یکشنبه 19 بهمن 1404
Sunday, 08 February 2026

سوگواری سازها!

خبرآنلاین یکشنبه 19 بهمن 1404 - 13:01
«آداجیو» مرثیه‌ای است بر جان‌های خسته‌. طنینی است که تا عمق روح خسته آدمی نفوذ می‌کند. «آداجیو» نوایی است که تاب و تحمل درد را به جریان می‌اندازد؛ درحقیقت نوای آن چنان گیراست که با نواخته شدن ابتدایی‌ترین نت‌ها، اشک‌هایمان جاری می‌شود و سوگواری سازها غم را کمی سبک‌تر می‌سازد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایسنا، موسیقی همواره یار شفیقی در غم و شادی انسان بوده است. موسیقی با روح انسان گره خورده و غم و شادی آن به هم وابسته است.

موسیقیِ غم آن چیزی است که لذت بردن از موسیقیِ شاد را برایمان معنا می‌کند و تا زمانی که غم را از طریق موسیقی تجربه نکنیم، شادی آن هم برایمان مفهومی نخواهد داشت.

اما موسیقی لزوما از طریق کلمات دقیق‌ترین همدردی را با ما ابراز نمی‌کند، چه بسا که بارها، تنها نوای سازها همراهی را با جان و روان آدمی خواهد داشت. 

اگر بخواهیم یکی از بهترین نمونه‌ها را در این راستا نام ببریم باید به «آداجیو» بپردازیم.

پیش از آن اما درباره معنای تخصصی آن باید چنین گفت: آداجیو نشانه‌ای از تمپو در موسیقی است که اجرا شدن یک قطعه را به‌صورت آهسته و باوقار هدایت می‌کند (به‌معنای تحت‌اللفظی «با آرامش»)، معمولاً در بازه ۵۵ تا ۶۵ ضرب در دقیقه. بخشی که با این نشانه مشخص می‌شود، اغلب موومان دوم سونات‌ها و سمفونی‌ها در موسیقی کلاسیک است، هرچند آداجیو می‌تواند به‌صورت یک قطعهٔ مستقل نیز وجود داشته باشد.

آداجیو از کنسرتو آرانخوئز (موسیقی کلاسیک)

آداجیو موومان دوم اثر «کنسرتو آرانخوئز» ساخته آهنگساز اسپانیایی، خواکین رودریگو است؛ کنسرتویی برای گیتار که مشهورترین اثر این آهنگساز نابینا به‌شمار می‌آید. در واقع، موفقیت چشمگیر این کنسرتو بود که رودریگو را به یکی از شناخته‌شده‌ترین آهنگسازان اسپانیا در قرن بیستم تبدیل کرد.

اما رودریگو برای ساخت مشهورترین اثر خود از چه چیزی الهام گرفت؟

درباره الهام این قطعه دو نظریه وجود دارد؛ نظریه نخست می‌گوید رودریگو تحت تأثیر باغ‌ها و کاخ سلطنتی معروف آرانخوئز، در کنار رود تاگوس و نه‌چندان دور از مادرید، در مسیر آندلس، قرار داشته است. او می‌خواست با این کنسرتو، حال‌وهوای دربار قرن هجدهم، آواز پرندگان و جوشش فواره‌ها را زنده کند.

نظریه دوم اما ریشه‌ای عاطفی‌تر دارد؛ گفته می‌شود رودریگو این موسیقی را پس از سقط جنین نخستین فرزندش توسط همسرش نوشته است.

این آداجیو الهام‌بخش هنرمندان بسیاری نیز بوده و بر اساس آن ترانه‌های متعددی ساخته شده است؛ از جمله ترانه «لی بیروت» با صدای فیروز، خواننده لبنانی، و ترانه «عشق من» (Mon Amour) از ریچارد آنتونی، خواننده فرانسوی.

باغ پنهان - آداجیو 

این آداجیو اثری است که بی‌تردید قلب و روح شما را لمس می‌کند. این قطعه با الهام از موسیقی باخ ساخته شده و توسط گروه «سیکرت گاردن» آهنگسازی و اجرا شده است؛ گروهی که یکی از موفق‌ترین گروه‌های موسیقی اروپا به‌شمار می‌آید و در زمینه موسیقی نوینِ سازی، موسیقی کلاسیک معاصر و موسیقی سلتیک فعالیت می‌کند.

سیکرت گاردن توسط یک دوئت هنری هدایت می‌شود: فیونوالا شری، ویولنیست و خواننده ایرلندی، و رولف لوولاند، آهنگساز، تنظیم‌کننده و پیانیست نروژی.

«آداجیو برای سازهای زهی» اثر ساموئل باربر

این اثر یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین قطعات موسیقی کلاسیک قرن بیستم در جهان به‌شمار می‌آید. این اثر در اصل موومان دومِ کوارتت زهی شماره ۱ باربر (اپوس ۱۱) است که او بعدها آن را برای ارکستر کاملِ سازهای زهی تنظیم کرد.

این قطعه به‌تدریج به نوعی موسیقی نیمه‌رسمیِ سوگواری در آمریکا بدل شد و از جمله در مراسم تشییع جنازه آلبرت اینشتین مورد استفاده قرار گرفت.

آداجیوِ آلساندرو مارچلو (موسیقی کلاسیک)

«آداجیو در ر مینور» اثر آلساندرو مارچلو، یکی از زیباترین آداجیوهای دوران باروک به‌شمار می‌آید. این قطعه موومان دوم کنسرتو برای ابوا و سازهای زهی است؛ اثری که احتمالاً مشهورترین کار او محسوب می‌شود.

