شنبه 25 بهمن 1404
Saturday, 14 February 2026
عصر ایران - گاهی اوقات، بهترین معماری آن است که می داند چه زمانی باید رو برگرداند. استودیو بریتانیایی دنیزن ورکس (Denizen Works) به تازگی اولین پروژه خود در ژاپن را به پایان رسانده است و این ساختمان دقیقا همین راهبرد را دنبال می کند.
خانه اونومیچی (The House in Onomichi) نمایی تقریبا کاملا بسته و ساده را به سمت خیابان ارائه می دهد و آنچه موری کر، بنیانگذار استودیو دنیزن ورکس، «کیفیت معمایی» می نامد را خلق کرده است. اما این یک رفتار سرد از سوی معماری نیست؛ بلکه درک این موضوع است که در دنیای امروز، حریم خصوصی می تواند بالاترین تجمل باشد.
کارفرمایان این پروژه زوجی هستند که سال ها در لندن زندگی کرده و سپس تصمیم گرفتند برای تجربه زندگی آرام تر به ژاپن بازگردند. آنچه آن ها می خواستند تنها یک خانه نبود، بلکه یک پناهگاه خصوصی بود. دنیزن ورکس با نگاهی همزمان به گذشته و آینده، این خواسته را محقق کرد. طراحی این خانه به چیدمان های مسکونی سنتی ژاپن ارجاع دارد و در عین حال کاملا معاصر به نظر می رسد؛ این همان نقطه طلایی است که بهترین ترجمه های فرهنگی در آن اتفاق می افتد.
این خانه به دو ساختار متمایز تقسیم شده است که توسط یک ورودی سرپوشیده به هم متصل می شوند:
این چیدمان از مفهوم سنتی ژاپنی Omoya (خانه اصلی) و Hanare (ساختمان جانبی یا ضمیمه) پیروی می کند. این جداسازی، مرز مشخصی بین فضای زندگی و کار ایجاد کرده است؛ موضوعی که هر کسی در سال های اخیر تجربه دورکاری داشته، می داند برای حفظ سلامت روان و آرامش چقدر حیاتی است.
ستاره واقعی این معماری، پوشش نمای آن است. هر دو ساختمان در پوسته ای از چوب های عمودی یاکیسوگی پیچیده شده اند. یاکیسوگی یک تکنیک سنتی ژاپنی است که شامل سوزاندن سطح چوب برای محافظت و ماندگاری آن می شود. نتیجه کار، یک نمای سیاه عمیق است که هم محافظ است و هم زیبا.
اگرچه استفاده از یاکیسوگی در معماری معاصر به یک ترند تبدیل شده، اما در اینجا به جای خودنمایی، کاملا اصیل به نظر می رسد. این تکنیک قرن ها پیش در ژاپن متولد شده و استفاده از آن در خانه اونومیچی، گفتگویی بصری میان سنت و مدرنیته برقرار می کند.
آنچه این پروژه را متمایز می کند، نحوه مدیریت رابطه بین فضای داخلی و خارجی است. نمای سمت خیابان ممکن است کاملا بسته باشد، اما سمت دیگر خانه کاملا باز می شود تا چشم انداز خیره کننده جزایر ستونایکای (Setonaikai) را در آغوش بگیرد.
این یک حرکت کلاسیک در معماری ژاپنی است: خلق یک دنیای خصوصی در دل یک بافت عمومی. باغ کوچک خانه، هرچند محدود، به عنوان یک منطقه حائل عمل می کند که به فضای داخلی اجازه تنفس می دهد بدون اینکه حس امنیت و محصور بودن از بین برود.
جنبه همکاری در این پروژه نیز درخور توجه است. دنیزن ورکس با دفتر معماری تیک آرکیتکتس (Take Architects) مستقر در توکیو همکاری کرد. این مشارکت به استودیو بریتانیایی اجازه داد تا پیچیدگی های ساخت و ساز در ژاپن را پشت سر بگذارد و در عین حال چشم انداز طراحی خود را حفظ کند. برخلاف بسیاری از همکاری های فرامرزی که به سازش های ضعیف ختم می شوند، این پروژه به یک ترکیب واقعی دست یافته است.
برای مجموعه ای که به کارهای مسکونی متفکرانه در بریتانیا شناخته می شود، این اولین پروژه ژاپنی نشان داد که معماری خوب زمانی که ریشه در درک متقابل (و نه تحمیل عقیده) داشته باشد، فراتر از مرزها ترجمه می شود.
در عصری که بسیاری از طراحی های مسکونی برای گرفتن لایک در اینستاگرام دست و پا می زنند، خانه ای که چهره ای بسته به خیابان دارد و درام خود را برای لحظات خصوصی نگه می دارد، تقریبا رادیکال به نظر می رسد. این نمای ساده برای مرموز بودن نیست؛ بلکه برای فراهم کردن شرایط یک زندگی خاص است؛ زندگی ای که در آن تماشای جزایر ستونایکای بسیار مهم تر از دیده شدن از نگاه عابران پیاده است.
