«صدا به‌مثابه روایت پنهان»

در سینما، صدا اغلب زمانی دیده می‌شود که نباشد. تا وقتی همه‌چیز درست کار می‌کند، صدابردار نامرئی است و وقتی خطا رخ می‌دهد، اولین متهم. بزرگداشت محسن روشن در جشنواره ملی فیلم فجر، توجه به همین نادیدگیِ مزمن است؛ توجه به حرفه‌ای که بیش از هر چیز، قربانی بی‌توجهی سیستماتیک بوده است.

 محسن روشن از آن نسل صدابردارانی است که صدا را نه مکمل تصویر، بلکه بخشی از روایت می‌دانست. در کار او، صدا صرفاً ثبت دیالوگ نیست؛ طراحی فضا، ایجاد حس، و هدایت ناخودآگاه تماشاگر است. 

سینمایی که به صدای محیط، سکوت‌ها و بافت شنیداری اهمیت می‌دهد، بدون چنین نگاه حرفه‌ای اساساً ناقص است. تجلیل از یک صدابردار و صداگذار در سطح ملی، پیامی روشن به بدنه سینما دارد: دوران تقلیل سینما به تصویر به پایان رسیده است.

 این بزرگداشت، یادآور این نکته است که کیفیت سینما از جزئیات می‌آید؛ از همان جاهایی که معمولاً دیده نمی‌شوند اما نبودشان همه‌چیز را فرو می‌ریزد.

جشنواره فیلم فجر با این انتخاب، به‌جای بازتولید ستاره‌سازی، به بازتعریف شأن حرفه‌ای سینما نزدیک شد. محسن روشن نماینده نسلی است که بی‌هیاهو، اما با دقت و وسواس، استانداردهای شنیداری سینمای ایران را شکل داد. بزرگداشت او، بزرگداشت گوشِ سینماست؛ گوشی که اگر تربیت نشود، تصویر هم بی‌معنا خواهد شد.