همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: تصور کنید شبکهای از ۲۴ ماهواره بر فراز آسمان، مثل یک تسبیح به هم متصل شوند تا حتی در کورترین نقاط کوهستانی، ارتباطات قطع نشود. امروز نهتنها از این «منظومه هوشمند» پردهبرداری شد، بلکه ماهواره «پایا» با ارسال اولین تصاویر سیاهوسفید و رنگی خود، ثابت کرد که مهندسی ایرانی حالا در کلاس جهانی حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
یک «نقشه راه» عملیاتی برای سال ۱۴۰۵
آئین گرامیداشت روز فناوری فضایی امسال، فراتر از یک جشن نمادین بود؛ این یک «نقشه راه» عملیاتی برای سال ۱۴۰۵ است. از افتتاح پایگاه فضایی سلماس در نقطه صفر مرزی که زمان دسترسی به دادهها را به حداقل رسانده، تا رونمایی از منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی که ایران را به پیشگامان «اینترنت اشیا فضایی» تبدیل میکند، همگی نشان از یک جهش بزرگ دارند. اما سوال اصلی اینجاست: ماهواره پایا با دوربینهای آینهای خود چه جزئیاتی را از زمین شکار کرده است؟ و چرا پایگاه سلماس برای امنیت پروازهای فضایی ما حیاتی است؟
بیداری غول فضایی در شمال غرب
یکی از مهمترین اخبار امروز، بهرهبرداری از مرکز فضایی سلماس بود. این مرکز فقط یک ساختمان معمولی نیست؛ بلکه قلب تپنده کنترل مأموریتهای فضایی در غرب کشور است. موقعیت جغرافیایی خاص سلماس به ایران این قدرت را میدهد که گذرهای ماهوارهای را نهتنها در داخل، بلکه تا عمق چند صد کیلومتری در مرزهای غربی رصد و کنترل کند. این مرکز با آنتنهای چند فرکانسی خود، زمان «تثبیت ماهواره» را بهشدت کاهش داده و اجازه میدهد فرامین رانشی در سریعترین زمان ممکن به ماهوارهها برسد.
شبکهای از ستارههای مصنوعی
امروز برای اولینبار از نمونه آزمایشی منظومهای رونمایی شد که قرار است «اینترنت را به فضا» ببرد. منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی با ۲۴ ماهواره کوچک، وظیفه دارد ارتباطات باند باریک و انتقال دادههای حسگرها (IoT) را در سختترین شرایط بحرانی مدیریت کند. این پروژه که با همکاری بخش خصوصی و صاایران ساخته شده، از سال ۱۴۰۵ با پرتابگرهای بومی راهی آسمان میشود تا ایران را به جمع دارندگان «منظومههای ماهوارهای» در دنیا ملحق کند.
ماهوارهای با دید میلیمتری
بخش هیجانانگیز مراسم، نمایش تصاویر ماهواره «پایا» بود. این ماهواره ۲۰۰ کیلوگرمی با بهرهگیری از تکنولوژی پیشرفته «دوربینهای آینهای»، توانسته است بهدقت خیرهکننده ۲.۵ متر در پردازش نهایی برسد. تصاویری که امروز رونمایی شد، نشاندهنده بلوغ ایران در ساخت ماهوارههای کلاس مینی است. «پایا» حالا ثابت کرده که میتواند از ارتفاع صدها کیلومتری، کوچکترین تغییرات روی زمین را باکیفیت رنگی و سیاهوسفید تفکیک کند؛ دستاوردی که در حوزههای نقشهبرداری و کشاورزی، حکم طلا را دارد.
همکاری دو وزارتخانه برای فتح ثریا
حضور همزمان وزیر دفاع و وزیر ارتباطات در مراسم امروز، پیام روشنی برای جهان داشت: پیوند «قدرت نظامی» و «تکنولوژی غیرنظامی» برای توسعه زیرساختهای فضایی. در این آئین تأکید شد که تمام این تجهیزات، از پایگاه سلماس تا ماهواره پایا، کاملاً بومی بوده و بدون اتکا به دانش خارج از کشور طراحی شدهاند. این یعنی ایران حالا صاحب یک زنجیره کامل و مستقل فضایی است که هیچ تحریمی نمیتواند چرخهای آن را متوقف کند.
