• نام دارو: کارباپنم
• نام لاتین: Carbapenems
• نام تجاری: Merrem (مروپنم)، Primaxin (ایمیپنم+سیلاستاتین)، Invanz (ارتاپنم)، Doribax (دوریپنم) و ...
• رده دارویی: آنتیبیوتیکهای بتالاکتام - مشتقات کارباپنم
• اشکال دارویی: ویال تزریقی
• فروش دارو: با نسخه پزشک (داروی تزریقی بیمارستانی)
• عفونتهای داخل شکمی پیچیده (آپاندیسیت، پریتونیت)
• عفونتهای پوست و بافت نرم پیچیده
• پنومونی بیمارستانی و اکتسابی از جامعه شدید
• عفونتهای دستگاه ادراری پیچیده و پیلونفریت
• مننژیت باکتریایی
• عفونتهای استخوان و مفاصل
• سپتیسمی و باکتریمی
• عفونتهای ناشی از باکتریهای گرم منفی مقاوم (مانند سودوموناس، کلبسیلا، اشرشیا کلی)
• عفونتهای بیهوازی شدید
• حساسیت شدید به هر یک از کارباپنمها یا سایر بتالاکتامها (پنیسیلین، سفالوسپورین) با سابقه شوک آنافیلاکسی
• سابقه تشنج کنترلنشده (به ویژه برای ایمیپنم)
• کودکان زیر ۳ ماه (برای برخی اعضای گروه مانند مروپنم محدودیت دارد)
• سن بیمار
• نوع و شدت بیماری تحت درمان
• نحوه واکنش به اولین مقدار مصرفی دارو
• سایر شرایط پزشکی بیمار
• فقط به صورت تزریقی وریدی (IV) یا در برخی موارد عضلانی (IM) تجویز میشود
• مروپنم: معمولاً ۵۰۰ میلیگرم تا ۲ گرم هر ۸ ساعت
• ایمیپنم/سیلاستاتین: ۵۰۰ میلیگرم تا ۱ گرم هر ۶–۸ ساعت
• ارتاپنم: ۱ گرم روزانه یک بار (مناسب برای درمان سرپاییتر)
• دوز در نارسایی کلیه کاهش مییابد
• مدت درمان معمولاً ۷–۱۴ روز (بسته به نوع عفونت)
• تزریق آهسته (معمولاً طی ۱۵–۳۰ دقیقه) برای کاهش عوارض
• در مننژیت دوز بالاتر (مثلاً مروپنم ۲ گرم هر ۸ ساعت)
• همیشه تحت نظر پزشک متخصص عفونی یا در بیمارستان
• نباید خودسرانه قطع شود
• در کودکان دوز بر اساس وزن محاسبه میشود
• تهوع و استفراغ
• اسهال
• سردرد
• راش پوستی و خارش
• افزایش آنزیمهای کبدی
• ترومبوفلبیت در محل تزریق
• درد شکمی
• یبوست
• تشنج (به ویژه ایمیپنم در دوز بالا یا نارسایی کلیه)
• واکنشهای آلرژیک (آنافیلاکسی در موارد نادر)
• عفونت قارچی (کاندیدیازیس دهانی یا واژینال)
• عفونت کلستریدیوم دیفیسیل (اسهال شدید)
• کاهش پلاکت یا کمخونی
• سرگیجه
• بیخوابی
• تغییر حس بویایی یا چشایی
• ضعف و خستگی
• اختلال کلیوی (نادر)
• التهاب رگها
• افزایش خطر خونریزی
• تب
• لرز
• کاهش گلبولهای سفید
نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پزشک خود اطلاع دهید.
• والپروئیک اسید (کاهش شدید سطح والپروات → خطر تشنج)
• داروهای ضد انعقاد (وارفارین - افزایش خطر خونریزی)
• پروبنسید (افزایش غلظت کارباپنم)
• سایر آنتیبیوتیکها (گاهی تداخل آنتاگونیستی با کلرامفنیکل)
• داروهای مهارکننده آنزیم (مانند سیلاستاتین فقط برای ایمیپنم)
• داروهای سمی برای کلیه (آمینوگلیکوزیدها، وانکومایسین - افزایش خطر نفروتوکسیسیتی)
• داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
• گانسیکلوویر (افزایش خطر تشنج)
• داروهای ضد تشنج دیگر
• الکل (احتیاط)
• داروهای کاهنده پتاسیم
• داروهای شیمیدرمانی خاص
• لیتیوم (نادر)
نکته: برای جلوگیری از این تداخل، لیست تمام داروهایی که مصرف می کنید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.
• حساسیت به داروهای دیگر: در صورت سابقه حساسیت به پنیسیلین یا سفالوسپورینها با احتیاط مصرف شود (احتمال واکنش متقاطع وجود دارد)
• مصرف کارباپنم در دوران بارداری: گروه B (مطالعات حیوانی مشکلی نشان نداده اما مطالعات انسانی کافی نیست - فقط در صورت ضرورت)
• مصرف کارباپنم در دوران شیردهی: ترشح کم در شیر مادر - با احتیاط و ترجیحاً قطع موقت شیردهی
• مصرف کارباپنم در سالمندان: احتیاط بیشتر به دلیل کاهش عملکرد کلیه - تنظیم دوز ضروری است
• مصرف کارباپنم در کودکان: ایمن در کودکان بالای ۳ ماه (دوز بر اساس وزن) - در نوزادان زیر ۳ ماه فقط در موارد خاص و تحت نظر متخصص
• مهار سنتز دیواره سلولی باکتری
• اتصال به پروتئینهای متصلشونده به پنیسیلین (PBPs)
• جلوگیری از تشکیل پپتیدوگلیکان در دیواره باکتری
• اثر باکتریکش (کشتن باکتری)
• طیف بسیار وسیع علیه گرم مثبت، گرم منفی هوازی و بیهوازی
• در دمای زیر ۲۵ درجه سانتیگراد (دمای اتاق)
• دور از نور و رطوبت
• ویال باز نشده را در یخچال نگهداری نکنید مگر اینکه روی بستهبندی ذکر شده باشد
• پس از تهیه محلول، معمولاً تا چند ساعت در یخچال پایدار است (طبق دستورالعمل هر برند)
• دوره درمان را کامل کنید حتی اگر علائم بهبود یافت.
• در صورت بروز اسهال شدید یا خونی فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• مصرف خودسرانه یا بدون نسخه ممنوع است.
• در صورت سابقه تشنج به پزشک اطلاع دهید.
• مایعات کافی بنوشید.
• محل تزریق را تمیز نگه دارید.
• از مصرف الکل همزمان خودداری کنید.
• هرگونه علائم آلرژیک (تنگی نفس، تورم، کهیر) را جدی بگیرید.
مطلبی که مطالعه میکنید صرفا جنبهی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای مصرف دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه نمایید.
گردآوری: بخش سلامت بیتوته