چرخش تاکتیکی بورس

 اگر در هفته‌های گذشته ورود پرقدرت پول حقیقی ها و موج خوش‌بینی، بخش بزرگی از بازار را به حرکت درآورده بود، اکنون معیار انتخاب سرمایه‌گذاران در حال تغییر است. از این پس، کیفیت سودآوری شرکت‌ها، گزارش‌های مالی، ارزندگی سهام و چشم‌انداز صنایع، نقش پررنگ‌تری در تصمیم‌گیری فعالان بازار خواهد داشت و شرکت‌هایی که از پشتوانه بنیادی مناسب برخوردارند، مسیر صعودی خود را با قدرت بیشتری ادامه می‌دهند.

 آغاز تغییر فاز

بورس تهران بهار ۱۴۰۵ را با ثبت بازدهی چشم‌گیر و سبقت از سایر بازارهای دارایی به پایان رساند؛ اما به‌نظر می‌رسد با آغاز تابستان، قواعد بازی نیز تغییر کرده است. تالار شیشه‌ای در هفته‌ای که گذشت متاثر از اخبار  ضد و نقیض سیاسی و اقتصادی قرار گرفت و همین موضوع باعث شد از هیجان و شتاب معاملات هفته قبل از آن فاصله بگیرد. بازار سهام که در سومین هفته خردادماه با رشد ۱۲.۵درصدی شاخص کل یکی از قوی‌ترین کارنامه‌های خود را ثبت کرده بود، در هفته گذشته وارد فاز آرام‌تری شد و شاخص کل به رشد ۲درصدی رضایت داد. در همین مدت، شاخص هموزن نیز مسیر ضعیف‌تری را طی کرد و حدود یک‌درصد کاهش را به ثبت رساند.  از سویی، همزمان با افزایش سرعت انتشار گزارش‌های سالانه شرکت‌ها در سامانه کدال، تصویر بنیادی بازار نیز شفاف‌تر شده است.  در نتیجه، نسبت قیمت به سود (P/E) بازار بار دیگر به محدوده ۷واحد بازگشت. این سطح از نگاه بسیاری از تحلیلگران می‌تواند نشانه‌ای از متعادل‌تر شدن ارزش‌گذاری سهام و نزدیک شدن قیمت‌ها به واقعیت‌های بنیادی باشد. 

در کنار این تحولات، کاهش نسبی تنش‌های سیاسی و نظامی نیز به بهبود انتظارات در بازار کمک کرد و باعث شد در آخرین روز معاملاتی هفته، بار دیگر بخشی از خریداران به بازار بازگردند و سمت تقاضا تقویت شود. با این حال، فعالان بازار معتقدند مسیر آینده بورس همچنان به تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته است و تا زمان مشخص شدن این متغیرها، نمی‌توان انتظار یک روند پایدار و یکدست را داشت. بسیاری از کارشناسان معتقدند با نزدیک شدن به فصل انتشار گزارش‌های ماهانه و عملکرد فصلی شرکت‌ها، انتظار می‌رود جریان سرمایه‌های خرد نیز مسیر متفاوتی را در پیش بگیرد. 

 تداوم روند صعودی؟

آیا روند صعودی بازار ادامه پیدا می‌کند؟ در همین رابطه فردین آقابزرگی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» اظهار کرد: با توجه به آنچه در معاملات بازار سهام می‌گذرد، می‌توان گفت، در هفته‌های آینده سرمایه‌های خرد به جای حرکت یکپارچه در کل بازار، بیشتر به سمت شرکت‌هایی روانه خواهند شد که از منظر بنیادی وضعیت مناسب‌تری دارند و چشم‌انداز سودآوری آنها روشن‌تر است. به همین دلیل، رالی بورس در تابستان ادامه خواهد داشت؛ اما این بار برندگان آن، همه نمادها نخواهند بود. به گفته این تحلیلگر، انتشار گزارش‌های ماهانه و در ادامه صورت‌های مالی سه‌ماهه، از مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند مسیر صنایع مختلف را از یکدیگر جدا کند. شرکت‌هایی که توانسته‌اند سودآوری خود را حفظ کنند، فروش مناسبی داشته باشند و از منظر ارزش‌گذاری همچنان در سطوح جذاب قرار بگیرند، احتمالا مقصد اصلی سرمایه‌های خرد خواهند بود. در مقابل، بخشی از نمادهایی که در هفته‌های گذشته صرفا تحت تاثیر جو عمومی بازار رشد کرده‌اند، ممکن است برای مدتی با کاهش تقاضا یا نوسانات بیشتری مواجه شوند. 

او افزود: از سوی دیگر، کاهش تدریجی هیجان در معاملات را نیز می‌توان نشانه‌ای از بلوغ رفتار معامله‌گران دانست. سرمایه‌گذاران پس از یک دوره رشد سریع، اکنون با دقت بیشتری به متغیرهای بنیادی، گزارش‌های مالی و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها توجه می‌کنند. این تغییر رفتار، اگرچه ممکن است سرعت رشد شاخص کل را نسبت به گذشته کاهش دهد، اما می‌تواند کیفیت روند صعودی بازار را افزایش دهد و از شکل‌گیری موج‌های هیجانی جلوگیری کند.

