به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، امروز یکشنبه ۱۹ بهمن ماه ۱۴۰۴ در نشست تخصصی مدیران سازمان بازرسی شهرداری تهران ، ضمن تبیین جایگاه و اثرگذاری مدیریت شهری، بر ضرورت همراهی و نقش راهبردی بازرسی در تحولات جدید و پیشبرد مأموریتهای محوله تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت ویژه حکمرانی محلی اظهار داشت: اثرگذاری تصمیمات و اقدامات در سطح مدیریت شهری، به دلیل ارتباط مستقیم با متن جامعه، سریعتر و ملموستر است و گستره آن تمام ابعاد زندگی روزمره شهروندان را فرا میگیرد. این امر ماهیتی متمایز از فرآیندهای طولانیمدت در سطوح کلان ملی دارد.
ضعف در حکمرانی محلی کارآمد؛ چالش ساختاری کشور
شهردار تهران با اشاره به مبانی قانون اساسی،یکی از چالشهای ساختاری در کشور را ضعف در حکمرانی محلی کارآمد برشمرد و افزود: با وجود تصریح قانون اساسی بر نقش ارکان محلی، این حوزه با نوعی انفعال و اختلال در تقسیم اختیارات مواجه بوده است. اگرچه رفع کامل این چالش در حیطه اختیارات شهرداری نیست، اما میتوان با الگوهای اجرایی نوین، گامهای مؤثری در عرصه عمل برداشت.
زاکانی خاطرنشان کرد: تجربیات گذشته از جمله عملکرد شهرداری در دوران دفاع مقدس ۱۲ روزه ، ظرفیتها و اهمیت مدیریت شهری را بیش از پیش آشکار ساخته و موجب تغییر نگاه حاکمیتی به این مجموعه شده است. بر همین اساس ابداعاتی نظیر «ستاد محلات» در صورت اجرای صحیح، میتواند دامنه نفوذ و اثربخشی خدمات شهری را تا پایینترین سطوح جامعه گسترش دهد.
شهردار تهران در ادامه بر ضرورت خروج از رویههای قبلی و پذیرش مسئولیتهای فراتر توسط مدیریت شهری تأکید کرد و گفت: مدیریت شهری تهران در دوره جدید، با اتکا به قانون اساسی، مسئولیت خود در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی پایتخت را به طور کامل میپذیرد. شاهد این ادعا، عملکرد موفق شهرداری در مدیریت پیامدهای حوادث اخیر مانند جنگ ۱۲ روزه است.
نقش راهبر، تسهیلگر و یاریرسان سازمان بازرسی در صورت همراهی با ایده های تحولی
زاکانی در بخش دیگری از سخنان خود پیرامون عملکرد سازمان بازرسی گفت: نسبت این سازمان با تحولات جدید مدیریت شهری، تعیینکننده است. اگر بازرسی با ایدهها و چارچوب تحولی آشنایی و وقوف نداشته باشد، ناخواسته به عاملی بازدارنده تبدیل میشود که با معیارهای گذشته، مسیرهای جدید را میسنجد. اما اگر این سازمان محقق و همراه تحولات باشد، میتواند نقش راهبر، تسهیلگر و یاریرسان را ایفا کند.
وی خاطرنشان کرد: مبنای حرکت کنونی مدیریت سالی، چهار تحول اساسی و دوازده رویکرد عملیاتی است که محور اصلی آن «مسئولیتپذیری تمامقد» است. در این چارچوب، مدیریت شهری نسبت به کلیت امور شهر احساس مسئولیت میکند و در قبال آنچه مستقیماً در حیطه اختیاراتش است، پاسخگو بوده و در سایر موارد، با کمک و نظارت، سایر نهادهای مسئول را برای انجام وظایفشان یاری میدهد. عدم درک این رویکرد، موجب ایجاد تعارض یا کاهش اثرگذاری خواهد شد.
شهردار تهران سپس به تشریح مدل مطلوب حکمرانی شهری پرداخت و گفت: در یک الگوی بهینه مدیریتی، خدمات به سه سطح تقسیم میشوند؛ سطح یک، «خدمات پایه و حاکمیتی» است که اجرای آن بر عهده نهادهای ملی میباشد، سطح دو «خدمات شهری و مدیریت منظر و کالبد شهر»، این سطح در حیطه مستقیم مدیریت شهری است، و سطح سه «خدمات محلهای و اجتماعی» که با هدایت و توانمندسازی از سوی شهرداری قابل ارائه است.
زاکانی افزود: حتی در سطح یک، مدیریت شهری میتواند با ارائه الگوهای اجرایی و پشتیبانی عملیاتی، نقش مکمل و تسهیلگر ایفا نماید.
وی تاکید کرد: بر همین اساس مأموریت اصلی شهرداری تهران، ایجاد و اجرای الگویی جامع است که بتواند مؤلفههای گوناگون حیات شهری از جمله «سرزندگی و هویت شهر»، «توسعه کالبدی و زیرساختی» و ارتقای «سبک زندگی شهروندان» را به صورت هماهنگ و یکپارچه پیش ببرد.
