مذاکره ادامه دارد بدون عقب‌نشینی از حقوق هسته‌ای

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، آقایان سیدعلی سقائیان دیپلمات سابق ایران در ارمنستان، حامد موفق بهروزی کارشناس مسائل سیاسی و سیدرضا صدرالحسینی کارشناس مسائل غرب آسیا در گفتگوی ویژه خبری موضوع «ژنو و آزمون اراده های سیاسی» را بررسی کردند. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است.

سؤال: آقای سقائیان، این دوره از گفتگوها بیانگر چه نشانه ای است. آیا می شود امیدوار بود که گفتگوها مثبت و پیگیری کننده خواهد بود یا باید منتظر شرایط دیگری باشیم؟

سقائیان: در رابطه با گفتگو با طرف آمریکایی، برای ما گفتگوی جدیدی نیست. ما بیش از 400 دور مذاکره بعد از دور اینکه پرونده هستی ما مطرح شد و بعنوان یک موضوع آمریکایی ها روی آن حساس شدند. از دهه 90 به بعد، تیم مذاکره کننده ما از یک تجربه غنی برخوردار است، برعکس تیم آمریکایی خواسته های مشخص است. در رابطه با فقط غنی سازی هسته ای که در شورای امنیت به تصویب رسید در دوره برجام و قانوناً حق طبیعی کشور ما است و خواسته تیم مذاکره کننده ما هم رسماً همین بوده است. برعکس طرف آمریکایی که پیش شرط هایی از ابتدا مطرح کرد و می خواست آنها را به تیم مذاکره کننده ما تحمیل کند ولی با مذاکره کنندگان و موضع خیلی صریح و شفافی که اعلام شد، ما پیش شریط را به هیچ عنوان نمی پذیریم و در رابطه با توقف غنی سازی که خواسته آنها بود، با توجه به حقوق هسته ای ما از نظر آژانس و پادمان در عین حال، ما یکی از سخت گیرانه ترین بازرسی های دوره پادمان را داشتیم در ساختمان هسته ای و مراکز هسته ای ما.

سؤال: آماری دیدم ظاهراً بیش از 80 درصد بازرسی های آژانس، مربوط به ایران بوده، ولی باز هم قطعیت نمی دهد؟

سقائیان: اشاره کنم علت اصلی این را باید دید در کجا است؟ نتانیاهو که در دادگاه جنایت جنگی محکوم به این شده که باید دستگیر شود و به دادگاه برود و برای جنایت هایی که در غزه انجام داده است پاسخگو باشد، بارها به دروغ و با اسناد جعلی افکار عمومی جهان و بخصوص آمریکایی ها را تحت تأثیر قرار داده و ایران را متهم به داشتن و دنبال سلاح هسته ای رفتن کرده است. در صورتی که می دانیم ضراتخانه هسته ای در تل آویو و در خاک فلسطین است و این رژیم به دروغ، بازی را وارونه نشان می دهد. در صورتی که نظام بارها و بارها اعلام کرده در مواضع رسمی، چه در موضع فرماندهی کل قوا، امام خامنه ای و هم رؤسای مختلف جمهور ما اعلام شده سلاح هسته ای در دکترین نظامی و دفاعی جایی ندارد. ولی باید دید علت این دروغ چه است که مشخص هم است. الان وضعیت اسرائیل جنایتکار برای فرار از این دادگاه است و در عین حال که ایران، سختگیرانه بازرسی ها را در طول تاریخ داشته است.

سؤال: در مذاکرات با آمریکا می بینیم که وزیر خارجه آمریکا نیست، طرف مقابل را می بینیم مذاکره او حتی نام و نشانی در عرصه سیاسی ندارد. معنی این چه است و چطور می توانیم این را تبیین کنیم؟

