اشعه خورشید فقط عامل آفتاب‌سوختگی نیست؛ مراقب کودکان باشید!

 به گزارش بهداشت نیوز به نقل از روابط عمومی معاونت غذا و دارو، با نزدیک شدن به اوج فصل تابستان و افزایش مدت زمان حضور افراد در فضاهای باز، توجه به راهکارهای محافظت از پوست در برابر نور خورشید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. با این حال، بسیاری از افراد همچنان استفاده از ضدآفتاب را تنها به روزهای بسیار گرم، سفرهای ساحلی یا حضور در استخر محدود می‌کنند؛ در حالی که متخصصان تأکید دارند اشعه فرابنفش خورشید در تمام طول سال و حتی در روزهای ابری نیز می‌تواند به پوست آسیب وارد کند.

اگرچه آفتاب‌سوختگی یکی از شناخته‌شده‌ترین پیامدهای قرار گرفتن در معرض نور خورشید است، اما آسیب‌های ناشی از اشعه فرابنفش تنها به قرمزی و سوزش پوست محدود نمی‌شود. ایجاد لک‌های پوستی، چین‌وچروک زودرس، کاهش خاصیت ارتجاعی پوست و افزایش خطر ابتلا به سرطان‌های پوستی از جمله عوارضی هستند که ممکن است سال‌ها پس از مواجهه مکرر با نور خورشید بروز پیدا کنند.

اما چرا متخصصان سلامت بر محافظت از پوست در سنین پایین تأکید بیشتری دارند و چه اقداماتی می‌تواند خطر این آسیب‌ها را کاهش دهد؟

کودکان؛ گروهی که بیش از دیگران نیازمند محافظت هستند

دکتر ساقی حمیدی، داروساز و متخصص فارماکولوژی با اشاره به حساسیت بیشتر پوست کودکان گفت: پوست کودکان نسبت به بزرگسالان نازک‌تر و آسیب‌پذیرتر است و بخش مهمی از مواجهه افراد با اشعه فرابنفش در سال‌های نخست زندگی رخ می‌دهد. به همین دلیل، محافظت از پوست در دوران کودکی می‌تواند نقش مهمی در کاهش آسیب‌های پوستی و خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط در سال‌های آینده داشته باشد.

وی افزود: نوزادان و کودکان خردسال نباید برای مدت طولانی در معرض تابش مستقیم خورشید قرار گیرند. استفاده از کلاه لبه‌دار، لباس‌های پوشیده و رنگ روشن، حضور در سایه و پرهیز از خروج غیرضروری در ساعات اوج تابش خورشید از مهم‌ترین اقدامات حفاظتی برای این گروه سنی محسوب می‌شود.

این متخصص فارماکولوژی ادامه داد: برای کودکان بزرگ‌تر نیز استفاده از ضدآفتاب مناسب سن با SPF 30 یا بالاتر، به‌ویژه هنگام بازی، ورزش یا حضور طولانی‌مدت در فضای باز، توصیه می‌شود.

اشعه خورشید فقط عامل آفتاب‌سوختگی نیست

وی با بیان اینکه اشعه فرابنفش شامل دو نوع اصلی UVA و UVB است، اظهار داشت: اشعه UVB عامل اصلی آفتاب‌سوختگی محسوب می‌شود، در حالی که اشعه UVA بیشتر در ایجاد چین‌وچروک، پیری زودرس پوست و برخی آسیب‌های عمقی پوستی نقش دارد. هر دو نوع این اشعه‌ها می‌توانند در افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست مؤثر باشند.

حمیدی خاطرنشان کرد: برخلاف تصور عمومی، وجود ابر در آسمان مانع عبور کامل اشعه فرابنفش نمی‌شود و افراد حتی در روزهای ابری نیز در معرض این اشعه قرار دارند. همچنین انعکاس نور خورشید از سطوحی مانند آب، شن، بتن و سطوح روشن می‌تواند میزان مواجهه با اشعه فرابنفش را افزایش دهد.

