مذاکره‌کننده ارشد آمریکا : ایران بدون تضمین انگیزه توافق ندارد

«رابرت مالی» مذاکره‌کننده ارشد پیشین آمریکا در مسئله برنامه هسته‌ای ایران، در پیامی این دیدگاه را مطرح کرد که ایران به دلیل رویکرد دوگانه آمریکا، تضمینی برای هدفمند بودن امتیازدهی در مذاکرات هسته‌ای ندارد.

به گزارش ایسنا، «رابرت مالی» مذاکره‌کننده ارشد دولت‌های «باراک اوباما» و «جو بایدن» در مسئله برنامه هسته‌ای ایران، در پیامی در واکنش به تحلیل «دنی سیتریونوویچ» تحلیلگر برجسته امور غرب آسیا درباره مذاکرات تازه ایران و آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران و لغو تحریم‌ها در سایه تشدید تنش‌های نظامی در پیامی در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر رهبران ایران به این باور برسند که تشدید تنش‌ها فارغ از امتیازدهی گریزناپذیر است، انگیزه چندانی برای مصالحه واقعی نخواهند داشت.»

او افزود: «آن‌ها در گذشته تضمینی نداشتند که توافقی که انجام می‌دهند، فسخ نمی‌شود. اکنون تضمینی ندارند که به نظام حمله نمی‌شود.»

اظهارات مالی در آستانه دور جدید مذاکرات تهران ـ واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران و لغو تحریم‌ها انجام شده است که طبق گزارش‌های رسانه‌ای، روز سه‌شنبه ۱۷ فوریه (۲۸ بهمن) در ژنو برگزار خواهد شد.

در همین راستا، سخنگوی وزارت امور خارجه سوئیس روز شنبه از اعلام آمادگی کشورش جهت «تسهیل گفت‌وگوها» میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان خبر داد. ایران و آمریکا ۱۷ بهمن در مسقط نیز دور دیگری از گفت‌وگوها را برگزار کردند که نتایج آن «خوب» توصیف شد.

واشنگتن گفته است، برنامه موشکی ایران، مسائل داخلی آن و نقش ایران در منطقه نیز باید در هرگونه مذاکرات با ایران حل‌وفصل شود. اگرچه ایران تاکید کرده است توان دفاعی آن قابل مذاکره نیست و آماده است از موضع برابر تنها درباره برنامه هسته‌ای خود گفت‌وگو کند.

«دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا که یک‌ ناوگروه و تجهیزات نظامی اضافی را در غرب آسیا مستقر کرده، گفته برنامه آن مذاکره با ایران است اما همچنین در راستای رویکرد دوگانه او موسوم به «صلح از طریق قدرت» فرصت برای دیپلماسی را محدود اعلام کرده و تهدید به اقدام نظامی کرده است.

مقامات تهران که گفته‌اند برای هر سناریویی آماده هستند، هشدار داده‌اند دفاع قاطعانه در برابر هرگونه تجاوزگری در سطح منطقه فراگیر خواهد بود.

شکاف اصلی در مذاکرات تهران ـ واشنگتن

در همین راستا، سیتریونوویچ - عضو شورای روابط خارجی اروپا- که سابقه فعالیتی طولانی در دستگاه اطلاعاتی- امنیتی نیز دارد، در صفحه خود در ایکس تحلیل کرد: آمریکا و ایران در آستانه مذاکرات هسته‌ای در ژنو با شکافی عمیق‌تر در مسائل فنی مواجه هستند اما یک اختلاف بنیادین میان آن‌ها درک مفهومی دو طرف از اهرم فشار، خطرپذیری و هدف مذاکرات است. آمریکا با افزایش فشار نظامی در منطقه به دنبال وادار کردن ایران به امتیازدهی ایران در زمینه برنامه هسته‌ای آن، در ازای رفع تهدید نظامی است. این در حالی است که تضمینی برای لغو تحریم‌ها از سوی واشنگتن وجود ندارد. تهران در مقابل، امتیازدهی را نه صرفا در قبال رفع تهدید نظامی، بلکه در صورتی امکان‌پذیر می‌داند که منافع اقتصادی ملموس در پی داشته باشد.

این تحلیلگر مسائل امنیتی و منطقه این دیدگاه را مطرح کرد که هر دو طرف با اطمینان از توانمندی خود برای مدیریت پیامدهای تشدید تنش سناریوهای متفاوتی را دنبال می‌کنند اما در نهایت، اطمینان آن‌ها به تعریف خود از اهرم فشار و رویکردی قهری حل‌وفصل مسائل را دشوارتر می‌سازد.

به ادعای این کارشناس، تهران ارزیابی کرده است که با تحمل ضربات اولیه و تحمیل هزینه از طریق ابزارهای منطقه‌ای می‌تواند واشنگتن را به سمت تنش‌زدایی سوق دهد، در حالی که واشنگتن معتقد است برتری نظامی همراه با تاثیر تحریم‌های واشنگتن بر اقتصاد ایران نهایتا تهران را تسلیم خواهد کرد.

سیتریونوویچ همچنین در این تحلیل مطرح کرد: اظهارات مقامات آمریکایی درباره تغییر حکومت موجب افزایش بی‌اعتمادی در تهران و تقویت این دیدگاه شده است که هدف نهایی واشنگتن فراتر از توافق هسته‌ای است.

او معتقد است که خطرناک‌ترین متغیر در این مذاکرات اختلاف‌نظر فنی درباره مسائل هسته‌ای نیست، بلکه شکاف مفهومی گسترده میان دو طرف در درکی است که نسبت به اهرم فشار، بازدارندگی و اهداف و مقاصد وجود دارد.