موفق بهروزی: خود ترامپ هم سیاستمدار نیست، هرچند ایشان تاجر بوده است. طبیعی است دوستان او هم خیلی سیاستمدار نیستند. طبیعتاً ترمیمی که آنها در دور سوم برای مذاکرات کردند یعنی کوشنر را فرستادند، نشان می دهد این تیم فنی مذاکره نیست و مجبورند تیم شان را مداوم ترمیم کنند. این سری از مذاکرات به علت آن چیزی که هم تیم ایرانی و هم تیم واسط اعلام کردند، کلیات ماجرا پیش رفته است. همین که اعلام می شود از دور بعد قرار است کارشناسان فنی وارد مذاکرات شوند، جزئیات فنی را بحث کنند و بحث های تکنیکی انجام شود، نشان می دهد که به توافقات کلی رسیده اند که می خواهند وارد بحث های تکنیکی شوند. از ابتدا اعلام کردیم صرفاً درباره مسائل هسته ای و رفع تحریم می خواهیم مذاکره کنیم. جایی اعلام کردم اسم این جریان را نباید مذاکره گذاشت، عملیات رهاسازی گروگان است. طرف مقابل، معیشت و امنیت روانی جامعه ما را گروگان گرفته و تیم عملیاتی ما رفته عملیات آزادسازی گروگان را انجام دهد. به هر ترتیب الان توانسته ایم بحث موشکی و منطقه ای که آنها می خواستند در مذاکرات بگنجانند، آنها را کنار بزنیم. الان همه توافق دارند که بحث بر سر مذاکرات هسته ای است و در موضوع هسته ای هم چارچوب خودمان که اصل غنی سازی و مسائل مواد غنی شده، اینها برای ما خط قرمز بوده اند که آنها را نگه داشتیم و تیم ایرانی صراحتاً اعلام کرده و طبیعتاً عقب نشینی های مستمری را انجام داده است. یادمان باشد طرف مقابل ما ترامپ است. دور قبل مذاکرات آنها تا دور سوم مذاکره همین روند را جلو آمدند و در دور سوم بود که زیر میز زدند و بحث موشکی و منطقه را دوباره مطرح کردند. این هم نوعی از مذاکره است. یعنی با کشوری مذاکره می کنیم که احتمالاً تغییر سیاست ها و مانورهای مختلفی انجام می دهد. ولی تا الان ما مذاکرات غیر مستقیم داشتیم. مسئله غیر مستقیم بودن مذاکره صرفاً یک موضع سیاسی نیست. ما بحث فنی درخصوص غیرمستقیم بودن مذاکرات داریم. ما واسط گذاشته ایم. یک سند رسمی بین المللی داریم. یعنی شاهد داریم. پیام ها مکتوب رد و بدل می شود. این مکتوب بودن سند رسمی است و بعداً می توانیم روی آن تکیه کنیم. داریم جلوگیری می کنیم از عملیات روانی طرف مقابل در حین مذاکره. آنها در حین مذاکره عملیات روانی روی تیم ما می کنند، ما جلوگیری کرده ایم. یعنی سیاست و تدبیری که کشور در این حوزه انجام داده و این را تثبیت کرده، مسیر را کاملاً در مسیر عقلانی جلو می برد و ما این عقب نشینی ها را به طرف مقابل تحمیل کرده ایم. حتی واسط را هم برای اینکه کسی که باید بعداً بیاید و شهادت دهد بر سر اینکه ایران بر سر منافع ملی خودش چطور دارد مذاکره می کند، میزانی از صداقت و شرافت را داشته باشد که اگر آن طرفی که آنها می خواستند باشد خیلی معنادار نمی شود. ما طرف خودمان را گذاشتیم. عقب نشینی ها تا الان از طرف مقابل بوده است. نتیجه ای هم که تا الان اعلام شده، توافق بر سر کلیات. چون اینها می خواهند بروند بر سر تکنیک و جزئیات بحث کنند. آن چیزی که آقای عراقچی اعلام کردند بحث کارشناسی قرار است اتفاق بیفتد. یعنی کلامی از کلیات را اینها با هم به توافقی رسیده اند و به هفته بعدی می رود که ببینیم بحث فنی کارشناسی یعنی اینکه اگر قرار است ما کاهش غنی سازی داشته باشیم، اول چه کسی چه کاری کند؟ یعنی یک پلن عملیاتی روی زمین.

سؤال: مبتنی بر این گزاره آخر، این یعنی اینکه گزینه جنگ را آمریکا از روی میز برداشته یا همچنان این گزینه را بعنوان ابزار فشار حفظ می کند و اگر نه پس چرا باید وارد بحث فنی شود که چه میزان غنی سازی باید انجام شود، معنی و مفهوم این چه است؟

