رؤیای تولید سه‌میلیونی خودرو، به کمتر از یک‌میلیون دستگاه رسید

سلمان ابراهیمی‌نژاد در گفت‌و‌گو با خبرنگار تحریریه صنعت و معدن  خبرگزاری صدا و سیما با اشاره به اهداف تعیین‌شده در سند چشم‌انداز صنعت خودرو گفت: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده قرار بود تا پایان سال ۱۴۰۴، ایران به تولید سالانه ۳ میلیون دستگاه خودرو دست پیدا کرده و به یکی از قطب‌های خودروسازی منطقه تبدیل شود، اما آمار‌های رسمی نشان می‌دهد این هدف نه‌تنها محقق نشده، بلکه صنعت خودرو در سال‌های اخیر با افت تولید نیز مواجه بوده است.

وی افزود: طبق آمار وزارت صمت، تولید خودرو کشور در پایان سال ۱۴۰۴ به ۹۲۵ هزار و ۹۳۶ دستگاه رسیده، در حالی که این عدد در سال ۱۴۰۳ برابر با یک میلیون و ۱۱۲ هزار و ۴۲۱ دستگاه بود؛ آماری که نشان‌دهنده افت ۱۶.۸ درصدی تولید خودرو در یک سال گذشته است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران ادامه داد: حتی بیشترین تیراژ ثبت‌شده در صنعت خودرو کشور نیز حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه بوده که همچنان فاصله قابل‌توجهی با هدف ۳ میلیون دستگاهی سند چشم‌انداز دارد.

ابراهیمی‌نژاد گفت: قرار بود با افزایش تیراژ و تعمیق داخلی‌سازی، هزینه تمام‌شده خودرو کاهش یابد، اما در عمل بسیاری از قطعات راهبردی همچنان وابسته به واردات باقی ماندند و قیمت خودرو طی یک دهه اخیر بیش از ۱۰ برابر افزایش یافت؛ به‌طوری که خودرو از کالای مصرفی به کالای سرمایه‌ای تبدیل شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران با اشاره به دلایل عدم تحقق اهداف صنعت خودرو گفت: ظرفیت واقعی صنعت خودرو، فرسودگی خطوط تولید، محدودیت سرمایه‌گذاری و اتکای طولانی‌مدت به پلتفرم‌های قدیمی، امکان جهش تولید را از بین برده بود و در چنین شرایطی، افزایش تیراژ نه‌تنها صرفه اقتصادی نداشت، بلکه هزینه‌ها را نیز افزایش می‌داد.

وی با اشاره به راهکار‌های افزایش تولید در صنعت خودرو افزود: اگر قرار است تولید خودرو دوباره به مسیر رشد بازگردد، قبل از هر چیز باید ساختار اقتصادی این صنعت اصلاح شود. تا زمانی که خودروساز با قیمت‌گذاری دستوری زیان می‌دهد، نمی‌توان انتظار افزایش تیراژ و سرمایه‌گذاری داشت.

عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران اضافه کرد: نوسازی خطوط تولید، حرکت به سمت پلتفرم‌های جدید، توسعه واقعی داخلی‌سازی در قطعات راهبردی و ایجاد ثبات در سیاست‌های ارزی و تجاری از جمله اقداماتی است که می‌تواند به افزایش تولید کمک کند.

وی گفت: صنعت خودرو بدون مشارکت بخش خصوصی واقعی و سرمایه‌گذاری جدید امکان رشد پایدار ندارد و دولت باید به‌جای مداخله مستقیم در مدیریت بنگاه‌ها، نقش سیاست‌گذار و ناظر را ایفا کند.

ابراهیمی‌نژاد افزود: افزایش تولید زمانی پایدار خواهد بود که همراه با ارتقای کیفیت، کاهش هزینه تولید و توسعه صادرات باشد؛ در غیر این صورت صرف بالا بردن تیراژ، مشکلات فعلی صنعت خودرو را تکرار خواهد کرد.

وی در پایان تأکید کرد: چشم‌انداز سه‌میلیون‌دستگاهی صنعت خودرو بیش از آنکه بر مبنای واقعیت‌های فنی و اقتصادی تدوین شده باشد، یک هدف‌گذاری خوش‌بینانه بود و در عمل، مسیر مشخصی برای دستیابی به آن طراحی نشد.