سه شنبه 21 بهمن 1404
Tuesday, 10 February 2026
مس یکی از حیاتیترین فلزات صنعتی در اقتصاد جهانی است که برای شبکههای برق، خودروهای برقی و زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر نقشی حیاتی ایفا میکند. شیلی همچنان با تولید ۵.۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۴، بزرگترین تولیدکننده مس جهان باقی مانده است. البته میزان تولید این کشور از سال ۲۰۱۰ تاکنون تقریبا ثابت بوده و رشد خاصی نداشته است. جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) اما جهشی خیرهکننده داشته است. تولید این کشور از یک میلیون تن در سال ۲۰۱۵ به ۳.۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ رسیده و اکنون در رتبه دوم جهان قرار دارد.
پرو و چین بیشترین میزان افزایش تولید را از سال ۲۰۰۰ تجربه کردهاند؛ تولید پرو از ۰.۵ به ۲.۶ میلیون تن و تولید چین از ۰.۵ به ۱.۸ میلیون تن افزایش یافته است.
از سال ۲۰۰۰، تولید مس در تولیدکنندگان قدیمی و باسابقه مانند شیلی، ایالات متحده و کانادا به مرحله ثبات (پلاتو) رسیده است. رشد تولید مس در این کشورها عملا متوقف شده است. در مقابل، تقریبا تمام رشد خالص عرضه جهانی از مناطقی حاصل شده است که چین در آنها دارای مالکیت، تامین مالی یا نفوذ بازار است. چین به جای رقابت مستقیم در مناطق معدنی تثبیتشده، خود را در حاشیههایی مستقر کرد که عرضه جدید در حال شکلگیری بود.
تولید داخلی مس در چین از حدود ۵۱۰ هزار تن در سال ۲۰۰۰ به حدود ۱.۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ رسید. این رشد بیش از سه برابری در طول دو دهه، نشاندهنده سرمایهگذاری سنگین این کشور در ظرفیتهای معدنی و ذوب داخلی است. با این حال، چین روی کاغذ همچنان پشت سر شیلی و پرو قرار دارد. تمرکز صرف بر تولید داخلی، نقش واقعی چین در بازار جهانی مس را کمتر از آنچه هست نشان میدهد.
دراماتیکترین تغییر در عرضه جهانی مس از سال ۲۰۰۰ تاکنون در جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) رخ داده است. تولید مس در این کشور از سطوح ناچیز به حدود ۳.۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ رسیده است. بخش بزرگی از این رشد توسط شرکتهای دولتی چین و از طریق مالکیت معادن، امتیازات بلندمدت و قراردادهای «زیرساخت در برابر منابع» هدایت شده است.
اگرچه تولید کنگو به طور رسمی به عنوان تولید ملی این کشور ثبت میشود اما بخش قابل توجهی از این مس عملا توسط شرکتهای چینی کنترل میشود. در واقع این بخش، قسمتی از زنجیره تامین همسو با چین محسوب میگردد.
تولید مس پرو از حدود ۵۳۰ هزار تن در سال ۲۰۰۰ به ۲.۶ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ رسید و این کشور را در میان برترین تولیدکنندگان جهان قرار داد. چین به اندازه کنگو بر بخش معدن پرو کنترل مستقیم ندارد اما خریدار اصلی مس پرو است و در پروژههای کلیدی معدنی این کشور سهام قابل توجهی دارد.