سقائیان: ترامپ شخصیت غیر قابل پیش بینی است. همانطور که در دور قبل زیر میز مذاکره زد. اهرم اش هم بعنوان شمشیر دموکرات اهرم فشار است. برای اینکه به اهداف خودش برسد. دقیقاً خط قرمزهای مذاکره مشخص است. تیم مذاکره کننده ما اختیار کامل دارد و با رعایت خط قرمزها مذاکره می کند. همانطور که آقای وزیر فرمودند دست نیروهای نظامی ما روی ماشه است و دوره ای نیست که غافلگیر شویم. اعلام هم کرده ایم اگر دست از پا خطا شود از هر نقطه ای که به سمت کشور و خاک ما حمله شود، آن خاک، خاک دشمن تلقی می شود. رسماً این را به همه همسایگان اعلام کرده ایم. آمریکا و رژیم اشغالگر هم این را مطلع اند. بنابراین ما در پاسخ به جنگ و تهدیدها، پاسخ بسیار مهم داریم در عین حالی که ما میز مذاکره را ترک نمی کنیم و اهل مذاکره هستیم. چون می خاهیم به هدف برسیم و دنبال صلح هستیم ضمن اینکه از حقوق هسته ای خودمان عقب نشینی نکرده ایم و نخواهیم کرد. تعداد زیادی دانشمند هسته ای شهید داده ایم، رژیم اسرائیل که در تمامی این ترورها دست داشته، با حمایت های اطلاعاتی آمریکا، باید در مقابل دادگاه بین المللی پاسخگو باشند که دانشمندان هسته ای ما چه جرمی کرده بودند. بنابراین حق ما است و در عین حال اینکه ما از جنگ هراسان نیستیم. در عین حالی که با پاسخ محکمی که رهبر معظم انقلاب بعنوان فرمانده کل قوا دادند گفتند ناو در خلیج فارس آمده است ولی برگشت اش با خودش نیست. جواب عاقلانه و بسیار دیپلماتیک بود و آمریکایی ها هم حساب کار خودشان را کردند. بنابراین بله شمشیر ما هم در مقابل شمشیر دشمن آماده است. در عین حالی که ما میز مذاکره را ترک نکرده ایم و واقعاً ما مذاکره می کنیم همانطور که در قبل هم نشان دادیم. دو سال مذاکره و امضای برجام. امضای برجام به سازمان ملل رفت و بعد در کنگره تصویب شد ولی ترامپ آن را پاره کرد. بدعهدی آمریکا را یادمان نرود. ولی برای اینکه حقوق ما تصویب شود و در عین حال حالت نه جنگ نه صلح از سر کشور برداشته شود باید حتماً مذاکره را ادامه دهیم. مثل دفعه قبل غافلگیر نخواهیم شد. بنابراین آمریکایی ها باید بدانند، البته باید مراقب شیطنت های جنایتکاری مثل نتانیاهو باشیم.

سؤال: از دیروز که مذاکرات این دور به پایان رسید، دیدیم که دکتر عراقچی آمدند و خبر کوتاهی از این دوره از گفتگوها را دادند، آقای پورسعیدی هم اعلام نظری کردند ولی تا همین چند دقیقه پیش، هیچ اظهارنظری از سوی مذاکره کنندگان و مقامات امریکایی به صورت رسمی نشنیده بودیم تا چند لحظه پیش که خبر آمد رئیس جمهور آمریکا چند جمله گفته بود و حرف های قدیمی اش را تکرار کرده بود. فقط این جمله را اضافه کرده بود که روز جمعه مذاکرات جدیدی با ایرانی ها داریم. ظرف این مدت اخباری آمد که این سکوت آمریکایی ها یعنی اینکه گزینه نظامی جدی تر شده و خبری آمده که کارکنان غیر ضروری سفارت آمریکا در رژیم صهیونی تخلیه کنند و گنبد آهنین در کنار کنست قرار داده شده و خبرهای اینچنینی که برای اثرگذاری بر افکار عمومی ایران تولید می شود. این شرایط را چطور تحلیل می کنید؟

موفق بهروزی: هرچه به جزئیات مذاکرات نزدیک تر شویم، عملیات روانی طرف مقابل افزایش پیدا می کند. یعنی داریم به روندی وارد می شویم که منطقاً امتیازهایی هر دو طرف برای هم قائل می شوند و جزئیات را بحث می کنند. اینجا جایی است که باید طرف مقابل امتیاز بگیرد. طرف مقابل ما برای اینکه بخواهد امتیاز بگیرد کلی تجهیزات آورده و مانورهایی داده که باید اینها را نقد کند. نقد کردن این منوط بر این است که ملت و مسئولین ما به این باور برسند که جنگ می شود. اینجا اعلام می کنم تا یک هفته آینده و بعدتر که مذاکرات اگر آن جزئیات ماجرا ادامه پیدا می کند، هرچه این جلوتر می رود، فشارهای روانی افزایش می یابد. بالاخره کجای دنیا برای اینکه جنگ شود از اینکه ناو آمد و پهلو گرفت، این خبرها نیست. جنگ حساب و کتاب دارد. اگر بخواهد جنگ شود یکی از مؤلفه های جنگ، غافلگیری است. مسئله پنهان کاری است. اینها شوخی است. یعنی الان با فرمانده های نظامی هم صحبت می کنید، نه اینکه به این خطرات بی اعتنا باشند، محاسبات جنگی آنها اینطور نیست که بخواهیم بگوییم جنگ می شود. البته آنها برای هر تهدیدی چون طرف مقابل تهدید می کند، فرمانده ها و مسئولین نظامی ما در آماده باش صد در صد هستند، اما مسئله این است که این با محاسبات جنگی نمی خواند. هیچ وقت این اتفاق نمی افتد. آخرین جنگی که ایران تجربه کرد، جنگ 12 روزه بود. جنگ اینطوری است. ترامپ واقعاً در وضعیت اره است. یعنی شرایطی برای او پیش آمده و کاری کرده که نه می تواند جمع کند و برود و نه می تواند حمله کند. یعنی اگر خطوط رسانه ای اینها را دنبال می کردید، اینترنشنال که رسانه رسمی سعودی ها است، از ابتدای این ماجرا، یک خط رسمی داشت و هنوز هم دنبال می کند، می گوید جنگ می شود اما اسرائیل نمی زند. آمریکا است که می زند. یعنی می خواهد نشان دهد که اسرائیل واسط جنگ نیست. اسرائیل درگیر جنگ نمی شود. از آن طرف ترامپ آخرین موضعی که گرفته، گفته اولویت من مذاکره است. این خط رسانه ای آنها است و معلوم است که در فضای جنگی نیستند. مسئله گرفتن امتیاز است. هرچه به اوج مذاکرات نزدیک تر شویم، عملیات روانی افزایش می یابد. 

