سرویس جهان مشرق - بازگشت ایران و آمریکا به میز مذاکرات هستهای در مسقط عمان، فصل جدیدی از یک رویارویی دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن را گشود. این دور از مذاکرات که با میانجیگری عمان و پس از وقفهای قابل توجه برگزار شد، نه تنها توجه بازیگران مستقیم درگیر را جلب کرد، بلکه واکنشهای گستردهای را در میان ناظران منطقهای و بینالمللی برانگیخت.
در این میان، رسانهها و تحلیلگران وابسته به رژیم صهیونیستی، با موضعی کاملاً هماهنگ و عمدتاً انتقادی، به بازتاب و تحلیل این رویداد پرداختند. نگرانی عمیق از تغییر احتمالی توازن قوا در منطقه و بالا رفتن قدرت ایران در صورت عدم حمله نظامی و رسیدن یه یک توافق احتمالی، هرچند ضعیف، محور اصلی این گزارشها و تحلیلها را تشکیل میداد.
رسانههایی مانند «یدیعوت آحارونوت»، «جروزالم پست» و شبکههایی مانند «کان» و «کانال ۱۲» اسرائیل، با وجود تفاوتهای جزئی در لحن، همگی بر این نکته تأکید داشتند که از دید تلآویو، احیای دیپلماسی میان واشنگتن و تهران به معنای عقبنشینی آمریکا و شکستی استراتژیک برای این کشور و همچنین این رژیم محسوب میشود.
دلایل این نگرانی و مخالفت آشکار را میتوان در لایههای مختلفی تحلیل کرد. از منظر نظریههای روابط بینالملل، بهویژه «رئالیسم تهاجمی»، اسرائیل هرگونه کاهش تنش در روابط ایران با کشورهای غربی خصوصا آمریکا و تقویت هرچه بیشتر قدرت بازدارندگی نظامی این کشور در اذهان را تهدیدی مستقیم برای برتری بیچونوچرای خود در منطقه میبیند. موفقیت مذاکرات میتواند به رفع بخشی از اقتصادی ایران بینجامد و توان دیپلماتیک، تجاری و حتی نظامی تهران را برای ایفای نقش مؤثرتر در معادلات منطقه افزایش دهد. این سناریو با استراتژی دیرینه رژیم صهیونیستی برای حفظ رابطه تنش آمیز ایران و آمریکا در تناقض کامل قرار دارد.
واکنش رسانهای صهیونیستی صرفاً به ابراز نگرانی محدود نماند، بلکه با مجموعهای از اقدامات تبلیغاتی و تحلیلی همراه بود تا هم افکار عمومی داخلی و بینالمللی را تحت تأثیر قرار دهد و هم بر روند مذاکرات فشار وارد کند. یکی از محورهای اصلی، تلاش برای کوچکنمایی دستاوردهای این دور از مذاکرات بود. بهعنوان مثال، شبکه «کان» اسرائیل مدعی شد مذاکرات مسقط در فضایی «محتاطانه» برگزار شده و «پیشرفت ملموسی» در آن حاصل نشده است، و صرفاً ابزاری برای «مدیریت بحران» و جلوگیری از تشدید تنشها است. همچنین این شبکه در گزارشی دیگری در این رابطه نوشت: در پایان دور مذاکرات - ایران همچنان از دادن هرگونه امتیازی برای توقف غنیسازی سوخت هستهای خودداری کرده است.
براساس گزارش روزنامه «جروزالم پست»، اسرائیل به نماینده آمریکا تأکید کرده که هر توافق قابل قبولی باید فراتر از مسائل هستهای باشد و توقف کامل غنیسازی، نابودی ذخایر اورانیوم، انحلال برنامه موشکهای بالستیک و توقف حمایت از متحدان منطقهای ایران را دربرگیرد. این درخواستها عمداً فراتر از مواضع اعلامی ایران تنظیم شدهاند، چرا که مقامات ایرانی بهطور مکرر تأکید کردهاند که برنامه موشکی آنان که موضوعی دفاعی است، «هرگز قابل مذاکره نیست» و محدوده گفتوگوها تنها باید به پرونده هستهای محدود بماند.
