۳۰ تا ۵۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری است

دکتر مریم بهشتیان - رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ایسنا، با تأکید بر ضرورت توجه به عوامل خطر بروز سرطان‌ها و با بیان اینکه ریسک‌فاکتورها باید در کانون توجه قرار گیرند، اظهار کرد: اگرچه آمار و ارقام سرطان‌ها بسیار مهم و راهنمای اصلی سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان به‌ویژه در نظام سرطان است، اما آنچه برای عموم مردم اهمیت حیاتی دارد و باید از آن مطلع باشند، توجه به ریسک‌فاکتورها و پرهیز از عوامل خطر است.

وی افزود: شناخت علائم هشداردهنده سرطان مانند توده‌های غیرطبیعی، خونریزی‌های غیرعادی، کاهش وزن بی‌دلیل، تغییر پایدار در اجابت مزاج، زخم‌های بهبودنیافته و سرفه یا گرفتگی صدای طولانی‌مدت باید در کانون توجه مردم قرار گیرد.

رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت درباره تأثیر شرایط آب‌وهوا بر بروز سرطان‌ها گفت: نتایج مطالعات نشان می‌دهند آلودگی هوا، کیفیت منابع آب و برخی مواجهه‌های شغلی می‌توانند در بروز برخی سرطان‌ها نقش داشته باشند، اما باید توجه کرد که سرطان یک بیماری چندعاملی است و نمی‌توان آن را به یک عامل محیطی واحد نسبت داد.

بهشتیان تأکید کرد: سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی‌ها باید بر کاهش عوامل خطر مرتبط با سرطان و کاهش میزان مواجهه با این عوامل متمرکز شوند.

وی درباره نقش عوامل ژنتیکی و وراثت در بروز سرطان‌ها بیان کرد: بر اساس شواهد علمی، تنها حدود پنج تا ۱۰ درصد از سرطان‌ها منشأ ارثی دارند، اما تقریباً همه سرطان‌ها به دلیل تغییرات ژنتیکی ایجاد می‌شوند. در واقع، سرطان‌ها حاصل تعامل عوامل ژنتیکی، محیطی و رفتاری هستند.

رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت ادامه داد: مصرف دخانیات، تغذیه ناسالم، مصرف کم میوه و سبزیجات، مصرف فست‌فودها، چاقی، کم‌تحرکی، مصرف الکل، آلودگی هوا، تماس با برخی مواد شیمیایی و برخی عفونت‌ها از مهم‌ترین عوامل محیطی و رفتاری مؤثر در بروز سرطان‌ها به شمار می‌روند.

بهشتیان با اشاره به چالش‌های موجود در حوزه آگاهی عمومی گفت: یکی از مشکلات مهم، سطح پایین سواد سلامت جامعه درباره سرطان‌ها است. همچنان در بخش‌هایی از جامعه، سرطان به عنوان بیماری غیرقابل پیشگیری، هم‌معنا با درمان‌های سخت، دیرهنگام و غیرقابل علاج شناخته می‌شود.

وی افزود: این در حالی است که امروزه ۳۰ تا ۵۰ درصد از سرطان‌ها قابل پیشگیری هستند یا در صورت تشخیص زودهنگام، قابل کنترل خواهند بود. بر همین اساس نیز ارتقای آگاهی مردم باید فراتر از اطلاع‌رسانی ساده باشد و به توانمندسازی آنها برای انتخاب سبک زندگی سالم و رفتارهای پیشگیرانه منجر شود.

رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت در عین حال، مشارکت پایین مردم در برنامه‌های غربالگری سرطان را از دیگر چالش‌های مهم این حوزه عنوان کرد و گفت: افزایش مشارکت عمومی در غربالگری، نقش مؤثری در تشخیص زودرس و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان دارد.