به گزارش همشهری آنلاین، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بعد از بررسی امتیازها و بازدیدهای میدانی صورت گرفته، ۱۲ روستا را برای مرحله نهایی انتخاب کرد که از این میان پرونده ۸ روستای کشور به سازمان جهانی گردشگری ارسال خواهد شد. قرار است این ۸ روستا در رای گیری نهایی در سال ۲۰۲۶ فهرست روستاهای ثبت جهانی شرکت کنند. تاکنون ۵ روستای کندوان(آذربایجان شرقی)، اسفهک(خراسان جنوبی)، کندلوس(مازندران)، شفیع آباد(کرمان) و سهیلی(هرمزگان) در این فهرست قرار گرفته اند. در این گزارش ۱۲ روستای گردشگری مورد بررسی قرار گرفته است.
روستای دَرَک در سیستان و بلوچستان
دَرَک از روستاهای بکر و زیبای گردشگری است که موقعیت جغرافیایی آن، در کنار دریا، کویر، تپه های شنی و نخلستان ها، شرایط اقلیمی خاصی ایجاد کرده است. ویژگی برجسته روستای درک، تلاقی دریا و کویر است که اغلب مورد توجه بسیاری از گردشگران قرار می گیرد. صنایع دستی این روستا شامل بافتن گلیم و قالی، سفالگری و ساخت زیورآلات سنتی است که سبب اشتغالزایی برای زنان شده. درک روستای گردشگری زمستانی نیز محسوب می شود. این روستای کوچک و آرام در حاشیه دریای عمان و فاصله ۱۷۰ کیلومتری تا چابهار و ۱۲۰ کیلومتری تا مرکز شهرستان کنارک واقع شده است.
روستای قلعه بالا در سمنان
روستای قلعه بالا به عنوان دهکده دوستدار محیط زیست شناخته میشود. این روستا با معماری پلکانی، بافت تاریخی ارزشمند و مجاورت با منطقه حفاظت شده توران به عنوان یکی از مهم ترین مقاصد گردشگری طبیعی و فرهنگی کشور شناخته می شود و تاکنون دو بار در میان نامزدها قرار گرفته است. مشارکت زنان در فعالیت های امور روستا از جمله صنایع دستی زبانزد است. کتابخانه کودک همسو با برنامه ریزی ها برای ثبت جهانی قلعه بالا و توسعه گردشگری پایدار در این روستا احداث شده است. روستای قلعه بالا در فاصله ۲۱ کیلومتری شهر بیارجمند و در شرق شهرستان شاهرود واقع شده است.
روستای گیسوم در گیلان
روستای گیسوم چشم اندازهای طبیعی و بکر با پوشش گیاهی دارد که قدمت آن به ۵۰۰ سال می رسد و جزو سکونتگاه های اصلی تالش بوده و هست. ساختار جمعیتی این روستا به گونهای است که تاکنون مهاجری وارد آن نشده است. سه سایت معروف به جنگل های گیسوم که مجتمع های گردشگری در آن واقع شده، ۲۰ خانه مسافر و همچنین دو خانه بوم گردی از ویژگی های این روستا هستند. ارزش های تاریخی، پیشینه سکونتگاهی روستا، پیوند تاریخی انسان و طبیعت و همچنین مسیرهای تاریخی و جاده جنگلی، فرهنگ و آیینهای بومی روستا از دیگر مزایای گیسوم هستند. همچنین بازارچه فصلی صنایع دستی و سوغات گیسوم یکی از ظرفیت های شاخص گردشگری فرهنگی محسوب می شود. این روستا در شهرستان تالش با مساحت بیش از ۸۰ هکتار از فضای مناسب در مجاورت دریا و حاشیه جنگل هیرکانی قرار دارد.