سؤال: اظهارات امشب ترامپ را چطور ارزیابی می کنید؟

صدرالحسینی: باید به این نکته توجه داشته باشیم که استقامت مردم و پیروزی ملت ایران در مقابل سه جنگ اخیر، یعنی جنگ سخت و جنگ نیمه سخت و جنگ نرم آمریکا، ایالات متحده آمریکا را مجبور کرد پای میز مذاکره با نمایندگان ملت ایران بنشاند. این نکته اساسی است که باید در همه تحلیل ها چتری باشد که ما را برای رسیدن به نتایج مطلوب کمک کند. آمریکایی ها تلاش شان بر این مسئله معطوف بود که با یک اقدام نظامی و سپس از آن لحظه شکست تاکنون، با معتبر کردن حضور نظامی خودشان در پیرامون ایران به دنبال گرفتن امتیاز در پشت میز مذاکره ای است که سومین دوره از مذاکرات به پایان رسید. سخنان اخیر ترامپ هم در این رابطه کاملاً قابل تحلیل است. یعنی علی رغم اینکه تردید جدی در آمریکا برای حمله به منافع ملی جمهوری اسلامی وجود دارد، اما همه ابزار نظامی که ترامپ تصور می کرد می تواند برای مرعوب کردن ملت ایران و تأثیر بر اراده های آنها پای کار بیاورد، درحال حاضر در منطقه چینش کرده است. اما اینکه آیا امکان استفاده از آن با کمترین هزینه وجود دارد، در آمریکا کاملاً قابل تردید است ولی در حوزه مسائل روانی و رسانه ای تلاش آنها بر این مسئله معطوف است که این ابزار نظامی که پیرامون کشور عزیز ما چیده اند را بعنوان ابزار تأثیرگذار بر تصمیم نهایی در میز مذاکره قرار دهند. نکته بعدی اینکه همین که آمریکایی ها در ارتباط با پذیرش محل گفتگو و چارچوب اصلی و مورد نظر ایران پذیرفتند و مجبور به این پذیرش شدند، این نکته هم قطعاً در تحلیل های آینده آنها کاملاً تأثیرگذار خواهد بود. بر این اساس با پشتیبانی لازم و همه آن چیزی که برای منافع ایران ضرورت داشته، پای میز مذاکره رفته ایم و جدیت خودمان را به طور کامل نشان داده ایم. آمریکایی ها را به این نقطه رساند که به جز میز مذاکره و استفاده از دیپلماسی به هیچ عنوان نمی توانند اراده خودشان را بر ملت ایران تحمیل کنند. بر این اساس به نظر من چشم انداز آینده برای مذاکره خیلی تیره و تار نیست اما باید توجه داشته باشیم که خوش بینی مفرط یقیناً ضرورت نخواهد داشت و واقعیت ندارد و بدبینی مطلق هم نمی تواند ما را به نقطه مطلوب برساند. اما مسئله مهم و اساسی وجود دیوار بی اعتمادی و بلندی است که بین ملت ایران و دولتمردان آمریکا وجود دارد. 

