یکشنبه 14 دی 1404
Sunday, 04 January 2026
البته مشکل کتابخانههای کشور به این میزان محدود نمیشود و تجهیز و نگهداری کتابخانههای فعال نیز به دلیل هزینههای جاری چنین مکانهایی با مشکلات زیادی مواجه است؛ درحالیکه تجربه برخی کشورها نشان داده است با تغییر دیدگاههای مدیریتی میتوان بازی را عوض کرد. گزارشی که اخیرا گاردین منتشر کرده نشان میدهد که کتابخانهها در انگلستان سالانه حداقل ۴/ ۳میلیارد پوند (۳/ ۴میلیارد دلار) از طریق خدمات حمایت از سوادآموزی کودکان، فعالیتهای دیجیتال کودکان و همچنین سلامت کودکان درآمدزایی میکنند؛ یعنی مبلغی معادل یکدهم درآمد نفتی ایران در سال ۲۰۲۲.
محققان دانشگاه آنگلیای شرقی دریافتند خدماتی که یک شعبه معمولی کتابخانه در یک سال ارائه میکند، یک میلیون پوند ارزش دارد و ارزش کتابخانهها میتواند ۶ برابر هزینههای جاری آنها باشد.ایزوبل هانتر، مدیر اجرایی موسسه خیریه Libraries Connected، که این گزارش را تهیه کرده است، در این زمینه گفت: «نتیجه این گزارش میتواند بهعنوان یک «تغییر بازی» برای این باشد که کتابخانهها در دید مسوولان «محلی و ملی» چگونه است؛ نتیجه واضح است، سرمایهگذاری در کتابخانهها بازدهی کلانی برای جوامع محلی و عمومی به همراه دارد.»
البته وضعیت کتابخانههای عمومی این کشور همیشه اینگونه نبوده است. همین ۷ سال پیش گروهی از اهالی فرهنگ انگلستان به دولت وقت برای بیتوجهی به این نهادها حمله کرده بودند. از جمله جان برد، موسس روزنامه Big Issue، به مجله گاردین گفته بود: «ما از دولت تقاضا کردیم که به کتابخانهها کمک کند اما آنها به درخواست ما ترتیب اثر ندادند. بیشتر از ۳۰۰ کتابخانه در طی سال گذشته بسته شدند و هشتهزار کتابدار بیکار شدند. دولت معتقد است فقط باید به وظایف قانونی خود عمل کند و برنامهای برای موضوعات غیرمترقبه و بلندمدتی که نتایج آن را در ده، بیست، یا سی سال آینده مشاهده خواهیم کرد ندارد.»
او همچنین به مجلس اعیان هشدار داد که کاهش بودجه کتابخانهها منجر به «بینظمی، جرم، مشکلات مدرسهای، و تحقق این موضوع خواهد شد که کودکان امروز در آینده شغلی نداشته باشند زیرا مهارتها و تواناییهای لازم را کسب نکردهاند.» «برد» از دولت خواسته بود به افقهای دور جامعه بنگرد زیرا کاهش بودجه کتابخانهها شاید در کوتاهمدت راهحل مشکلات جامعه باشد، اما در آینده منجر به بیسوادی و شیوع جنایت در کشور خواهد شد. اکنون به نظر میرسد با سیاستهای جدید نهتنها مردم این کشور از داشتن کتابخانه محروم نشدهاند، بلکه دولت نیز از رهگذر کتابخانهداری به سودآوری رسیده است.
