همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: افسانههای محلی همیشه از شهری میگفتند که توسط جنیان ساخته شده و زیر شنها دفن شده است. حالا در سال ۲۰۲۶، علم ثابت کرده که این افسانهها ریشهای واقعی دارند؛ تمدنی که هزاران سال پیش، گرمای جهنمی را بهزانو درآورده بود.
این نقطه خشن زمین!
کویر لوت همواره بهعنوان یکی از خشنترین نقاط زمین شناخته میشد، اما امروز این بیابان سوزان به کانون توجه باستانشناسان جهان تبدیل شده است. با استفاده از تکنولوژی جدید «تصویربرداری حرارتی زیرسطحی»، محققان موفق به شناسایی بقایای تمدنی شدهاند که کاملاً زیر زمین ساخته شده بود. این شهر گمشده که فعلاً با نام علمی «لوت - ایکس» شناخته میشود، دارای سیستمهای تهویه و خنککننده طبیعی است که حتی مهندسان امروز را به فکر فروبرده است. چرا این مردم به زیر زمین پناه برده بودند؟ و چه رازی در دیوارهای سنگی این شهر پنهان شده که سنسورهای حرارتی را به خطا میاندازد؟
بیشتر بخوانید:
- سکههای ۲۰۰۰ سالۀ «کوشانی» در زمین کشاورزی
- تماس از فضا: آیا کسی آنجا منتظر ماست؟ | کشف سیگنال رادیویی مرموز از فاصله ۲۵۰ میلیون سال نوری
چشمان فضایی در جستوجوی تمدن مدفون
تا پیش از سال ۲۰۲۶، عبور از ریگهای روان لوت برای باستانشناسان یک خودکشی محسوب میشد. اما ماهوارههای نسل جدید با استفاده از امواج رادیویی با فرکانس بسیار پایین (VLF)، توانستهاند تا عمق ۳۰ متری زیر شنها را اسکن کنند. آنچه آنها دیدند، تپه یا سنگهای طبیعی نبود؛ بلکه نقشهای کاملاً هندسی از میدانی مرکزی بود که ده جاده اصلی به آن ختم میشدند. این شهر درست در قلب «ریگ یلان» پنهان شده است.
زندگی در قلب جهنم
نکتهای که این کشف را برای دانشمندان عجیب کرده، سیستم انتقال هوای این شهر است. اسکنها نشان میدهند که معماران این شهر باستانی، کانالهای عمودی عمیقی ساخته بودند که بادهای کویری را به اعماق زمین هدایت کرده و با عبور از روی سفرههای آب زیرزمینی، دمای شهر را به طرز معجزهآسایی کاهش میدادند. درحالیکه دمای سطح زمین به ۷۰ درجه میرسید، ساکنان این شهر در دمای مطبوع ۲۵ درجه زندگی میکردند.
معمای سنگهای مغناطیسی
تیمهای تحقیقاتی متوجه شدهاند دیوارهای این شهر از نوعی ترکیب سنگی ساخته شده که امواج رادیویی را جذب میکند. این موضوع باعث شده بود که دههها ماهوارههای قدیمی نتوانند چیزی زیر این منطقه ببینند. برخی باستانشناسان جسورانه ادعا میکنند که این تمدن دانشی از مواد و متالورژی داشته که ما تازه در حال درک آن هستیم. آیا آنها از یک تکنولوژی گمشده برای پنهانکردن شهر خود استفاده کرده بودند؟
ساکنان «لوت - ایکس» کجا رفتند؟
برخلاف بسیاری از سایتهای باستانی که نشانههای جنگ یا بلایای طبیعی در آنها دیده میشود، این شهر کاملاً مرتب و «آماده برای زندگی» رها شده است. هیچ جسدی در خیابانها نیست و انبارها خالی شدهاند. به نظر میرسد مردم این شهر در یک هجرت سازمانیافته، شهر را تخلیه کرده و تمام اشیای باارزش خود را بردهاند. آنها پیامی برای ما باقی نگذاشتهاند، جز معماری شگفتانگیزی که هزاران سال زیر شنها دوام آورده است.
کویری که فقط شن نیست!
کشف شهر زیرزمینی در لوت، به ما یادآوری میکند که هنوز بخشهای بزرگی از تاریخ ایران و جهان در نقاطی که «غیرقابلسکونت» فرض میشدند، پنهان مانده است. این تمدن گمشده ثابت کرد که نبوغ انسان برای سازگاری با طبیعت، هیچ مرزی نمیشناسد. حالا باستانشناسان در حال آمادهسازی رباتهای حفار هستند تا برای اولینبار وارد دروازههای این شهر شوند.