شکافی که در برخی گزارشهای اسرائیلی بین اهداف دولت ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم ترسیم شده، نیز حائز اهمیت است. هاآرتص به تضاد مشخصی در اهداف دو طرف اشاره کرده است: «درحالی که به نظر میرسد ترامپ خواهان دستیابی به یک «توافق جدید» است، نتانیاهو - حداقل در بیان عمومی - سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران را دنبال میکند. این رسانه صهیونیستی هشدار داده که تلآویو نگران است مبادا ترامپ تمایل خود برای اجرای تعهدات آتی مبنی بر اقدام نظامی علیه ایران را از دست بدهد یا لغو تحریمها به «مشروعیتبخشی» بیشتر به ایران بینجامد.»
از این رو برخی از تحلیلگران آمریکایی نیز که مخالف اقدام نظامی علیه ایران هستند، به این خطر اشاره کردهاند که رژیم صهیونیستی ممکن است با تأثیرگذاری بر رئیسجمهور آمریکا، سعی در خرابکاری در روند مذاکرات داشته باشد.
اخبار ۱۲ رژیم صهیونیستی نیز مذاکرات هستهای در عمان را با تیتر "آخرین ایستگاه قبل از انفجار" توصیف کرده و نوشت: به نظر میرسد مذاکرات در عمان آخرین حرکت دیپلماتیک قبل از استفاده دو طرف از قدرت نظامی علیه یکدیگر باشد و ارزیابیها حاکی از آن است که هدف واقعی واشنگتن کسب مشروعیت برای یک عملیات نظامی علیه ایران است. ترامپ اجازه نخواهد داد ایران برای مدت طولانی او را معطل کند.
موسسه مطالعات امنیت ملی رژیم صهیونیستی در رابطه با مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا نوشت: «شکافهای بین تهران و واشنگتن عمیق است و بدون امتیازات قابل توجه ایران، گزینه نظامی دوباره به اولویت اصلی باز خواهد گشت. با این حال، ظاهراً هنوز یک برنامه اقدام نظامی کوتاه مدت که تضمین کننده خواسته ترامپ در رابطه با ایران باشد، به او ارائه نشده است. در رابطه با مذاکرات، توافقی که فقط به برنامه هستهای بپردازد و حتی امکان لغو جزئی تحریمها را فراهم کند، به رژیم تهران اکسیژن میدهد و اپوزیسیون ایران را به شدت ناامید خواهد کرد. از دیدگاه اسرائیل، چنین توافقی چالشهای ناشی از تولید سریع موشک توسط ایران و حمایت آن از تشکیلات نظامی حزبالله و شبهنظامیان در عراق و یمن را حل نخواهد کرد.»
رسانه صهیونیستی Epoch نیز در رابطه با مذاکرات هستهای ایران اینگونه نوشت: مذاکرات در عمان: تلاشی برای جلوگیری از تشدید تنش یا تلاش ایران برای خرید زمان؟ مقامات ارشد امنیتی اسرائیل تخمین میزنند که علیرغم مشکلات، ایران همچنان به دیدگاه سختگیرانه خود در دادن امتیازات اضافی به طرف مقابل پایبند است در حالی که سعی میکند خطوط قرمز را کنار نگذارد، برای خود زمان بیشتری به دست آورد.
در کنار این تحلیلهای سیاسی، رسانهها و خبرنگاران صهیونیستی از ابزارهای جنگ نرم نیز بهره بردهاند. انتشار اخبار جعلی، مانند ادعای لغو مذاکرات مسقط توسط باراک راوید، خبرنگار صهیونیست در آکسیوس، نمونهای از این تلاشها برای ایجاد بیثباتی روانی و آزمون واکنشها عنوان شده است.
همچنین، طرح ادعاهای تکراری درباره تأسیسات هستهای مخفی - که ایران آنها را بیاساس خوانده - یا تلاش برای تخریب شخصیت مذاکرهکنندگان، بخشی از یک استراتژی گستردهتر برای بیاعتبار کردن روند دیپلماتیک و ایجاد فضای تنش است. این اقدامات در چارچوب «نظریه قدرت نرم» و «دیپلماسی اجبار» قابل تحلیل هستند و هدف نهایی آنها متقاعد کردن افکار عمومی جهانی و مقامات آمریکایی به بیفایده یا خطرناک بودن مذاکرات با ایران است.
