نگاهی به تاریخچه عکاسی در یزد، در مستند «تا باد‌ها یاد‌ها را نبرند»

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،  فیلم مستند «تا باد‌ها یاد‌ها را نبرند»، به کارگردانی احمد صراف یزد، روایتی از تاریخ اجتماعی یزد با قصه‌ای از تاریخچه هنر عکاسی در این شهر باستانی کشورمان است.

کارگردان این فیلم مستند، درباره انگیزه خود از ساخت مستند در این موضوع گفت: انتخاب این موضوع صرفاً یک انتخاب جغرافیایی نبود، بلکه یک دغدغه تاریخی و فرهنگی برایم بود. من به عنوان کسی که در یزد زندگی کرده‌ام، همیشه احساس می‌کردم بخش مهمی از تاریخ اجتماعی این شهر در حافظه تصویری آن پنهان مانده است. عکس‌ها فقط تصویر نیستند، آنها سند زیست مردم‌اند، تاریخ عکاسی یزد فقط درباره یک هنر نیست، بلکه درباره روایت زندگی مردمی است که مقابل دوربین ایستاده‌اند و بخشی از هویت جمعی ما را ساخته‌اند.

وی افزود: آنچه برای من اهمیت داشت، بازخوانی تاریخ از زاویه زیست انسانی و حافظه جمعی بود، نه صرفاً بازگویی وقایع. اگر بخواهم دقیق‌تر بگویم، این فیلم را نوعی مستند تاریخ اجتماعی می‌دانم که به واسطه عکاسی، روایتگر تحولات یک شهر است. در این فیلم، یزد فقط یک جغرافیا نیست، بلکه یک شخصیت است که از خلال تصاویر آرشیوی و روایت‌ها جان می‌گیرد.

این فیلمساز مستند درباره روند تحقیق و پژوهش مستند «تا باد‌ها یاد‌ها را نبرند» گفت: در مرحله اول، سراغ منابع کتابخانه‌ای و اسناد مکتوب رفتم، کتاب‌های مرتبط با تاریخ اجتماعی یزد، تاریخ عکاسی در ایران، اسناد محلی و نشریات قدیمی از جمله منابع اصلی بودند. اما از آنجا که بخش مهمی از این تاریخ در آرشیو‌های شخصی و حافظه شفاهی افراد باقی مانده، پژوهش میدانی نقش بسیار پررنگی داشت.

وی اضافه کرد: گفت‌و‌گو با خانواده‌های عکاسان قدیمی، بررسی آرشیو‌های خصوصی، مشاهده نسخه‌های اصلی عکس‌ها و شنیدن روایت‌های شفاهی، بخش مهمی از روند تحقیق را شکل داد. بسیاری از اطلاعاتی که در فیلم می‌بینیم، حاصل تطبیق منابع مکتوب با روایت‌های شفاهی است تا به دقت تاریخی کار لطمه وارد نشود. در واقع، این فیلم بر پایه ترکیبی از پژوهش کتابخانه‌ای، اسناد آرشیوی و تاریخ شفاهی شکل گرفت.

کارگردان مستند «تا باد‌ها یاد‌ها را نبرند»، گفت: در این فیلم از ترکیب روایت گفتاری، اسناد تصویری و ریتمی آرام و تأمل‌برانگیز استفاده شده تا حس مرور یک آلبوم قدیمی در ذهن مخاطب شکل بگیرد. سکوت‌ها و مکث‌ها نیز عامدانه طراحی شده‌اند تا بیننده فرصت تأمل داشته باشد.

فیلم مستند «تا باد‌ها یاد‌ها را نبرند»، ساعت ۲۱، پخش و ساعت هاس ۰۱:۰۰ و ۱۰ صبح، بازپخش می شود.