یکشنبه 03 اسفند 1404
Sunday, 22 February 2026
با بلوغ صنعت حملونقل آنلاین، تفاوت میان شرکتها بیش از آنکه در تعداد سفر یا حجم تراکنش باشد در منطق حسابداری پشت اعداد نمایان میشود. اینکه یک پلتفرم خود را «ارائهدهنده اصلی خدمت» بداند یا «واسطه» و اینکه مشوقها و تخفیفها را چگونه شناسایی کند بهطور مستقیم بر تصویر مالی آن اثر میگذارد.
جلال قارایی، معاون مالی گروه اسنپ، در اینباره توضیح میدهد: «صورتهای مالی زمانی معنا پیدا میکنند که بر اساس استانداردهای بینالمللی و بدون ملاحظات نمایشی تنظیم شوند. در اسنپ، درآمد بر مبنای نقش واسطهای پلتفرم و بهصورت خالص (بر اساس کمیسیون) شناسایی میشود. همچنین تخفیفهای مسافر و مشوقهای راننده، به عنوان هزینه دوره ثبت میشوند. این مخارج قابلیت سرمایهای شدن ندارند، زیرا منافع اقتصادی آتی آنها با قطعیت قابل اتکا قابل اندازهگیری نیست.»
معاون مالی گروه اسنپ با اشاره به استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی، بهویژه الزامات IFRS 15، اضافه میکند: «این استاندارد تصریح میکند که پلتفرمها باید نقش خود را در زنجیره ارزش مشخص کنند. در بازارهای بینالمللی نیز شرکتهای حملونقل آنلاین، مانند اوبر و لیفت، درآمد خود را بر مبنای کمیسیون و بهصورت خالص شناسایی میکنند و مشوقهای پرداختی را بهعنوان هزینه جاری یا کسر از درآمد ثبت میکنند. در مقابل، تنها مخارجی که منافع اقتصادی آتی مشخص و قابلاندازهگیری دارند، مانند توسعه نرمافزار را که عمدتا شامل هزینههای نیروی انسانی میشود، در قالب دارایی نامشهود شناسایی میشوند.»
معاون مالی گروه اسنپ همچنین با اشاره به بررسیهای انجامشده توسط موسسات معتبر حسابرسی در دنیا، از جمله شبکه بینالمللی حسابرسی و مشاوره مالی KPMG، میگوید: «تحلیلهای تخصصی منتشرشده درباره پلتفرمهای حملونقل آنلاین در خاورمیانه نشان میدهد که این شرکتها نیز مشوقهایی را که منجر به ایجاد دارایی قابل تفکیک نشوند در دوره وقوع بهعنوان هزینه یا کسر از درآمد شناسایی میکنند. این تفسیرها به یکپارچگی و قابلیت مقایسه صورتهای مالی در سطح بینالمللی کمک میکند.»
قارایی در پایان تأکید میکند: «پایداری مدل کسبوکار در اقتصاد دیجیتال بیش از هر چیز به پذیرش واقعیتهای مالی وابسته است. ممکن است شناسایی فوری هزینهها در کوتاهمدت تصویر محافظهکارانهتری از سودآوری ایجاد کند، اما در بلندمدت به تصمیمگیری دقیقتر، اعتماد بیشتر ذینفعان و ارزیابی منصفانهتر عملکرد شرکت منجر میشود.»
