سه شنبه 28 بهمن 1404
Tuesday, 17 February 2026

پماد هیدروکورتیزون چیست؟ کاربردها، طریقه مصرف و عوارض

بیتوته سه شنبه 28 بهمن 1404 - 04:12

پماد هیدروکورتیزون چیست؟ کاربردها، طریقه مصرف و عوارض



پماد هیدروکورتیزون چیست, پماد هیدروکورتیزون عوارض

موارد مصرف پماد هیدروکورتیزون

 

• نام دارو: هیدروکورتیزون

• نام لاتین: Hydrocortisone

• نام تجاری: هیدروکورتیزون ۱٪ (یا برندهایی مانند HC45، Cortaid و غیره)

• رده دارویی: کورتیکواستروئید موضعی (استروئید خفیف)

• اشکال دارویی: پماد

• فروش دارو: بدون نسخه (OTC) برای غلظت‌های پایین مانند ۰.۵٪ و ۱٪ / با نسخه برای غلظت‌های بالاتر یا موارد خاص

موارد مصرف پماد هیدروکورتیزون

• درمان اگزما (Eczema) خفیف تا متوسط

• درماتیت تماسی (Contact Dermatitis) و آلرژیک

• تسکین خارش پوست و التهاب ناشی از حساسیت‌های پوستی

• نیش حشرات و واکنش‌های آلرژیک پوستی

• پسوریازیس خفیف

• آفتاب‌سوختگی خفیف و التهاب ناشی از آن

• درماتیت پوشک شدید در نوزادان (با احتیاط و تجویز پزشک)

• خارش مقعد یا ناحیه تناسلی خارجی (خارج از واژن)

• بثورات پوستی التهابی خفیف

موارد منع مصرف پماد هیدروکورتیزون

• حساسیت به هیدروکورتیزون یا هر یک از اجزای پماد

• عفونت‌های پوستی درمان‌نشده (باکتریایی، قارچی، ویروسی مانند تبخال یا زگیل)

• سل پوستی، عفونت‌های چشمی یا هرپس در ناحیه صورت/لب/تناسلی

مقدار و نحوه مصرف پماد هیدروکورتیزون

>مقدار، نوع و توالی زمانی داروهایی که مصرف می کنید به موارد زیر بستگی دارد:

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• نحوه واکنش به اولین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

 

• معمولاً ۱ تا ۴ بار در روز (طبق دستور پزشک یا برچسب محصول)

• لایه نازکی از پماد را روی ناحیه آسیب‌دیده بمالید و به آرامی ماساژ دهید تا جذب شود

• بیش از ۷ روز بدون نظر پزشک استفاده نشود (مگر تجویز پزشک)

• از بستن ناحیه با پانسمان بسته (مگر با دستور پزشک) خودداری کنید.

• از تماس با چشم، دهان، داخل بینی و زخم‌های باز اجتناب کنید.

• دست‌ها را پس از استفاده بشویید (مگر اینکه ناحیه دست باشد)

• در صورت عدم بهبود پس از ۷ روز یا بدتر شدن، مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کنید

• برای ناحیه تناسلی یا مقعد فقط طبق دستور پزشک و کوتاه‌مدت

• در نوزادان و کودکان با احتیاط زیاد و سطح کوچک استفاده شود

• حداکثر دوره مصرف بدون نظارت پزشکی معمولاً ۱-۲ هفته است

عوارض جانبی پماد هیدروکورتیزون

• سوزش، خارش یا تحریک در محل استفاده

• خشکی پوست یا پوسته‌پوسته شدن

• قرمزی یا التهاب بیشتر در محل

• نازک شدن پوست (با مصرف طولانی‌مدت)

• تغییر رنگ پوست (روشن یا تیره شدن)

• آکنه یا جوش در محل مصرف

• رشد موهای زائد (هایپرتریکوز)

• ترک‌خوردگی پوست

• عفونت ثانویه پوستی

• جذب سیستمیک و عوارض کورتونی (نادر در مصرف کوتاه‌مدت و خفیف)

• سندرم کوشینگ یا نارسایی آدرنال (فقط در مصرف بسیار طولانی و وسیع)

• واکنش آلرژیک شدید (نادر)

• تاری دید (نادر، در صورت جذب سیستمیک)

• سردرد یا سرگیجه (نادر)

• در کودکان: تأخیر رشد (با مصرف طولانی)

• بزرگ شدن مویرگ‌ها در پوست (تلانژکتازی)