روایت مشهوری وجود دارد که می‌گوید از آلساندرو مارچلو پرسیدند الهام او برای ساخت چنین آداجیو اندوهگین و زیبایی چه بوده است و او پاسخ داده: «روزی را تصور می‌کنم که ونیزِ محبوبم در دریا فرو می‌رود.»

ارزش هنری این اثر آن‌چنان بود که یوهان سباستیان باخ آن را برای هارپسیکورد تنظیم و بازنویسی کرد.

آداجیوِ راخمانینف (موسیقی کلاسیک)

یکی از افسون‌کننده‌ترین موومان‌های آهسته در رپرتوار پیانو، آداجیوِ سرگئی راخمانینف از باشکوه‌ترین کنسرتو پیانویی است که او نوشته؛ یعنی کنسرتو پیانو شماره ۲.

این کنسرتو از سه موومان تشکیل شده و موومان دوم آن، یعنی آداجیو، به‌ویژه حال‌وهوایی عاشقانه، طوفانی و سرشار از هیجان دارد.

در بسیاری از لحظات این اثر، پیانو بر ارکستر چیره می‌شود؛ امری کاملاً طبیعی، چرا که راخمانینف خود پیانیستی بزرگ بود و می‌خواست نقش اصلی را به ساز محبوبش بسپارد.

آداجیوِ یانی

یانی با سبک موسیقایی منحصربه‌فرد خود، موسیقی‌اش را به میلیون‌ها نفر در سراسر جهان رسانده است؛ فارغ از این‌که چه کسانی هستند یا در کجا زندگی می‌کنند. موسیقی او آمیزه‌ای جهانی و چندفرهنگی از موسیقی کلاسیک، جَز و رنگ‌وبویی شرقی است.

این آداجیو قطعه‌ای در سبک کلاسیک نوین است که در آلبوم مشهور او با نام «Tribute» منتشر شده است.

آداجیوِ موتسارت

بسیاری از موومان‌های آداجیو در آثار موتسارت شهرت فراوانی دارند، اما مشهورترین آن‌ها آداجیو موومان دومِ کنسرتو پیانو شماره ۲۳ است. این موومان اثری آرام و عمیق است؛ گویی بیانگر انتظاری طولانی و درونی است.

از دیگر آداجیوهای معروف موتسارت می‌توان به آداجیو موومان دومِ کنسرتو ویولن شمارهٔ ۳ و آداجیو از آخرین کنسرتو او، یعنی کنسرتو کلارینت در لا ماژور، کا.۶۲۲، اشاره کرد.

آداجیوِ بتهوون

این آداجیو تأثیرگذار و سرشار از فضا، شما را به جهانی دیگر می‌برد؛ دور از تنش‌ها و فشارهای زندگی روزمره.

این قطعه موومان دومِ آهسته از سونات پیانو شماره ۸ بتهوون است که بیشتر با نام «سونات پاتتیک» شناخته می‌شود؛ واژه‌ای که به معنای «پرشور» یا «احساسی» است. از میان ۳۲ سونات پیانویی که بتهوون ساخته، تنها «سونات مهتاب» است که از نظر محبوبیت می‌تواند با این اثر رقابت کند.

این سونات در سال ۱۷۹۸، زمانی که بتهوون ۲۷ سال داشت، نوشته شد و به دوست او، شاهزاده کارل فون لیخنوفسکی، تقدیم شد.

آداجیو آلبینونی

اگر در جست‌وجوی اندوهی عمیق و شورِ احساسی هستید، این آداجیو تأثیرگذار همان چیزی است که می‌خواهید. آداجیو برای ویولن و سازهای زهی، از محبوب‌ترین قطعات در میان دوستداران موسیقی به‌شمار می‌آید. این اثر را موسیقی‌شناس ایتالیایی، رِمو جیاتسوتو، بر پایه کشف قطعه‌ای دست‌نویس منسوب به آهنگساز باروک، تومازو آلبینونی، تصنیف کرد.

با این حال، جیاتسوتو بعدها هرگونه اتکا به یک قطعهٔ واقعی از اثر اصلی آلبینونی را رد و اعلام کرد که این موسیقی را به‌طور کامل خود او نوشته و آلبینونی نقشی در ساخت آن نداشته است. با هر تفسیری که حقیقت داشته باشد، این قطعه دراماتیک به‌احتمال زیاد برای همیشه با نام «آداجیو آلبینونی» شناخته خواهد شد.

شهرت این اثر به‌مرور گسترش یافت، برای سازهای گوناگون بازتنظیم شد و در موسیقی عامه‌پسند، سینما و تلویزیون حضور پررنگی پیدا کرد؛ از جمله اجراها و برداشت‌های مشهور آن می‌توان به نسخه‌هایی از لارا فابیان، گروه ایل دیوو و آندره ریو اشاره کرد.

آداجیوِ راول

راول، آهنگساز آمریکایی، در سفر به پاریس با جَز شاد و مد روز فرانسوی آشنا شد و این تجربه الهام‌بخش او برای نوشتن کنسرتو پیانو در سل شد. این اثر قرار بود سبک، خیال‌انگیز و ذاتاً جدی نباشد؛ برخلاف بسیاری از کنسرتوهای هم‌عصرش.

این کنسرتو، با موومان آهسته‌ای سرشار از زیبایی آرام و مطبوع، همچون نگاهی کوتاه به بهشت است و مقام راول را به‌عنوان استاد ملودی ثابت می‌کند.

59243

منبع خبر "خبرآنلاین" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.