همشهری آنلاین، فاطمه عباسی: رواندرمانگران معتقدند نمایشگرهای روشن، آینهای تمامنما از اضطرابهایی هستند که کلمات قادر به بیان آن نیستند. وقتی انسان مدرن دچار اضطراب میشود و بدن در وضعیت باستانی «جنگ یا گریز» قرار میگیرد، گوشی موبایل اغلب نقش پناهگاه را بازی میکند. اما رفتارهای ما در این پناهگاه دیجیتال، حاوی سیگنالهای مهمی است.
یکی از شایعترین این رفتارها، پدیده «دووماسکرولینگ» است؛ پیمایش بیوقفه و وسواسگونه اخبار بد یا محتواهای نگرانکننده. ذهن مضطرب بهدنبال «قطعیت» میگردد و تصور میکند با بلعیدن اطلاعات بیشتر میتواند بر ترسها غلبه کند، اما در عمل تنها بنزین بر آتش اضطراب خود میریزد. حتی جستوجوی مداوم علائم بیماری یا سناریوهای ترسناک آینده در گوگل (دوومسرچینگ)، فریاد کمکخواهی ذهنی است که آرام نمیگیرد.
اما ماجرا فقط به اخبار بد ختم نمیشود. موبایل گاهی تبدیل به یک «سپر دفاعی» میشود. چقدر پیش آمده در یک جمع یا محیط کار، برای فرار از همکلام شدن با دیگران یا اجتناب از یک موقعیت تنشزا، وانمود کردهاید که سرتان در گوشی گرم است؟ این استفاده ابزاری برای «اجتناب»، نشاندهنده اضطراب اجتماعی یا فشاری است که فرد توان روبهرو شدن با آن را در دنیای واقعی ندارد.
نشانههای هشداردهنده دیگر، در وابستگیهای فیزیکی نهفتهاند. وحشت نامتناسب هنگام تمام شدن باتری گوشی، یا احساس اجبار برای پاسخدهی رگباری و فوری به هر نوتیفیکیشن، نشان میدهد که مرزهای روانی فرد فروریخته و او در یک حالت «آمادهباش» دائمی و فرساینده قرار دارد.
با این حال، متخصصان تأکید میکنند که راهحل، شرمندگی یا جنگیدن با تکنولوژی نیست. گوشیهای هوشمند مهندسی شدهاند تا ما را وابسته کنند. قدم اول، آگاهی و مهربانی با خود است. ایجاد وقفههای کوچک، مثل خاموش کردن گوشی یک ساعت قبل از خواب یا استفاده از موانع فیزیکی (مانند بستن یک کش دور گوشی برای یادآوری)، میتواند به ما کمک کند تا دوباره فرمان کنترل ذهنمان را از این جعبه کوچک پس بگیریم و به جای خیره شدن به این صفحه چند اینچی، بهخود زندگی نگاه کنیم.