• کبودی آسان پوست

• تأخیر در بهبود زخم

• تشدید عفونت‌های موجود

• در صورت استفاده طولانی: آتروفی پوست

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

 

پماد هیدروکورتیزون چیست, پماد هیدروکورتیزون عوارض

عوارض پماد هیدروکورتیزون

 

تداخل دارویی پماد هیدروکورتیزون

• تداخل موضعی قابل توجه معمولاً کم است (جذب سیستمیک پایین)

• داروهای سرکوب‌کننده ایمنی دیگر (در صورت جذب بالا)

• داروهای ضد قارچ یا آنتی‌بیوتیک موضعی (ممکن است ترکیب شود)

• در مصرف گسترده: ممکن است با داروهای کورتونی سیستمیک تداخل ایجاد کند

• تاکرولیموس یا پیمکرولیموس موضعی (احتیاط در ترکیب)

• داروهایی که باعث نازک شدن پوست می‌شوند

• در موارد نادر: تداخل با داروهای ضد انعقاد یا ضد دیابت (اگر جذب سیستمیک بالا باشد)

• کلادریبین، لاسمیدیتان یا داروهای شیمی‌درمانی خاص

• میفامورتید یا آلدسلوکین

• دسموپرسین (در موارد خاص)

• ناتالیزومب

• سایر کورتیکواستروئیدها

• داروهای موضعی حاوی الکل یا مواد تحریک‌کننده

نکته: برای جلوگیری از این تداخل، لیست تمام داروهایی که مصرف می کنید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

موارد احتیاط مصرف پماد هیدروکورتیزون

حساسیت به داروهای دیگر: اگر به سایر کورتیکواستروئیدها یا اجزای پماد حساسیت دارید، به پزشک اطلاع دهید.

 

مصرف پماد هیدروکورتیزون در دوران بارداری: رده C (فقط در صورت ضرورت و با نظر پزشک - ترجیحاً کوتاه‌مدت و سطح محدود)

 

مصرف پماد هیدروکورتیزون در دوران شیردهی: معمولاً بی‌خطر در مقادیر کم و کوتاه‌مدت - از تماس مستقیم نوزاد با ناحیه مالیده‌شده جلوگیری کنید و قبل از شیردهی بشویید

 

مصرف پماد هیدروکورتیزون در سالمندان: احتیاط بیشتر به دلیل نازک‌تر بودن پوست و خطر آتروفی

 

مصرف پماد هیدروکورتیزون در کودکان: فقط با تجویز پزشک - خطر جذب بیشتر و عوارض سیستمیک بالاتر است.

نحوه عملکرد

• هیدروکورتیزون یک کورتیکواستروئید خفیف است

• التهاب، قرمزی و تورم پوست را کاهش می‌دهد

• خارش و حساسیت پوستی را تسکین می‌بخشد

• با مهار مواد شیمیایی التهابی (پروستاگلاندین‌ها و لوکوترین‌ها) عمل می‌کند

• سیستم ایمنی موضعی را موقتاً سرکوب می‌کند تا واکنش التهابی کنترل شود

شرایط نگهداری پماد هیدروکورتیزون

• در دمای اتاق (زیر ۲۵-۳۰ درجه سانتی‌گراد) نگهداری شود

• از نور مستقیم خورشید و گرمای شدید دور نگه دارید

• در بسته‌بندی اصلی و دور از دسترس کودکان نگهداری شود

• پس از تاریخ انقضا استفاده نشود

توصیه هایی برای مصرف کنندگان پماد هیدروکورتیزون

• فقط روی پوست سالم و بدون زخم باز استفاده کنید

• از مصرف طولانی‌مدت (بیش از ۷-۱۴ روز) بدون نظر پزشک خودداری کنید

• در صورت عدم بهبودی یا بدتر شدن علائم، مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کنید

• از پانسمان پلاستیکی یا بستن ناحیه بدون دستور پزشک استفاده نکنید

• در کودکان و صورت با احتیاط و کوتاه‌مدت مصرف شود

• اگر عفونت پوستی مشکوک دارید، ابتدا درمان عفونت ضروری است

• پماد را بیش از حد نزنید و لایه نازک کافی است

• پس از استفاده دست‌ها را بشویید تا به چشم یا دهان منتقل نشود

تذکر مهم

مطلبی که مطالعه می‌کنید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای مصرف دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

گردآوری: بخش سلامت بیتوته   

 

منبع خبر "بیتوته" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.