به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در حالی با برگزاری حدود ۱۲۰ رویداد هنری در ۳۲ استان کشور تحت عنوان «پروژه سرزمین من با تمرکز بر پاسداشت مفهوم آب»، در جریان است که افتتاحیه نمادین آن، ۵ اسفند، همزمان با روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی در شوشتر و اختتامیه نمادیناش، ۱۲ اسفند، همزمان با روز ملی آب، در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار خواهد شد. جشنواره هجدهم در این فاصله، با کنارهگیری از قالب سنتی «نمایشگاه، داوری و اهدای جایزه به آثار برتر»، شامل گشایش نمایشگاههایی چون «بابا آب داد» (۷ اسفند- موزه هنرهای دینی امام علی) و بخش جشنوارهی جشنوارهها (ازجمله منتخب دوسالانههای خوشنویسی و کاریکاتور) میشود.
آنطور که آیدین مهدیزاده، مدیرکل هنرهای تجسمی و رئیس شورای سیاستگذاری هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر در گفتوگو با خبرآنلاین میگوید همه اینها اما فاز نخست جشنواره هجدهم را شکل میدهد و فازهای بعدی آن در نوروز و اردیبهشت ۱۴۰۵ ادامه پیدا خواهد کرد. در نهایت نیز، پس از برگزاری مجموع نشستهای علمی و بررسی و آسیبشناسی آنچه تا انتهای اردیبهشتماه سال آینده رخ میدهد، تصمیمگیری خواهد شد که آیا این رویداد فرآیندمحور را میتوان برای سال بعد به همین شکل ادامه داد یا احیانا نیازمند ایجاد تغییراتی است.
نیازمند تغییر الگووارهها هستیم
مهدیزاده که در گفتوگوهای پیشیناش تاکید کرده بود: «در این دوره اساساً با رویکرد «انتظار برای استقبال» وارد میدان نشدیم.» در ابتدای گفتوگو با خبرآنلاین، در تشریح این نکته، گفت: «آنچه از هنرمندان حوزه هنرهای تجسمی، انتظار میرود روحیه انتقادی به واسطه آرمانگراییشان بهاضافه دگراندیشی آنهاست. از این رو، عمل کردن در این زمانه به شیوههای پیشین ازجمله استفاده از افزایش مبالغ جوایز به عنوان روشی تبلیغاتی اگرچه به کل زیر سوال نیست اما کارایی گذشته را هم ندارد. به عبارت دیگر، به نظر میرسد بدون انکار مزایای شیوههای پیشین، نیازمند تغییر الگووارهها هستیم. موضوعی که چند وقتی از طرح آن میگذرد و از هفدهمین دوره جشنواره هنرهای تجسمی فجر در سال ۱۴۰۳ کلید خورده است.»
او با تاکید بر این که واژه «جشنواره» قرابتی با این روزهای ما ندارد و صرفا مصطلح است که از این واژه برای توصیف آنچه در جریان است استفاده کرد، ادامه داد: «مسئله ما برگزاری یک گردهمایی است. یک گردهمایی که ارزش آن به هدفش است، هدفی که ارزش آن از سوی هنرمندان به درستی درک و دریافت میشود. «آب» بهعنوان مسئلهای تمدنی، مسئلهای به قدمت تاریخ، موضوعی نیست که نیازمند منبع انگیزش بیرونی برای توجه به اهمیت آن باشیم. ما نیز نه فقط از هنرمندان که از آحاد مردم و کلیه افراد با دغدغه فعالیتهای اجتماعمحور دعوت میکنیم که حول محور این مسئله تمدنی و ملی کنار یکدیگر قرار بگیرند. ضمن این که امیدواریم این همنشینی و همافزایی نویدبخش روزهایی بهتر برای ایران و تمدن ایرانزمین باشد.»
از ۵ اسفند در کنار سازههای آبی شوشتر تا ۱۲ اسفند در موزه هنرهای معاصر
مهدیزاده با اشاره به در جریان بودن حدود ۱۲۰ رویداد هنری در ۳۲ استان کشور، به عنوان یکی از محورهای تحولی جشنواره هجدهم، ادامه داد: «ما روز پنجم اسفندماه، همزمان با روز بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی، شاهد برگزاری افتتاحیهای نمادین در کنار سازههای آبی شوشتر با هدف عقد تفاهمنامههایی با سازمانهای گوناگون خواهیم بود. هرچند این به معنای آغاز جشنواره نیست چرا که جشنواره پیش از این آغاز شده و پس از این نیز ادامه خواهد داشت.»
