یکشنبه 19 بهمن 1404
Sunday, 08 February 2026
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در راستای تداوم فشار اقتصادی، با صدور یک فرمان اجرایی، چارچوب اعمال تعرفه بر شرکای تجاری ایران را مشخص کرد.
به گزارش دنیای اقتصاد، طبق اطلاعیه کاخ سفید، این فرمان بستری را فراهم میکند تا آمریکا بتواند بر واردات از هر کشوری که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری میکند، تعرفه مازادی را اعمال کند. ترامپ پیشتر رقم این تعرفه را ۲۵درصد اعلام کرده بود؛ هرچند جزئیات اجرایی این سیاست مشخص نشده است.
کارشناسان هشدار میدهند این سیاست، در صورت اجرا، هزینه مبادلاتی را بالا میبرد و تجارت غیررسمی و غیرشفاف را گسترش خواهد داد. بیشترین اثر این تصمیم از مسیر فشار بر شرکای اصلی ایران یعنی چین، امارات، ترکیه و عراق ظاهر خواهد شد. در میان ۴شریک بزرگ تجاری ایران، چین بیشترین میزان صادرات را به آمریکا دارد و در صورت اعمال تعرفه بیشترین آسیب را میبیند.
در شرایطی که تجارت خارجی ایران طی سالهای اخیر زیر فشار همزمان تحریمها، محدودیتهای مالی و نوسان نرخ ارز قرار داشته، اعمال تعرفه 25 درصدی میتواند به کاهش سطح همکاری مستقیم با ایران یا انتقال مبادلات به مسیرهای غیرشفافتر و پرهزینهتر منجر شود. مسیری که در نهایت هزینه تجارت خارجی را برای فعالان اقتصادی ایرانی افزایش میدهد.
مرتضی حاجیآقامیری، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، درباره تاثیر اعمال تعرفههای ۲۵درصدی آمریکا بر شرکای تجاری ایران توضیح داد: این احتمال وجود دارد که بسیاری از کشورها سطح مبادلات تجاری خود با ایران را کاهش دهند یا تجارت با ایران از مسیرهای غیرمستقیم و پرهزینهتری انجام شود. هر دو حالت نیز به کاهش حجم تجارت خارجی ایران منجر خواهد شد.
این فعال بخش خصوصی عنوان کرد: در شرایط کنونی، شیوههای دور زدن تحریمها هزینههای تجارت خارجی را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد. رهگیری مبادلات، حتی تراکنشهای مرتبط با رمزارزها، با سختگیری بیشتری از سوی آمریکا دنبال میشود و هرچه این روشها پیچیدهتر باشند، هزینههای تحمیلی بر ایران افزایش مییابد.
این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با اشاره به خرید نفت ایران توسط چین اظهار کرد: در حال حاضر، حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران توسط چین خریداری میشود. حتی در صورتی که چین میزان خرید نفت از ایران را کاهش ندهد، این کشور میتواند از شرایط موجود بهعنوان اهرمی برای دریافت تخفیفهای بیشتر استفاده کند.
در مجموع، برآیند فشارهای خارجی و محدودیتهای داخلی، تجارت خارجی ایران را در موقعیتی قرار داده که ادامه مسیر پیشین را دشوارتر از همیشه کرده است. افزایش هزینه مبادلات، کاهش حاشیه سود، محدود شدن شرکای تجاری و تضعیف قدرت رقابتپذیری، همگی نشانههایی از فشردهتر شدن فضای فعالیت برای صادرکنندگان و واردکنندگان ایرانی است.
