تغییر الگوی تولید با کارآمدسازی یارانه‌ها

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، علیرضا رضاپور با بیان اینکه آزادسازی نسبی قیمت‌ها در بخش کشاورزی می‌تواند به اقتصادی‌تر شدن تولیدات کمک کند، اظهار داشت: در این شرایط بطور طبیعی انگیزه کشاورزان برای تولید محصولات افزایش می‌یابد، اما لازم است برای به نتیجه رسیدن این رویکرد، الزامات و زمینه‌های ترویج فعالیت فراهم شود.

وی با تاکید براینکه طرح حذف ارز ترجیحی و کارآمدسازی یارانه‌ها، به‌طور طبیعی منجر به تغییر الگو‌های تولید در کشور خواهد شد، افزود: برای استفاده از این ظرفیت بالقوه لازم است طرح ها و برنامه هایی به ویژه در عرصه روستاها راه اندازی و با جدیت اجرا شود تا فعالیت های این چنینی، هدفمند و با برنامه پیش برود.

این کارشناس کشاورزی گفت: به عنوان مثال ما محاسباتی انجام داده‌ایم که نشان می‌دهد اگر فقط ۶۰ درصد از خانوار‌های روستایی کشور، هر کدام ۲۰ قطعه مرغ تخم‌گذار محلی داشته باشند و هر مرغ با راندمان سالانه ۱۸۰ عدد تخم تولید کند، کشور در حوزه تولید تخم‌مرغ به خودکفایی خواهد رسید. اما لازمه تحقق چنین حرکتی چیست؟ پاسخ روشن است: ایجاد یک شبکه مویرگی و مقاوم تولید.

رضاپور با بیان اینکه نمونه موفقی از اجرای این طرح در کاشمر وجود دارد، اضافه کرد: لازمه گسترش این حرکت ها، ایجاد شرکت‌های پشتیبان یا به‌اصطلاح «چتر پوشش حمایتی» است. به این معنا که خانواده‌ای که وارد این نوع تولید می‌شود، نیازمند آموزش است، نیاز دارد محصولش جمع‌آوری شود، نهاده مناسب مرغ تخم‌گذار در اختیارش قرار بگیرد و از خدماتی مانند واکسیناسیون بهره‌مند شود. بدون این پشتیبانی‌ها، انتظار موفقیت از چنین طرح‌هایی واقع‌بینانه نیست.

وی افزود: البته طبیعی است که این طرح با مخالفت‌هایی هم مواجه شود. برای مثال، ممکن است سازمان دامپزشکی یکی از مخالفان تولید تخم مرغ با این روش باشد، چراکه واکسیناسیون این حجم از مرغ کار ساده‌ای نیست. اما اگر کشور واقعاً به دنبال خودکفایی است، نمی‌تواند منتظر بماند و بدون حرکت، انتظار نتیجه داشته باشد. برای رسیدن به خودکفایی پایدار دستگاه‌های اجرایی مختلف باید در این مسیر وارد عمل شوند.

رضاپور خودکفایی در تولید روغن را نیز ممکن خواند و گفت: با اجرای طرح کارآمدسازی یارانه‌ها، خانواده‌ها مجبورند یک بطری روغن ۸۱۰ گرمی را با قیمت حدود ۲۱۰ هزار تومان خریداری کنند؛ در حالی که مواد اولیه این روغن وارداتی است. این در شرایطی است که عملکرد کشت کلزای آبی در کشور حدود دو تن در هکتار است و با استحصال ۴۰ درصد روغن، می‌توان حدود ۸۰۰ کیلوگرم روغن در هر هکتار تولید کرد. اگر قیمت هر کیلوگرم روغن را ۲۰۰ هزار تومان در نظر بگیریم، ارزش تولید روغن به ۱۶۰ میلیون تومان می‌رسد که با احتساب کنجاله، مجموع درآمد از ۲۰۰ میلیون تومان در هکتار هم فراتر می‌رود.

وی در ادامه برخی از اولویت‌های بخش کشاورزی را بر شمرد و اظهار داشت: اولویت نخست بخش کشاورزی، بدون تردید مدیریت منابع آب و آبخیزداری است. تا زمانی که این مسئله به‌درستی حل نشود، هر اقدام دیگری با مشکل مواجه خواهد شد. اولویت دوم، مدیریت بازار محصولات کشاورزی است؛ چراکه اگر بازار رها شود، دوباره با بحران‌های جدی روبه‌رو خواهیم شد. سومین اولویت، افزایش بهره‌وری تولید است؛ چه در بخش کشاورزی، چه در واحد‌های صنعتی و چه در واحد‌های روستایی و کارگاهی. اگر به دنبال خودکفایی هستیم، راهی جز افزایش بهره‌وری نداریم.

رضاپور ادامه داد: موضوع مهم بعدی، ضایعات کشاورزی است. حدود ۳۰ درصد از محصولات کشاورزی کشور به ضایعات تبدیل می‌شود؛ در حالی که برای تولید آنها حجم زیادی آب، خاک، انرژی، ماشین‌آلات و مکانیزاسیون مصرف شده است. برای این مسئله باید یک راهکار جدی و عملیاتی اتخاذ شود.

وی در پایان، جوان سازی جمعیت کشاورزان را مهمترین مسئله دانست و گفت: در نهایت، شاید مهم‌ترین موضوع، جوان‌سازی جمعیت کشاورزان باشد. بر اساس آمار رسمی، میانگین سنی بهره‌برداران بخش کشاورزی دو سال پیش ۶۳ سال بوده که اکنون به حدود ۶۵ سال رسیده‌اند. حتی اگر همه مشکلات قبلی را هم حل کنیم، این سؤال باقی می‌ماند که چه کسی قرار است تولید کند؟ جمعیت سالخورده کشاورزان خود به یک مسئله جدی تبدیل شده و اگر این بخش؛ جوان، پویا و فعال نشود، همه طرح‌ها و برنامه‌ها با مشکل مواجه خواهند شد.