رفتار اجباری ایجاد میکند که دقیقاً شبیه اعتیاد به قمار است.
در این دادگاه مارک لانیر سه مکعب چوبی را روی میز گذاشت و گفت: «این پرونده به سادگیِ ABC است: اعتیاد (Addicting)، مغزها (Brains)، کودکان (Children)». شاکی اصلی پرونده، دختری ۲۰ ساله با نام مستعار «K.G.M» است که ادعا میکند طراحیهای عامدانه اینستاگرام و یوتوب او را از کودکی معتاد کرده و باعث افسردگی و خودزشتانگاری شده است.

وکلا استدلال میکنند که ویژگیهایی مانند اسکرول بینهایت، پخش خودکار ویدیو و الگوریتمهای پیشنهاددهنده تلههایی هستند که برای ایجاد رفتار اجباری طراحی شدهاند. لانیر در دادگاه با لحن تندی گفت:
«آنها اپلیکیشن نساختند، تله ساختند. آنها کاربر نمیخواستند، معتاد میخواستند.»
در دادگاه دوم که توسط «رائول تورز»، دادستان کل نیومکزیکو آغاز شد، اتهامات بسیار سنگینتر است. او متا را متهم کرده که پلتفرمهایش را به شکارگاه شکارچیان جنسی تبدیل کرده است. نکته شوکهکننده اینجاست که طبق ایمیلهای افشاشده از «مالیا آندروس»، محقق سابق متا، سیستمهای نظارتی شرکت تخمین زده بودند که روزانه حدود ۵۰۰ هزار قربانی فقط در بازارهای انگلیسیزبان هدف قرار میگیرند.
دادستان تورز مدعی است که مدیران متا نهتنها فضایی برای استثمار کودکان ایجاد کردند، بلکه درباره آن دروغ گفتند و امنیت کودکان را قربانی رشد و سودآوری کردند.

یکی از اسناد داخلی یوتوب نشان میدهد که این شرکت خود را به «پرستار بچه» تشبیه کرده و کودکان زیر ۴ سال را هدف قرار داده است. در متا نیز سندی متعلق به سال ۲۰۱۸ با این مضمون پیدا شد: «اگر میخواهیم در جذب نوجوانان برنده شویم، باید آنها را زمانی که کودک هستند جذب کنیم.»
این اسناد نشان میدهد کسانی که در ۱۱ سالگی به فیسبوک پیوستهاند، چهار برابر بیشتر از کسانی که در ۲۰ سالگی عضو شدهاند، در پلتفرم باقی میمانند. کارمندان متا حتی در مکاتبات داخلی، تاکتیکهای شرکت را به روشهای «کمپانیهای دخانیات» تشبیه کردهاند.
وکلای گوگل و متا ادعا میکنند که هیچ مدرک علمی مبنیبر اعتیادآور بودن پلتفرمهایشان وجود ندارد و مشکلات روانی شاکیان ناشی از مسائل خانوادگی است. آنها همچنین به «بند ۲۳۰ قانون نزاکت در ارتباطات» استناد میکنند که پلتفرمها را از مسئولیت محتوای منتشرشده توسط کاربران معاف میکند.