سؤال: سابقه بدعهدی های آمریکایی ها را در طول انقلاب اسلامی شاهد بوده ایم. اما نکته اینکه در میانه مذاکرات در آستانه دور ششم اینها حمله کردند و فضای جهانی و فضای رسانه ای اصلاً آمادگی چنین چیزی را نداشت. الان را شما چطور می بینید. آیا باید منتظر تهاجم نظامی باشیم یا اینکه آنها الان شرایط این را ندارد و ادامه دهنده مذاکرات هستند؟

صدرالحسینی: واقعیت این است که با نگاهی به داخل سرزمین های اشغالی و آمریکا، هیچکدام از این دو در مقابل توانمندی های جمهوری اسلامی امکان جنگ طولانی و فرسایشی ندارند. واقعیت دیگر اینکه در فضای رسانه ای، آنها تلاش می کنند سایه جنگ را بر سر ملت ایران همچنان نگه دارند و البته مدیریت این موضوع در داخل کشور بسیار دشوار است اما انجام شده است. یعنی از یک طرف مجموعه نیروهای دفاعی و تهاجمی کشور آمادگی کامل دارند، دست شان بر روی ماشه است. اعلام رسمی این موضوع صورت گرفته که اگر خطایی در ارتباط با امنیت ملی ایران انجام شود، این عملیات مقابل و متقابل آمریکایی ها قطعاً فضای کاملاً متفاوت در مقایسه با گذشته است و حتماً جنگ منطقه ای و پرشدت خواهد بود. همه منافع آمریکا اعم از نظامی، اقتصادی، سیاسی و حتی سرمایه گذاری های آنها آسیب جدی خواهد دید. 

اولین نقطه ای که مورد تهاجم قرار خواهد گرفت، سرزمین های اشغالی است. از طرف دیگر ما به تازگی از دهه فجر خارج شده ایم و در تمام این ایام دهه فجر، افتتاحیه های قابل توجهی داشتیم که امروز دولت وسط میدان است و همه تلاشش بر این مسئله معطوف است که کشور به صورت عادی اداره شود. به همین علت عرض کردم کار بسیار دشواری است. بنابراین در یک شرایطی قرار گرفتیم که به هیچ عنوان نمی توانیم با عنایت به کسانی که در مقابل ما هستند، یک نظر نهایی اعلام و بر اساس آن نظر نهایی اقدامات انجام شود. الان این ظرفیت در کشورمان وجود دارد. این ساختارها کاملا وجود دارد که بتوانیم در این دو حوزه ای که اشاره کردم به خوبی آمادگی لازم را برای هرگونه اقدام فریب و یا اقدام نظامی و یا دیپلماسی انجام دهد. 

سوال: بالاخره در همه حوزه ها ما آماده ایم و کشور در عالی ترین سطح آمادگی با توجه به تجربیاتی که کسب کرده قرار دارد اما یک نکته ای که گفتند این که آمریکایی ها می گویند رژیم صهیونیستی شروع کننده خواهند بود و رژیم صهیونیستی و دستگاه رسانه ای آنها می آیند القا می کنند که نه اینبار آمریکا است و امشب خبری می بینیم که می آیند. ادعا می کنند که اصلا هیچ دستوری برای تغییر آرایش در رژیم صهیونیستی به ما داده نشده. این چه معنی می دهد؟ این که او می خواهد شروع کننده خودش نباشد به چه مفهوم است طرف ایرانی را چطور معرفی می کند در این نوع بیان ها؟

سقائیان: البته نکته ای که جنابعالی فرمودید بیشتر باید پاسخ آن را فرماندهان نظامی ما دهند و اینقدری که من بلد هستم عرض کنم. این به نوعی آدرس غلط است به نظر من و پرت کردن حواس. هم تیم عزیز و محترم و پرتلاش مذاکره کننده ما و هم فرماندهان عزیز نظامی ما است در حالی که ما دیگر با تجارب زیادی که داریم و فرماندهان عزیز و شهدای گرانقدری که داریم، گول این فریب ها را فرماندهان ما و کارشناسان نظامی ما و سیاسیون ما نخواهند خورد. این بازی است. در عین حالی که ما به نقطه ضعف پاشنه آشیل آنها زدیم. گفتیم اول سرزمین اشغالی و بعد هم اشاره کردیم به راحتی بدون این که بخواهد موشک برود تمام سرمایه گذاری ها را در دبی، کاخ شیشه ای آنجا هست. عربستان و حتی جاهای دیگر همسایه های دیگر که خیلی چیزی نیستند و پایگاههای آمریکایی ها که نیرو در روی زمین دارند همه در تیررس موشک های ما هستند. بنابراین هدف ها مشخص است. شوخی هم با کسی این دوره اگر دست از پا خطا کند دشمن، در هر لباسی حتی اردن براحتی پیغام دادیم به اردنی ها. آقای پادشاه الان پاسخ داده رسما و گفته نه من اجازه نمی دهم از خاک من ولی ما رسما گفتیم از هر نقطه ای که باشد دشمن است. بنابراین این ها نوعی جنگ روانی است و آدرس غلط دادن است برای پرت کردن حواس بخصوص فرماندهان عزیز نظامی ما و در عین حالی که به نوعی موش و گربه بازی است ولی ما حواس مان هست. 

