سه شنبه 14 بهمن 1404
Monday, 02 February 2026
به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، نشریه سینمایی «همشهری ۲۴» پس از انتشار پرونده «۱۰۰ فیلم برتر جهان»، شماره ۱۸ و ۱۹ توام خود را به ۱۰۰ فیلم شاخص سینمای ایران اختصاص داده که به گفته دست اندرکاران اینمجله، معدل ۶۰ سال انتخاب منتقدان از سینمای ایران است.
سال ۱۳۹۹، روزنامه همشهری با نظرخواهی از منتقدان سینما، پروندههایی درباره بهترینهای سینمای پس از انقلاب را به تفکیک دهه منتشر کرد و پس از آن، فهرستی از ۱۰۰ فیلم شاخص سینمای ایران به چاپ رساند که بهدلیل محدودیت صفحات، معرفی فیلمها کوتاه و فشرده بود. «همشهری ۲۴» نسخه بهروز آنپرونده را چاپ کرده که کاملتر شده و تغییراتی هم در فهرست نهایی فیلمها داشته است.
۱۰۰ فیلم منتخب و مورد اشاره، برآیند نگاه و سلیقه منتقدان از بیش از شش دهه سینمای ایران است؛ انتخابی که نهتنها ذوق و سلیقه شخصی، بلکه ملاحظات فرامتنی، جایگاه تاریخی، تأثیرگذاری فرهنگی و اهمیت سینمایی آثار را نیز در نظر گرفته است.
یکی از مراجع مجله پیشرو کتاب «صد فیلم تاریخ سینمای ایران» به انتخاب احمد امینی است که بهار ۱۳۷۰ منتشر شد. منتشرکنندگان اینمجله میگویند زمانیکه کل پیشینه مکتوب سینمای ایران عمدتاً به آثاری چون «تاریخ سینمای ایران» مسعود مهرابی و «فرهنگ سینمای ایران» جمال امید محدود میشد و اطلاعات مربوط به سینمای پیش از انقلاب اغلب ناقص و گذرا بود، کتاب امینی اثری نو و دریچهای تازه در اینزمینه بود؛ دریچهای که امکان آشنایی نسلی تازه با میراث سینمای ایران را فراهم کرد؛ نسلی که با سینمای نظارتی-حمایتی دهه ۶۰ خو گرفته بود و در محدودیت منابع، به دنبال شناخت عمیقتری از سینما میگشت.
«همشهری ۲۴» در انتخاب فهرست نهایی خود ابتدا فهرستی ۵۰۰تایی از فیلمهای شاخص را با بررسی آرای منتقدان تهیه کرد که در مراحل بعد به ۳۳۰ فیلم و سپس حدود ۱۲۰ اثر کاهش پیدا کرد. پس از داوریهای دشوار و زمانبر، فهرست ۱۰۰ فیلم نهایی شکل گرفت. این میان، آثار بسیار جدید به دلیل نبود امکان قضاوت تاریخی، از فهرست کنار گذاشته شدهاند.
در این پرونده، فیلمهای مختلفی از «گاو»، «گوزنها»، «داشآکل»، «حاجیآقا آکتور سینما» و «شطرنج باد» گرفته تا «دایره مینا»، «درخت گلابی»، «هامون»، «طعم گیلاس»، «نفس عمیق»، «درباره الی»، «دیدهبان» و ... از دورههای مختلف در فهرست جا گرفتهاند.
پروندهای ویژهای هم درباره فیلم «گاو» ساخته داریوش مهرجویی و سینمای مسعود کیمیایی منتشر شده که با گفتوگویی اختصاصی با کیمیایی درباره فیلم «گوزنها» همراه شده است. همچنین نشستی با حضور خسرو دهقان و امید روحانی نیز در قالب گفتوگو، به بررسی تاریخی مواجهه منتقدان با سینمای ایران پرداخته است.
گفتوگوی «جواد و آرش به قایقسواری میروند» با حضور جواد طوسی و آرش خوشخو، با محوریت بحث درباره سینماگران بزرگی چون مهرجویی، کیمیایی، بیضایی، کیارستمی، علی حاتمی، ناصر تقوایی و دیگر چهرههای تأثیرگذار ازجمله مطالب همشهری ۲۴ در شماره ۱۸ و ۱۹ است.