روستای شانه تراش مازندران
شانه تراش از مناطق پایلوت بوم گردی نوآورانه شهرستان تنکابن محسوب می شود. در این روستا ساخت و سازها رویه بازگشت به فرهنگ و معماری و زیست بومی در پیش گرفته شده است. البته وجه تمایز طرح شانه تراش تنها معماری روستا نیست، بلکه تشکیل تعاونی توسعه پایدار روستای شانهتراش است. طوری که ۹۰ درصد از اهالی روستا عضو تعاونی هستند و از این طریق مدیریت بهره برداری روستا را رهبری می کند. حضور گردشگر در این منطقه مدیریت شده است تا آسیبی به بافت طبیعی و فرهنگی روستا وارد نشود. همچنین موزه ای شبیه به خانه های قدیمی روستا در آنجا ساخته شده است.
روستای موئیل اردبیل
موئیل، روستایی که به داشتن چشمه های آبدرمانی شهرت دارد؛ روستایی در دامنه کوه سبلان با داشتن طبیعتی بکر و امکانات مناسب هر ساله پذیرای گردشگران بسیاری است. علاوه بر چشمه های آبگرم، قشلاق قره قیه، جهنم دره، آبشار گورگور خیاو چای، قله کسری و... از دیگر جاذبه های گردشگری روستای موئیل محسوب می شوند. همچنین برگزاری جشنواره کوچ عشایر با مشارکت اهالی روستا شکل می گیرد. موئیل سال گذشته در بین نامزدهای انتخاب برترین روستاهای گردشگری جهان بود. روستای موئیل در ۱۵ کیلومتری مشگین شهر و در دامنههای سرسبز کوهِ سبلان قرار دارد.
روستای بیشه در استان لرستان
روستای بیشه با جذب سالانه حدود نیم میلیون گردشگر، به عنوان یکی از مهم ترین مقاصد تفریحی و سیاحتی داخلی مطرح شده و با برخورداری از آبشار کم نظیر، موقعیت ویژه در مسیر راهآهن سراسری و توسعه زیرساخت ها، جایگاه خود را به عنوان قطب نوظهور گردشگری ایران تثبیت کرده است. نصب تابلوهای راهنمای گردشگر در نقاط مختلف روستا و مسیر آبشار به ۲ زبان فارسی و انگلیسی، ایجاد تابلوهای ویژه نابینایان و فعالیت دفاتر خدمات گردشگری و راهنمایان تور در معرفی و ساماندهی سفر از دیگر اقدامات این روستا است. روستای بیشه در ۶۰ کیلومتری خرم آباد قرار گرفته است.
روستای پامنار خوزستان
اقتصاد روستای پامنار مبتنی بر گردشگری است و اغلب اهالی با قایق، تور، اقامتگاه، پذیرایی و صنایعدستی رفع معاش میکنند. این روستای به دلیل دارا بودن چشم اندازهای بسیار متنوع طبیعی مانند چشمه فراوان، وجود درخت های سرسبز نخل و سدر، انجیر، بلوط، وجود قلعه تاریخی شاداب و دریاچه دز همه ساله گردشگران زیادی را به خود جذب می کند. همچنین کپوبافی از صنایع دستی رایج منطقه است و برای مردم روستا نه تنها سرشار از هنر و ذوق است، بلکه راهی برای امرار معاش خانوادههای روستایی نیز به حساب می آید. روستای پامنار دزفول در فاصله ۲۵ کیلومتری از شهر دزفول قرار دارد.
روستای انجدان در استان مرکزی
انجدان، از روستاهای قدیم اراک و مرکز تجدید حیات فرهنگی و تبلیغی و جایگاه امامان اسماعیلی نزاری پس از سقوط الموت بوده است. این روستا در منطقهای کوهستانی قرار دارد که کوه چشمه و کوه برف شاه در اطراف آن است و غارهای کوچک و بزرگ فراوانی در نزدیکی آن وجود دارد. سنگ نگارههای هفت هزار ساله در کوه های روستا همچنان حفظ شده است. در دل این کوه ها نیز غارهایی همچون غارهای کیوهکش و آسیلی با ساختاری خاص جای گرفته اند. انجدان حمامی قدیمی مربوط به دوره قاجار به نام نجفعلی دارد و در کنار جاذبه های تاریخی، نقطه قوت این منطقه طبیعت و باغات آن است.