سوال: یعنی می فرمایید که تهاجم نظامی الان نزدیک نیست؟

سقائیان: برداشت من از این نوع خبرهای روانی و جنگ روانی شدیدی که دارد پمپاژ می شود به جامعه قطعا جنگ نخواهد بود ولی جنگ روانی هست. همانطور که نتانیاهوی ملعون چند وقت پیش گفت صفحه و صحنه بازی ما جنگ روانی است و متاسفانه باید عرض کنم که فضای مجازی ما کم کنترل است و خبرهای جعلی به شدت تولید می شود و بازخورد دارد و ناظرین باید کنترل کنند و در عین حال روشنگری هم توسط مسئولین باید سریع پاسخ داده شود و این نکته مهمی است که ببینیم از جنگ روانی این ها بهره برداری می کنند و همانطور که آقای بهروزی هم به درستی اشاره کردند گروگان گرفتن معیشت مردم است. همانطور که حضرت آقا هم فرمودند به دولت هم گفتند که تلاش مضاعف باید بشود/ ضمن تشکر از دولت محترم جناب آقای پزشکیان فرمودند که معیشت مردم بایستی مشکلاتش رفع شود و نقطه ضعفی که الان دچار آن هستیم از این بابت این نوع جنگ روانی به این مسئله برمی گردد ولی در عین حال به 22 دی هم اشاره کردند. حضرت اقا فرمودند که 22 بهمن دیگری بود که این جای تشکر دارد. بنده بعنوان یک فرد کوچک از این جامعه به این بزرگی و ما دست مردم خودمان را هم باید ببوسیم بخاطر این که پای انقلاب و پای کار انقلاب بودند و هستند. 

سوال: آقای موفق بهروزی ، نظر آقای دکتر سقائیان را شنیدیم که می فرمایند من الان با این شرایط و خبرها احتمال درگیری نظامی را محتمل نمی دانم و این را نزدیک نمی دانم نظر جنابعالی چیست؟

موفق بهروزی: شروع جنگ و تصمیم جنگ طبیعتا بعهده ما نیست بعهده طرف مقابل است. ما اعلام کردیم جنگی را آغاز نمی کنیم. او اگر بخواهد وارد جنگ شود یکسری مسائلی را اول باید با خودش حل کند. متعدد است موضوعات جنگ و موضوعاتی که آنها باید حل کنند. اولین آن وضعیت داخلی آمریکا است. اندیشکده های آمریکایی را رصد کنید. اخیرا اندیشکده بروکینز مطلبی نوشته بود در مورد برآورد کارنامه یک ساله ترامپ. صراحتا در آن مطلب می آورد که یک سال اول ترامپ لفاظی بود. عین کلام آن. یعنی نمی خواهیم شعار دهیم. تحلیل اندیشکده معتبر آمریکایی است از وضعیت. چون هیچکدام از وعده های انتخاباتی ترامپ در این یک سال عملیاتی نشده است. نگاه کنید مهم ترین آن مسئله جنگ اوکراین بود. گفت سه روزه، یک هفته ای حل می کنم. یک سال ادامه دارد. مسئله تعرفه های چین. اول خودش عقب نشینی کرد بعد دیوان عالی قضایی آمریکا آمد این را نقض کرد گفت: از اختیارات رئیس جمهور نیست از اختیار ویژه ای هم که به شما دادیم نمی توانید استفاده کنید. خیلی از کشورها را 10 - 15 درصد تعرفه هایش را افزایش داده بود و این لغو شد. در مورد یمن نتوانست. در مورد غزه آن طرح کوچاندن غزه، خیلی ها فراموش کردند. هیچکدام از این ها جلو نرفت. عملا ترامپ در وضعیت بسیار بحرانی است. در داخل آمریکا، زمزمه هایی از این هست که اصلا دموکرات ها مانع شوند از این که ترامپ بتواند دستور جنگ دهد. این همه مانع در جلوی یک رئیس جمهور آن هم با آن همه ادعا معلوم است که ... 

