سکینه علیپور تولیدکننده محصولات حجاب در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به تنوع محصولات در این حوزه گفت: آنچه در بازار به عنوان تنوع مطرح میشود، اغلب با تغییرات ظاهری و زرق و برق همراه است، در حالی که مسئله اصلی، حفظ حجاب و پوشش مناسب در کنار پاسخگویی به سلایق مختلف است. گاهی تغییرات پیشپاافتاده با نامهای جدید عرضه میشوند، بدون آنکه ارزش افزوده واقعی برای مصرفکننده ایجاد کنند.
وی ادامه داد: در شهر مازندران و منطقه ساحلی ما، گرانی عمده کالاها به دلیل وارداتی بودن آنهاست. نوسانات شدید نرخ ارز (دلار و درهم) تأثیر مستقیمی بر قیمت تمامشده اجناس دارد. بسیاری از تولیدکنندگان، از جمله بنده، از ارز دولتی بهرهای نمیبریم. این مسئله باعث میشود قدرت خرید مشتری کاهش یابد و او برای انتخاب نهایی مردد باشد.
این تولیدکننده خاطرنشان کرد: به عنوان نمونه، بهترین چادرهایی که عرضه میکنم از کشورهای کره یا ویتنام وارد میشوند. علیرغم پیشرفتهای کشورمان در برخی زمینهها، هنوز نتوانستهایم در تولید پارچه چادر باکیفیت جایگزین مناسبی برای این کشورها باشیم. پارچههای اندونزی نیز عمدتاً وارداتی هستند. افزایش نرخ ارز گاهی تا ۱۰۰ درصد، فشار مضاعفی بر تولیدکننده وارد میکند. این نوسانات گاهی پیش از رویدادهایی مانند کریسمس نیز تشدید میشود. افزایش هزینهها و تغییر در توان خرید مشتری، همگی در بازار قابل لمس است.
سعی میکنم با سلیقه مردم شهر خود هماهنگ باشم
وی بیان کرد: به عنوان یک طراح، سعی میکنم با سلیقه مردم شهر خود هماهنگ باشم. برای چادر عربی، پارچه میخرم، خودم طراحی و دوخت را انجام داده و محصول نهایی را عرضه میکنم. اما محدودیتهای مالی، امکان بازاریابی گسترده یا جابجایی و بهسازی فروشگاه را از من گرفته است. هزینه تجهیزات سادهای مانند لپتاپ، بارکدخوان و پرینتر مجموعاً حدود ۶۰ میلیون تومان برآورد میشود که تأمین آن برایم مقدور نیست. این وضعیت، نوعی بنبست اقتصادی را برای تولیدکننده ایجاد کرده است.
علیپور در پاسخ به این پرسش که آیا این تنوعطلبی در محصولات، فشار بیشتری بر تولیدکننده وارد نمیکند، گفت: قطعاً چنین است. به عنوان کسی که خود اقدام به تولید میکند، تأیید میکنم که گرانی مواد اولیه و نبود ثبات قیمت، فشار زیادی ایجاد میکند. به عنوان مثال، اگر ۱۰ مدل پارچه در بازارهای بزرگ تکرار میشود، من به دلیل محدودیت منابع، تنها قادر به تولید چهار مدل هستم، آن هم با فروش تضمیننشده.
وی ادامه داد: یک نمونه عینی مثال میزنم؛ شهریور ماه یک پارچه کرهای خریدم که از آن ۱۳ دست چادر عربی تولید کردم. فروش این ۱۳ دست چادر پنج ماه به طول انجامید. این در حالی است که محصولات با کیفیت پایینتر، فروش سریعتری دارند. در ایام پررونق مانند بهمن و دو هفته پایانی سال، به دلیل کمبود نقدینگی ناچار به دریافت وام میشویم.
این تولیدکننده گفت: این فشارها باعث شده بسیاری از تولیدکنندگان سطح شهر و تهران فعالیت خود را کاهش دهند یا جمع کنند. به عنوان مثال یکی از شرکتهای فعال هم اکنون تقریباً تعطیل است. آنها دیگر قادر به تولید انبوه مقنعه نیستند و صرفاً به سفارشهای محدود پاسخ میدهند. آنچه در فضای مجازی به عنوان تولیدکننده دیده میشود، با واقعیت بازار فاصله دارد و تعداد تولیدکنندگان فعال واقعی بسیار کمتر است.
کاهش قدرت خرید و تغییر الگوی مصرف
وی افزود: نوسان قیمت ارز، تولیدکننده را با چالش جدی مواجه کرده است. سودی که تصور میشود ۳۰ درصد است، پس از نوسانات قیمت و صرف زمان طولانی برای فروش، عملاً بیارزش میشود. بسیاری از همکاران در تهران که توزیع گستردهتری دارند، زودتر از شهرستانیها متضرر شده و از دور خارج شدهاند.