روستای مارین در کهگیلویه و بویراحمد
بدلیل واقع شدن روستای مارین در پای کوه خامی، چشمه های فراوانی در این منطقه ظاهر و آب مورد نیاز برای آبیاری باغات روستا را فراهم می کند. این آب گوارا پس از عبور از کوچه باغ های روستا، از روستا خارج و در منطقه چرزو دیل، باغات این منطقه را نیز سیراب می کند. شکل ظاهری روستا نیز یکی دیگر از عوامل زیبایی آن محسوب می شود؛ روستای پلکانی. همچنین وجود بقعه زیبای امامزاده بی بی خاتون در روستا جنبه مذهبی و دینی آن را نیز دوچندان کرده است. سبدبافی از محصولات مهم روستاست که با شاخه بادام تولید می کنند که بانوان سالخورده سبد برای نگهداری نان و میوه تولید می کند. مارین در فاصله ۴۰ کیلومتری شمال شهر دوگنبدان، مرکز شهرستان گچساران واقع شده است.
روستای ریاب در استان خراسان رضوی
اولین اقامتگاه بوم گردی استان خراسان، خانه سنتی حاج حسن علیپور یا اقامتگاه قوامیه است که در روستای ریاب از توابع گناباد قرار دارد. فاصله ۲۷۵ کیلومتری این روستا با مشهد باعث شده برخی مسافران و زائران حرم امام رضا (ع) که از سوی گرگان راهی مشهد هستند، شبی را در این اقامتگاه بوم گردی به صبح برسانند. در اطراف اقامتگاه نیز تعدادی خانه قدیمی، عمارت باغ گلشن، قلعه های تاریخی، آرامگاه ابو منصور و برج های دیده بانی وجود دارد. بافت کاهگلی روستا، جذاب ترین بخشی است که توجه هر گردشگری را به خود جلب میکند. روستای ریاب دارای هزار سال تاریخ مکتوب بوده و جزو قدیمی ترین روستاهای گلی کشور به حساب می آید.
روستای مصر در استان اصفهان
خانههای روستای مصر در اوج سادگی و درست مانند خانههای سایر نقاط کویری ایران ساخته شدهاند؛ دیوارهای کاه گلی، سقفهای گنبدی و درهای چوبی که هر کدام هماهنگی خاصی با طبیعت کویر دارند، هرساله میزبان تعداد بیشماری گردشگر است. در کنار هر خانه، طویله کوچکی قرار دارد که اهالی در آنها بوقلمون و بز و گاهی شتر نگه داری می کنند. با درختان نخل، آفتابگردان، پرندگان و پروانه های زیبا یکی از بکرترین مناطق گردشگری اصفهان است. وجود کویر مصر در نزدیکی روستای مصر سبب شده تا سالانه گردشگران بسیاری در این روستا اقامت کنند. این روستا با عناوینی مانند «چاه دراز»، «کلاته یوسف» و «مزرعه یوسف» نیز شناخته می شود. مصر، روستایی کوچک از توابع شهرستان خور و بیابانک است که در دشت کویر ایران، در حدود ۴۵ کیلومتری شرق جندق و ۶۰ کیلومتری شمال خور قرار دارد.
روستای افین در خراسان جنوبی
افین به عنوان پایتخت زرشک بیدانه جهان شهرت دارد. روستای افین علاوه بر تولید محصولی استراتژیک و کمنظیر در سطح جهانی، از پیشینه تاریخی غنی، مناظر طبیعی بکر و الگوی موفق کشاورزی پایدار برخوردار است. قلعه افین، قلعه کوه، آسیاب آبی، مسجد جامع افین و مزار چهار گنب از بناهای تاریخی این روستا محسوب می شود. روستای افین در ۴۰ کیلومتری شهر حاجیآباد مرکز شهرستان زیرکوه و حدود ۱۲۰ کیلومتری بیرجند واقع شده است.