سوال: جمهوری اسلامی ایران به صراحت بیان کرده جمیع مقامات ما از فرمانده کل قوای ما تا فرماندهان نظامی تا رئیس جمهور، رئیس مجلس همه گفتند جنگ محدود و غیر محدود نداریم. اگر شما تعدی کنید حتما پاسخ سختی خواهید گرفت. یعنی هزینه هایی که بالاخره افزایش قیمت نفت را در پی خواهد داشت. حتما تلاطم بازارهای جهانی و همه این ها که می تواند اثرگذار باشد این ها را می گذاریم در یک کفه ترازو و بعد تحولات میدانی که تجهیزات و ادوات نظامی می آید. ناو هواپیمابرش را می آورد. یک تعداد سوخت رسان می آورد همه این ها به نظر می آید که بالاخره باید یک مفهومی به ما بدهد که چه شرایطی وجود دارد.

موفق بهروزی: در آن لیست موانع و مسائلی که باید حل شود، همه این ها می گنجد. نگاه کنید مسائل داخلی آمریکا یک بحث است و مسائل اقتصادی جنگ بحث جدی است. حتما اگر جنگ شود نفت بالای 150 دلاری را دنیا می بیند نفت بالای 150 - 200 دلاری اقتصاد دنیا را می پوکاند. اصلا نمی گذارد اقتصاد نفس بکشد. اصلا اقتصاد دنیا منهای 21 میلیون بشکه نفت در روز، چه بلایی سرش می آید؟ ما آن تنگه را می بندیم. خداوند به جمهوری اسلامی لطف کرده و ما را این جا آفریده. از هفت تنگه مهم و معتبر اقتصادی دنیا، دو تا دست ما است. یکی که تنگه هرمز است که اقتصاد مهم نفتی دنیا را داریم مدیریت می کنیم. آن طرف هم دوستانی از ما هستند که تنگه باب المندب و این ها را مدیریت می کنند.. نکته این است. مسئله اقتصادی آن یک بحث است، فشارهای بین المللی موضوع دیگری است. مسئله سناریوی خروج از جنگ، خودش مسئله جدی است. مثل جنگ 12 روزه، شما جنگ را شروع می کنید. بالاخره می خواهید چطور از این بیرون بیایید؟ جنگ در دنیا به جهت کلاسیک خودش وقتی حمله اتفاق می افتد نیروی زمینی می آید می گیرد تمام می شود. برنامه آنها برای جنگ 12 روزه این بود ما می زنیم ایرانی ها خودشان می آیند اغتشاش و شورش می کنند، نظام حاکم در ایران ساقط و جنگ تمام می شود. سناریویشان این بود ، الان سناریو چیست؟ تو چطور می خواهی از این جنگ بیرون بیایی؟ بعد هم جنگی که ما نشان دادیم شما پیشرفته ترین سلاح شما در اسرائیل بوده، از آن رد می شود موشک های ما و می خورد و شما از آن جنگ قبلی تا الان واقعا چه سطح علمی و تکنولوژیی را وارد حوزه صنعتی جنگ کردید؟ که بتوانی مانع شوید؟ واقعا مسئله جنگ این طور نیست که ما بگوییم امروز علم پیشرفت کرد آمد وسط جنگ. مثالی بزنم. اف 22 که این ها برایشان خیلی معتبر است، 20 سال طول کشید از آن لحظه ای که تولید شد تا به ناوگان شان اضافه شود. شوخی نیست جنگ حساب و کتاب دارد ما نمی توانیم مدعی شویم کسی که 6 ماه پیش از ما به علت تکنولوژیکی شکست خورده دوباره تجهیز شده برای جنگ جدید. این ها مسائلی است که باید اول حل کنند بعد بگویند باشد ما وارد جنگ می شویم. 

سوال: در عین این که اگر دچار خطای محاسباتی شوند پیام ما کاملا واضح بوده و هست.

موفق بهروزی: صراحتا به آمریکایی ها رسمی پیام دادیم که اگر جنگی شروع شود، تمام منافع آنها را در هر جایی که باشند هدف می گیریم. منفعت یعنی منفعت علمی، تکنولوژیکی و اقتصادی. وقتی بحث امارات می شود الان امارات مرکز علمی تکنولوژیکی اقتصادی آمریکا در منطقه است. از هتل هایشان بگیرید تا مراکز علمی – پژوهشی تا مراکز نظامی شان. شخص ترامپ آنجا هتل هایی دارد هر یکدانه اش میلیون دلار است. منافع ترامپ و خانواده شان درجه یک حتما برای ما مهم است. 

سوال: آقای سقائیان، با توجه به پیشینه اجرایی حضرتعالی در حوزه دیپلماسی اگر ایران و آمریکا در مسیر توافق قرار بگیرند پیرامون موضوعات هسته ای، این توافقات باید تبدیل به متنی شود نوشتن این متن چقدر زمان می برد. البته ما تجربه برجام را هم داریم.

سقائیان: در رابطه با برجام، تجربه خیلی خوب و گرانقیمتی داریم هر چند که با همه تلاش هایی که شد باز متنی که می خواستیم نشد. 