علیپور اظهار کرد: در هشت سال فعالیت، شاهد تعطیلی بسیاری از تولیدکنندگان و تغییر الگوی مصرف از مقنعه و مانتوهای بلند به سمت مانتوهای عبا و سپس پیراهن بودهام. برخی نتوانستهاند خود را با این تغییرات هماهنگ کنند و برخی نیز به دلیل مشکلات مالی از ادامه کار بازماندند. تولیدکنندگان به دلیل نیاز به ارتباط چهره به چهره با مشتری و لمس پارچه، در فضای مجازی چندان موفق نیستند.
وی خاطرنشان کرد: شخصاً پس از مدتی دریافت کالا از تهران، به دلیل تفاوت سلیقه مشتری محلی و تأخیر در ارسال، دوباره به تولید مستقیم روی آوردم. اما این کار نیاز به تأمین و انبار کردن پارچه دارد که خود هزینهبر است. به عنوان نمونه، یک طاقه پارچه را شهریور ۲۸ میلیون خریدم و امروز همان پارچه ۴۰ میلیون تومان قیمت دارد. این افزایش قیمت در مقایسه با سال ۹۶ که با دو میلیون تومان چند قلم جنس خریداری میکردم، نشاندهنده تورم وحشتناک این حوزه است.
واردات و عدم حمایتهای دولتی
این تولیدکننده با اشاره به راهکارهای مناسب برای ایجاد تنوع در محصولات گفت: اولین شرط برای ایجاد تنوع، ثبات قیمت در بازار است. تا زمانی که همه چیز وارداتی است و تولید داخلی پاسخگو نیست، این شرایط محقق نخواهد شد. سؤال اساسی اینجاست که چرا با وجود مشخص بودن مسیر و واردکنندگان اصلی کالاهای فرهنگی مانند چادر و مقنعه، این کالاها از ارز دولتی بهرهمند نیستند تا قیمت نهایی برای مصرفکننده کاهش یابد؟ آیا حمایتی که باید، صورت میگیرد؟
وی ادامه داد: تلاشهای مکرر برخی تولیدکنندگان و فعالان این حوزه برای دریافت این حمایتها، عمدتاً با وعدههای بینتیجه مواجه شده است. نمونه بارز آن، تلاش سه تولیدکننده برای تولید چادر با قیمت تمامشده ۳۷-۳۸ هزار تومان بود که با سود پنج هزار تومانی به فروش میرساندند، در حالی که محصول مشابه در بازار ۸۰ هزار تومان قیمت داشت. اگر ارز دولتی به این کالا اختصاص مییافت، زنجیره تأمین با ثباتتری شکل میگرفت.
علیپور گفت: متأسفانه بسیاری از مجموعههای بزرگ این حوزه، مانند شرکت تیام، به دلیل بدهیهای ارزی و نوسانات نرخ، تعطیل یا کوچک شدهاند. وابستگی به واردات و نبود حمایت کافی، باعث شده هر تکانی در اقتصاد کلان، این تولیدکنندگان را با خطر سقوط مواجه کند.
وی یادآور شد: اگر دغدغه اصلی سیاستگذاران، واقعاً حمایت از فرهنگ حجاب باشد، با چند جلسه کارشناسی و تصمیمگیری در مجلس میتوان این مسیر را هموار کرد. اما متأسفانه تاکنون چنین حمایت مؤثری صورت نگرفته است.
این تولیدکننده خاطرنشان کرد: امروز حتی شاهد هستیم خانوادههایی که خود مانتو میپوشند، به دلیل مشکلات مالی از چادری شدن دخترشان هراس دارند. هزینه بالای چادر در مقابل درآمد محدود، چنین فشارهایی را ایجاد کرده است. الگوی مصرف خانمهای چادری نشان میدهد که آنها کمهزینهتر از سایرین هستند و تنوع را بیشتر در خرید روسری، کیف و کفش جستجو میکنند، در حالی که یک چادر با کیفیت، سالها مورد استفاده قرار میگیرد.
وی در پایان گفت: به عنوان تولیدکنندهای که سالها فعالیت مستمر داشتهام، این پرسش مطرح است که چرا با وجود شفافیت حسابهای مالی و عدم دستیابی به درآمد تعیینشده از سوی دولت، باید مشمول مالیات شوم؟ این وضعیت، همراه با کاهش قدرت خرید مشتری و افزایش قیمتها، آینده روشنی را برای تولیدکنندگان پوشاک حجاب ترسیم نمیکند. امید است با تصمیمگیریهای درست، شاهد بهبود شرایط باشیم.
