در جریان آغاز یک دادگاه مهم در ایالت کالیفرنیا، مالکان اینستاگرام و یوتیوب به ساخت «ماشینهای اعتیادآور» متهم شدند. این دادگاه که میتواند نتایج آن تاریخی و بنیانگذار رویه قضایی جدید علیه شبکههای اجتماعی شود، تاثیر این شبکهها بر سلامت روان را بررسی میکند. به گفته شاکیان، این پلتتفرمها به طور هدفمند باعث اعتیاد کاربران، به ویژه کودکان شدهاند.
به گزارش عصر ایران به نقل از بی بی سی؛ با شروع این پرونده در دادگاه عالی لسآنجلس به ریاست قاضی کارولین بیکول، و در حضور هیات منصفه، مارک لنییر، وکیل شاکی، اعلام کرد موکل او که با نام اختصاری «کیجیام» معرفی میشود، در نتیجه اعتیاد به شبکههای اجتماعی دچار مشکلات جدی روانی شده است.
لنییر روز دوشنبه - ۹ فوریه/۲۰ بهمن - در سخنان آغازین خود در دادگاه گفت: «این شرکتها چیزی ساختهاند که برای معتاد کردن مغز کودکان طراحی شده و این کار را عمدا انجام دادهاند.»
وکلای شرکتهای متا (مالک اینستا) و یوتیوب در پاسخ به هیات منصفه گفتند که اعتیاد کیجیام ناشی از مشکلات دیگر در زندگی شخصی او بوده و نه نتیجه سهلانگاری این شرکتها. به دلیل آن که آسیبهای ادعایی زمانی رخ داده که شاکی خردسال بوده، او با حروف اختصاری یا با نام کیجیام معرفی میشود.
مارک لنییر همچنین متا و یوتیوب را متهم کرد که درباره خطرات طراحی پلتفرمهای خود برای کاربران جوان هشدار لازم را ندادهاند.
او برای تاکید بر ادعاهایش، هنگام سخنرانی از مکعبهای اسباب بازی کودکان استفاده کرد که روی آنها کلمات «اعتیادآور»، «مغزها» و «کودکان» در کنار حروف الفبا دیده میشد.
آقای لنییر گفت: «این پرونده درباره دو تا از ثروتمندترین شرکتهای تاریخ است که اعتیاد را در مغز کودکان مهندسی کردهاند. من ماشین اعتیادی را که ساختهاند، اسناد داخلی که معمولا در دسترس عموم نیست، و ایمیلهای مارک زاکربرگ، مدیر عامل متا، و مدیران یوتیوب را به شما نشان خواهم داد.»
او بخشی از یک ایمیل سال ۲۰۱۵ را به دادگاه ارائه کرد که در آن زاکربرگ خواستار افزایش ۱۲ درصدی زمان حضور کاربران در پلتفرمهای متا برای تحقق اهداف تجاری داخلی شده بود.
مارک لنییر درباره یوتیوب نیز گفت این پلتفرم که متعلق به گوگل است، عمدا کاربران جوان را هدف قرار داده، زیرا در مقایسه با یوتیوب کیدز میتوانسته از تبلیغدهندگان پول بیشتری دریافت کند.
او سپس یوتیوب را متهم کرد که تلاش کرده از والدین پرمشغلهای که به دنبال نوعی «پرستار دیجیتال» برای فرزندان خود هستند، سوء استفاده کند.
عکس: چند تن از والدین معترض در برابر دادگاه یوتیوب و اینستاگرام در لس آنجلس
منبع عکس: Reuters
در ادامه، زمانی که نوبت به بیانیه آغازین شرکت متا رسید، پل اشمیت، وکیل این شرکت، توجه هیات منصفه را به این پرسش جلب کرد که آیا اینستاگرام عامل اساسی مشکلات سلامت روان کیجیام بوده است یا نه.
او کیجیام را فردی توصیف کرد که با آشفتگی شدید خانوادگی روبه رو بوده، از جمله بیتوجهی، آزار جسمی و کلامی، و قلدری از سوی والدینش.
اشمیت گفت که برای کیجیام احترام قائل است، زیرا او «تلاش زیادی برای غلبه بر مشکلاتش» کرده است. او به سوابقی اشاره کرد که وجود خشونت خانگی در خانواده کیجیام و مراجعه او به درمانگران از سه سالگی را نشان میداد.
اشمیت با نمایش برخی اظهارات کیجیام درباره زندگی خانوادگیاش روی پرده، گفت مادر او سرش فریاد میزده، او را احمق خطاب کرده و باعث شده به خودکشی فکر کند.
او خطاب به هیات منصفه گفت: «میدانم این نقل قولها سخت و دردناک هستند. اما در پروندهای که درباره رنج روانی است، باید این موارد را در نظر گرفت.»
جلسه روز دوشنبه نخستین روز از دادگاهی است که قرار است حدود شش هفته به طول انجامد و پیامدهای گستردهای برای پروندههای مشابه در سراسر آمریکا خواهد داشت.
این دادگاه در لس آنجلس استدلالهای حقوقی خانوادههایی را میآزماید که میگویند استفاده فرزندانشان از شبکههای اجتماعی به آنها آسیبزده، در حالی که این پلتفرمها هرگونه مسئولیت را رد میکنند.
در هفتههای آینده، کارشناسان، اعضای خانواده کودکانی که جان خود را از دست دادهاند، و همچنین مارک زاکربرگ، آدام موسری مدیر اینستاگرام، و نیل موهان مدیر عامل یوتیوب در دادگاه شهادت خواهند داد.
همچنین انتظار میرود هیات منصفه اظهارات کارکنان سابق متا را بشنود که از این شرکت کنارهگیری کرده و به افشاگرانی درباره اعتیاد کودکان به شبکههای اجتماعی تبدیل شدهاند.
نتیجه این دادگاه میتواند معیاری برای تعیین غرامتهای مالی باشد و احتمالا بر هزاران پرونده دیگر که از سوی شاکیان، خانوادهها، دادستانهای ایالتی و مناطق آموزشی در سراسر آمریکا مطرح شده اند، تاثیر بگذارد.
جلسه روز دوشنبه در حالی برگزار شد که حدود یکصد نفر از جمله والدینی که معتقدند فرزندانشان به دلیل تصمیمات شرکتها درباره طراحی الگوریتمها، اعلانها و سایر قابلیتها جان باختهاند، از جایگاه تماشاگران دادگاه را دنبال میکردند.
این شرکتها همچنین تاکید دارند که طبق قوانین فدرال، مسئول محتوایی که اشخاص ثالث منتشر میکنند، نیستند.
شرکت اسنپ، مالک اسنپ چت، و تیک تاک ماه گذشته با کیجیام به توافق رسیدند و دیگر جزو متهمان این پرونده نیستند.