او با اشاره به این که طراحی برگزاری دوره هجدهم براساس چند ویژگی بوده است، افزود: «ویژگیهایی که ازجمله آنها میتوان به هنر برای مردم با محوریت فعالیت مردمی بهویژه در خارج از پایتخت اشاره کرد. یکپارچهبودن به معنای از میان برداشتن مرز میان هنرها، فرابخشیبودن به معنای حضور تمامقد شهرداریها، استانداریها و... در کنار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و فرآیندمحور بودن به معنای توجه به فرآیند خلق اثر هنری نه نتیجه آن ازجمله دیگر ویژگیهای این رویداد است. ضمن این که هنرمندان نه در مقام سازندگان آثار هنری که در مقام مربی- تسهیلگر در کنار مردمند و به گفتوگو با آنها خواهند پرداخت. از همه مهمتر این که ما به دنبال هنر متعهد هستیم؛ هنری که پاسخگوی مسائل روز مردم باشد.»
مهدیزاده همچنین با اشاره به نمایشگاه «بابا آب داد» و بخش «جشنواره جشنوارهها»، گفت: «در این میان، ۷ اسفند شاهد بازگشایی نمایشگاه «بابا آب داد» در موزه هنرهای دینی امام علی خواهیم بود و بعد از آن مرور نمایشگاههای شایان توجه سال گذشته را با عنوان «جشنواره جشنوارهها» خواهیم داشت. ضمن این که ۱۲ اسفند نیز شاهد تقدیر از یک سال فعالیت هنرهای تجسمی در کشور در موزه هنرهای معاصر در قالب میزبانی افطار هستیم. همه این رخدادها فاز اول هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر را شکل میدهد.»
فازهای دوم و سوم جشنواره هجدهم؛ نوروز و اردیبهشت ۱۴۰۵
مدیرکل هنرهای تجسمی با اشاره به این که «فازهای بعدی جشنواره، فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد» ادامه داد: «فاز دوم، شامل رویدادهای شهری است که از دل بهترینهایی که در فاصله ۵ تا ۱۵ اسفند در سراسر ایران برگزار شده، در ایام نوروز در استانها تکرار خواهد شد. ضمن این که ممکن است بتوانیم بهترینهای یک استان را در استانی دیگر به نمایش بگذاریم. همچنین طی صحبت با شهرداریها و استانداریها، به این نتیجه رسیدیم که ماحصل دستاوردهای این دو فاز، که میانشان با برگزاری جلسات آسیبشناسی و منتورینگ فاصله خواهد افتاد، در پروژهای تحت عنوان «گالری به وسعت یک شهر» به فضای شهری منتقل شود و در معرض دید عموم قرار بگیرد. نهایتا با برگزاری مجموعه نشستهای علمی و آسیبشناسی، آنچه تا انتهای اردیبهشت انجام شود جمعبندی خواهد شد و گزارش آن به دست دوستان خواهد رسید تا تصمیمگیری کنند که آیا این رویداد فرآیندمحور را میتوان برای سال بعد به همین شکل ادامه داد یا احیانا نیازمند ایجاد تغییراتی است.»
مردم بدانند که تنها نیستند و وجود یکدیگر را دارند
آیدین مهدیزاده در پایان در پاسخ به این سوال که تاثیر اعتراضات دیماه و تبعات آن را بر برگزاری هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر چگونه ارزیابی میکند، گفت: «گردهمآوردن مردم در فضاهای شهری آن هم در این روزها، کاری بسیار دشوار است. ضمن این که افراد کاملا محقاند و ما نیز ابدا رویکردمان وارد آوردن فشاری مضاعف نیست. با این حال، خوشبختانه چون همه ماجرا در این فاصله به شکل همنشینی و گردهمآیی تعریف شده است تا به حال با استقبال روبهرو بودهایم. مسئله ما این است که مردم کنار یکدیگر بنشینند و بدانند که وجود یکدیگر را در کنار هم دارند و ما نیز خدمتگزارشان هستیم. امیدواریم بتوانیم با یاری خداوند این فصل را هم در کشورمان ورق بزنیم و از آن عبور کنیم. امید ما این است که زبان هنر، شاید بتواند از تلخیها و سختیهای این روزگار بکاهد و به ما یادآوری کند که چه بودهایم و در چه کشور عزیزی زندگی میکنیم.»
۵۹۲۴۲