شهردار تهران در بخش دیگری از سخنان خود گفت: وظیفه سازمان بازرسی فراتر از کنترل و نظارت معمول است. بازرسی باید به عنوان موتور محرک شفافیت، ارزیابی و بهبود مستمر در مجموعه عمل کند. این نهاد میبایست با درک کامل از اهداف کلان و چهارچوب تحولات مدیریت شهری، در استقرار نظام شایستهسالاری، طراحی و استقرار شاخصهای دقیق سنجش عملکرد، ارزیابی میزان اثربخشی و کارایی پروژهها، و نیز تحلیل تطبیقی منابع و مصارف، نقش ایفا کند. عدم آگاهی از این چارچوبها، نظارت را از حالت سازنده به عاملی بازدارنده تبدیل خواهد کرد.
معیار موفقیت مدیریت شهری تخصیص بهینه منابع در راستای خدمت به مردم است
زاکانی افزود: معیار موفقیت مدیریت شهری، صرفاً افزایش درآمد نیست؛ اگرچه علیرغم وجود چالشهای متعدد از جمله تنشهای اجتماعی و اقتصادی، در این دوره شاهد تحقق درآمدی بیسابقه برای شهرداری تهران بودهایم. اما شاخص اصلی، تخصیص بهینه این منابع در راستای خدمت به مردم و آبادانی پایدار شهر است.
شهردار تهران سپس با اشاره به افق پیشروی توسعه شهر، اظهار امیدواری کرد: امیدوارم سازمان بازرسی شهرداری تهران، با درکی صحیح و همهجانبه از اهداف و استراتژیهای کلان مدیریت شهری، نظارتی همراه، پیشدستانه و مبتنی بر ارزیابی اثربخشی ارائه دهد. این نظارت باید در مسیر تحقق شهری عدالتمحور، انسانمحور و فرصتآفرین گام بردارد؛ شهری که در آن عرصه برای پیشرفت همگان فراخ بوده و هیچ شهروندی به دلیل کمبود یا توزیع ناعادلانه خدمات، از دایره توسعه بازنماند. تحقق این چشمانداز، نیازمند بازرسی توانمند، آگاه و پیشرو است که خود را جزئی از فرآیند تحول و بهبود میداند.
عدالت حقیقی، یعنی ایجاد «فرصت برابر» برای همه
زاکانی در ادامه گفت: تحقق عدالت در شهر به معنای یکسانسازی و نادیده انگاشتن استعدادها و قابلیتهای افراد نیست. عدالت حقیقی، یعنی ایجاد «فرصت برابر» برای همه شهروندان و نیروهای مجموعه، تا هر فرد بتواند در چارچوب نظام خدمترسانی و بر مبنای شایستگیها و توانمندیهای خدادادی خود، نقشآفرینی کند. شهر تهران از ظرفیتهای بینظیری برخوردار است و سازمان بازرسی میتواند با درک این فلسفه، در طراحی و اجرای الگویی متناسب با آرمانهای انقلاب اسلامی و بسیج کلیه ظرفیتهای مالی، انسانی و اجرایی شهرداری، نقش حیاتی ایفا کند.
وی با تمایز قائل شدن میان دو نگاه نظارتی افزود: کارکرد بازرسی نباید منحصر به کشف خطا و کنترل فرآیندها بر اساس ضوابط خشک و غیرمنعطف باشد. بازرسی نوین باید از اشراف اطلاعاتی و بینش راهبردی برخوردار باشد تا بتواند سازوکارها را در مسیری تنظیم کند که سازمان با حداقل انحراف و خطای ممکن به اهداف کلان و راهبردی خود دست یابد.
شهردار تهران ادامه داد: تأکید بر کمینهسازی خطا به معنای توجیه اشتباهات نیست، بلکه اذعان به این واقعیت مدیریتی است که برخی چارچوبهای ازپیشتعیینشده، در مواجهه با پیچیدگیهای عرصه عمل، نیازمند انعطاف عملیاتی آگاهانه هستند.
ضرورت دستیابی به شناخت عمیق و احاطه کامل نسبت به مبانی فکری، منطق اجرایی و اهداف غایی مدیریت شهری
زاکانی در پایان گفت: اساسیترین انتظار بنده از تمامی سطوح سازمان بازرسی، از کارشناسان تا مدیران ارشد، دستیابی به شناخت عمیق و احاطه کامل نسبت به مبانی فکری، منطق اجرایی و اهداف غایی مدیریت شهری است. اگر این فهم مشترک و اشراف راهبردی حاصل شود، بازرسی به جایگاه واقعی خود به عنوان قوه عاقله و پشتیبان تصمیمسازی نائل خواهد آمد و کلیت مجموعه در مسیر موفقیت قرار خواهد گرفت.