برخی داروها حساسیت پوست به نور خورشید را افزایش می‌دهند

حمیدی با اشاره به اینکه برخی افراد بیش از دیگران در معرض آسیب‌های ناشی از نور خورشید قرار دارند، گفت: مصرف بعضی داروها می‌تواند حساسیت پوست به اشعه فرابنفش را افزایش دهد و احتمال بروز آفتاب‌سوختگی، قرمزی پوست یا سایر واکنش‌های پوستی را بیشتر کند.

وی افزود: تعدادی از آنتی‌بیوتیک‌ها، برخی داروهای درمان آکنه، داروهای ادرارآور و برخی داروهای قلبی از جمله داروهایی هستند که ممکن است واکنش پوست به نور خورشید را تشدید کنند.

این متخصص فارماکولوژی توصیه کرد افرادی که این داروها را مصرف می‌کنند، ضمن مطالعه بروشور دارو و دریافت مشاوره از پزشک یا داروساز، استفاده از ضدآفتاب، پوشش مناسب و پرهیز از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور مستقیم خورشید را با دقت بیشتری رعایت کنند.

ضدآفتاب مناسب چه ویژگی‌هایی دارد؟

وی با اشاره به نقش ضدآفتاب در پیشگیری از آسیب‌های پوستی گفت: در روزهایی که شاخص UV به ۳ یا بیشتر می‌رسد، استفاده از ضدآفتاب با طیف محافظتی گسترده (Broad-Spectrum) و SPF 30 یا بالاتر برای عموم افراد توصیه می‌شود.

حمیدی افزود: افرادی که مدت طولانی در فضای باز فعالیت می‌کنند، ورزشکاران، کوهنوردان، کارگران شاغل در محیط‌های روباز و افرادی که پوست حساس‌تری دارند، بهتر است از ضدآفتاب‌های دارای SPF 50+ استفاده کنند.

وی تأکید کرد: هنگام انتخاب ضدآفتاب نباید تنها به عدد SPF توجه کرد، بلکه محصول باید قابلیت محافظت همزمان در برابر اشعه‌های UVA و UVB را داشته باشد. مقاومت مناسب در برابر آب و تعریق نیز از دیگر ویژگی‌های مهم یک ضدآفتاب مؤثر است.

استفاده صحیح؛ شرط اثربخشی ضدآفتاب

این داروساز درباره نحوه صحیح مصرف ضدآفتاب توضیح داد: ضدآفتاب باید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پیش از قرار گرفتن در معرض نور خورشید روی تمام قسمت‌های بدون پوشش پوست استفاده شود.

وی افزود: یکی از اشتباهات رایج، استفاده ناکافی از ضدآفتاب یا تمدید نکردن آن است. این فرآورده باید در صورت حضور مداوم در فضای باز هر دو ساعت یک‌بار و همچنین پس از شنا، استحمام یا تعریق شدید مجدداً استفاده شود.

محافظت از پوست؛ فراتر از استفاده از ضدآفتاب

دکتر حمیدی با بیان اینکه ضدآفتاب به تنهایی نمی‌تواند از تمام آسیب‌های ناشی از نور خورشید جلوگیری کند، اظهار داشت: استفاده از کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی استاندارد دارای فیلتر UV، لباس‌های مناسب با پوشش کافی و حضور در سایه، از مهم‌ترین اقدامات مکمل برای محافظت از پوست محسوب می‌شوند.

وی ادامه داد: تا حد امکان باید از قرار گرفتن غیرضروری در معرض نور مستقیم خورشید در ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر که شدت تابش اشعه فرابنفش بیشتر است، خودداری شود.

دکتر حمیدی در پایان یادآور شد: محافظت از پوست در برابر نور خورشید تنها به منظور پیشگیری از آفتاب‌سوختگی نیست، بلکه اقدامی مؤثر برای حفظ سلامت پوست در طول زندگی محسوب می‌شود. رعایت همزمان استفاده از ضدآفتاب، پوشش مناسب، حضور در سایه، محدود کردن مواجهه با نور مستقیم خورشید و مصرف کافی آب و مایعات می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از آسیب‌های پوستی و عوارض ناشی از گرمای تابستان داشته باشد.