سوال: مقصودم این است که اگر به سمت توافق برویم باید زود منتظر متن توافق شده باشیم یا نه زمان می برد؟

سقائیان: بستگی دارد به نظرات طرف مقابل. ما مواردی را که مطرح کردیم مشخص است لغو تحریم ها در مقابل بحث هسته ای ولا غیر. طرف آمریکایی اگر با این موافق باشد به نظر من به سرعت می شود جمع بندی کرد. چون تیم فنی ما هم تیم بسیار ماهری است و هم تجربه کافی دارد. آمریکایی هم باید تیم حرفه ای شان را بیاورند ولی بحث این است که طرف مقابل باید ببینیم دوشنبه در وین ببینیم چه اتفاقی می افتد.

وضعیت اقتصادی رژیم اشغالگر را هم باید در نظر داشته باشیم که وضعیت اقتصادی بسیار بحرانی دارد. لذا بحث جنگ و تبلیغات جنگ این را در نظر داشته باشیم که وضعیت آنچنان بحرانی است که رژیم را به نوعی ورشکست کرد علیرغم شعارهایی که دارد داده می شود این را هم باید اضافه کنیم در حالی که آمریکا ورشکسته است. علت این که مادرو ربایش می شود توسط آمریکا بخاطر نفتش بود. آمریکا دهمین ذخیره نفت دنیا را داشت ولی الان ادعا می کند که روزی 50 تا 70 میلیون نفت را بدست می آورم این نوع بیزینسی که براحتی آقای ترامپ با حالت معامله پشت پرده انجام داد این هم از نظر دور نداشته باشیم که وضعیت اقتصادی آمریکا بسیار بسیار بحرانی است و رو به فروپاشی است. 

سوال: آقای سقائیان بعضی ها می گویند همانطور که ترامپ توانست ربایش مادرو را انجام بدهد یا کار غیرقانونی ولی بالاخره در مورد ایران هم یک توانمندی هایی دارد و این اینهمانی می کنند که بگویند این خطر پیرامون ایران هم وجود دارد واقعا این همانی کردن ایران با ونزوئلا صحیح است با توجه به گزاره های سیاست خارجی و روابط بین الملل؟

سقائیان: بهرحال از این شیطان هر چه بگویید برمی آید ولی ما پاسخ بسیار دندان شکنی را به او می دهیم. این را بعنوان بهای خبر بگویم که ما دندان هایش را خرد می کنیم. 

سوال: این نه جنگ نه صلحی که باز اشاره شد، مفهوم و مقصودش چیست؟ افکار عمومی ما بالاخره تحت تاثیر و در معرض اخبار قرار می گیرد طبیعی است ما باید چه کنیم، برای این که هم انسجام داخلی که اتفاق بی بدیل را در جنگ تحمیلی 12 روزه از سوی مردم شاهد بودیم واقعا حتی در محاسبات رسانه ای ما سیاسی، همه نمی گنجید که مردم تا این اندازه واقعا غیورانه بیایند پای کار کشور و مشکلات را برطرف کنند. جنگی که آن طور با شهید کردن بسیاری از فرماندهان ما رقم خورد. ما برای این که آن انسجامی که نمایه هایی از آن را دیدیم در 22 دی، در 22 بهمن دیدیم، روز قدس هم 22 اسفند ظاهرا اگر اتفاق بیفتد سه تا 22 را داریم احتمالا این اتفاق رقم خواهد خورد برای حفظ این سرمایه باید چه کنیم؟

موفق بهروزی: اولا که کسی دلسوز ما نخواهد بود. کسانی که داشتند منتظر بودند و تشویق می کردند آمریکایی ها را که بیایند حمله کنند یا به امید آنها بودند. الان ببینند ترامپ وقتی می آید پای میز مذاکره اصلا در مورد این که من می خواهم پهلوی را بیاورم نیاورم و چه کنم این بحث ها را نمی کند. در مورد هسته ای حرف می زند و در مورد چیزی که می خواهد بگیرد حرف می زند. این ها واقعا سرپا ماندند مسئله ما این است که ما اساسا بر تکیه بر خودمان می توانیم کشور را جلو ببریم. بله مشکلات هست همه هم می دانیم همه هم بهتر می دانیم که تحت فشار هستیم اما ببینید چه کسی این کار را انجام می دهد؟ ما از این که کسی به ما فشار اقتصادی آورده به خودش نباید پناه ببریم خودکشی که نباید کنیم از ترس مرگ. ما باید بایستیم خودمان حل کنیم، حل کردن این هم در دل این است بله بپذیریم مشکلاتی هست اما بالاخره کسی دلسوز ما نخواهد بود.