شنبه 06 تیر 1405
Saturday, 27 June 2026
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم؛ دکتر محسن مردی، استادتمام حوزه بیوتکنولوژی کشاورزی و جزو مدیران اجرایی ارشد این حوزه است. وی در یادداشت سومش با عنوان «جایگاه دقیق واردات در امنیت غذایی» که بصورت اختصاصی در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داده، نوشته است:
"واردات غذا، در منطق متعارف سیاستگذاری، غالباً بهمثابه ابزاری عقلانی و کارآمد برای تنظیم بازار، مهار نوسانات قیمتی و کاهش فشارهای اجتماعی در مقاطع بحرانی تلقی میشود. در کوتاهمدت، این تلقی تا حد زیادی قابل دفاع است؛ زیرا دولتها ناگزیرند برای عبور از تنگناهای فوری، از سازوکارهای سریع و در دسترس بهره بگیرند. با این حال، امنیت غذایی را نمیتوان صرفاً با منطق کوتاهمدت تعریف کرد. امنیت غذایی، مفهومی راهبردی، پایدار و چندلایه است که فراتر از رفع کمبودهای لحظهای، با توان تولید، تابآوری ساختاری و استقلال تصمیمگیری ملی ارتباطی وثیق دارد.
از همین پرونده بیشتر ببینید:
اگر واردات، بهتدریج و در مقام جانشین تولید داخلی بنشیند، سه پیامد بنیادین و روشن به دنبال خواهد داشت: نخست، تضعیف ظرفیت تولید داخلی و فرسایش انگیزه و توان فعالان بخش کشاورزی؛ دوم، افزایش وابستگی به بیرون در تأمین نیازهای اساسی جامعه؛ و سوم، انتقال تدریجی «تصمیمگیری» از درون مرزها به بیرون از آن. در چنین وضعیتی، امنیت غذایی دیگر تابع اراده، برنامه و سیاست داخلی نخواهد بود، بلکه بهطور فزایندهای وابسته به متغیرهای فرابخشی و بیرونی میشود؛ از جمله نرخ ارز، سیاستهای پولی و ارزی بانک مرکزی، تحولات ژئوپلیتیک، محدودیتهای تجاری، نوسانات زنجیره جهانی تأمین و مانند آنها.
در این شرایط، کشور عملاً هزینه امنیت غذایی را نه بهصورت آشکار و دفعی، بلکه بهتدریج و با فرسایش پرداخت میکند؛ فرسایشی که شاید در ظاهر با وفور نسبی کالا و آرامش مقطعی بازار پنهان بماند؛ اما در باطن، پایههای تولید ملی و استقلال راهبردی را تحلیل میبرد. از همینرو، واردات اگر ابزار مدیریت بحرانهای اضطراری باشد، قابل دفاع است؛ اما اگر به یک روال مستمر و جایگزینساز تبدیل شود، مسئله را حل نمیکند، بلکه صرفاً آن را به تعویق میاندازد؛ ضمن اینکه خود این فرسایش، موجد اختلالات جدید و پیدرپی خواهد بود.
باید بهصراحت پذیرفت که امنیت غذایی فقط با تصمیمات موقت و تدابیر مقطعی حفظ نخواهد شد. این حوزه، نیازمند اتخاذ راهبردهای پایدار است؛ راهبردهایی که همزمان تولید داخلی را تقویت کند، زنجیره ارزش را تابآور سازد، و وابستگی به بیرون را در حد ضرورت نگه دارد. در فقدان چنین راهبردهایی، واردات تنها کمبود را پنهان میسازد، اما در عوض وابستگی را نهادینه میکند. و این، شاید مهمترین خطری است که در پسِ آرامش ظاهری بازار نهفته است."
پایان پیام/