رالی تابستانی

محمد غفوری، کارشناس بازارهای مالی نیز در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» ضمن اشاره به روند معاملات هفته گذشته، اظهار کرد: بازار سهام در هفته گذشته یکی از پرنوسان‌ترین هفته‌های خود در ماه‌های اخیر را پشت سر گذاشت. برخلاف هفته‌های قبل که شاخص‌ها با قدرت در مسیر صعودی حرکت کردند و فضای عمومی بازار یکدست مثبت بود، معاملات هفته گذشته با نوسانات بیشتری همراه شد و بازار نتوانست همان روند پرشتاب صعودی را حفظ کند. به گفته این کارشناس، فشار عرضه در ابتدای هفته موجب شد معاملات با چالش‌هایی همراه شود و بسیاری از نمادها با افزایش عرضه و عقب‌نشینی قیمت‌ها مواجه شوند، اما در ادامه و با فروکش کردن هیجانات، شرایط بازار به تدریج متعادل‌تر شد.

او افزود: در روزهای پایانی هفته نشانه‌های بازگشت آرامش به بازار قابل مشاهده بود و معاملات از فضای هیجانی فاصله گرفت. هرچند شاخص‌ها دیگر همان شتاب رشد هفته‌های قبل را نداشتند، اما بسیاری از نمادهای بنیادی با افزایش تقاضا روبه‌رو شدند و توانستند عملکرد مناسبی را به نمایش بگذارند. این موضوع نشان می‌دهد جریان پول همچنان در بازار حضور دارد، اما رفتار سرمایه‌گذاران نسبت به گذشته محتاطانه‌تر شده و انتخاب سهام بیش از گذشته بر مبنای تحلیل و وضعیت بنیادی شرکت‌ها انجام می‌شود.

محمد غفوری ادامه داد: در میان صنایع مختلف، گروه‌های بانکی، پالایشی و غذایی همچنان در کانون توجه معامله‌گران قرار داشتند. این صنایع حتی در شرایطی که کلیت بازار در فاز تعادل قرار گرفت، با افزایش تقاضا همراه شدند و عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از گروه‌های دیگر ثبت کردند. استقبال سرمایه‌گذاران به این صنایع موضوع تازه‌ای نیست و در هفته‌های گذشته نیز نشانه‌های آن را مشاهده کردیم، اما اکنون با ورود بازار به مرحله‌ای جدید، این گروه‌ها همچنان از گزینه‌های مورد توجه فعالان بازار به شمار می‌روند.

این تحلیلگر بازار سرمایه با اشاره به چشم‌انداز معاملات هفته آینده اظهار کرد: انتظار نمی‌رود بورس بتواند بار دیگر رشدهای پرشتاب و یکدست هفته‌های گذشته را تکرار کند. بازار پس از ثبت بازدهی قابل‌توجه، اکنون به سطحی از تعادل قیمتی رسیده و طبیعی است که برای ادامه مسیر، به یک دوره استراحت نیاز داشته باشد. به گفته این تحلیلگر بازارهای مالی، چنین اصلاح یا توقفی اتفاقی منفی نیست و می‌تواند زمینه را برای ورود سرمایه‌گذاران جدید و شکل‌گیری موج بعدی رشد فراهم کند. وی افزود: بازار پس از عبور از یک رالی قدرتمند، نیاز دارد بخشی از هیجان خود را تخلیه کند تا قیمت‌ها در سطوح جدید تثبیت شوند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذارانی که تاکنون فرصت ورود نداشته‌اند نیز می‌توانند با بررسی دقیق‌تر شرایط، وارد بازار شوند و همین موضوع می‌تواند به تقویت روند صعودی در ادامه کمک کند؛ مشروط بر اینکه متغیرهای کلان اقتصادی و سیاسی نیز همچنان از بازار حمایت کنند.

 جذابیت برخی گروه‌ها

این کارشناس با تاکید بر جذابیت برخی صنایع گفت: همچنان نگاه مثبتی به برخی گروه‌ها از جمله گروه‌های بانکی و غذایی وجود دارد. این صنایع حتی در صورت پیشرفت مذاکرات و عملیاتی شدن توافقات سیاسی نیز از ظرفیت رشد مناسبی برخوردار خواهند بود؛ زیرا علاوه بر اثرپذیری از تحولات سیاسی، از منظر سودآوری و چشم‌انداز عملکرد نیز وضعیت مطلوبی دارند.  به گفته او، این گروه‌ها می‌توانند در دوره گذار بازار نیز مورد توجه سرمایه‌گذاران باقی بمانند و بازدهی مناسبی را نصیب سهامداران کنند.

او در ادامه خاطرنشان کرد: دوره رشد یکپارچه و همزمان همه نمادهای بازار تا حد زیادی به پایان رسیده است. در هفته‌های گذشته تقریبا بخش بزرگی از بازار به‌صورت هماهنگ رشد کرد؛ اما اکنون شرایط تغییر کرده و بازار وارد مرحله‌ای شده است که تفاوت‌های بنیادی شرکت‌ها بیش از گذشته خود را نشان خواهد داد. از این پس احتمالا همه نمادها مسیر مشابهی را طی نخواهند کرد و انتخاب سهم اهمیت بسیار بیشتری نسبت به گذشته پیدا می‌کند.

به اعتقاد محمد غفوری، بازار اکنون در یک دوراهی قرار گرفته است. از یک‌سو شرکت‌هایی که از نظر سودآوری، عملکرد عملیاتی و ارزش‌گذاری همچنان ظرفیت رشد دارند و در رالی اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند، می‌توانند مقصد جدید نقدینگی باشند و از سوی دیگر، نمادهایی که طی هفته‌های گذشته رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند، احتمالا وارد فاز استراحت یا اصلاح خواهند شد.  از همین رو، دوران رشدهای دسته‌جمعی جای خود را به بازاری تحلیل‌محور خواهد داد. به نظر می‌رسد از این به بعد بازار سهام با گزارش‌های مالی، سودآوری شرکت‌ها و کیفیت متغیرهای بنیادی نقش تعیین‌کننده‌تری در بازدهی سهام خواهد داشت