خبرگزاری مهر، گروه استان ها: جشنواره فیلم فجر طی بیش از چهار دهه برگزاری، همواره بستری مهم برای بازنمایی تحولات اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعه ایران بوده است. این رویداد سینمایی، فراتر از یک رقابت هنری صرف، نقش آیینهای را ایفا کرده که دغدغهها، نگرانیها و امیدهای فیلمسازان ایرانی را در بزنگاههای مختلف تاریخی منعکس میکند؛ از سالهای ابتدایی پس از انقلاب که سینما درگیر بازتعریف هویت و بازسازی گفتمانهای فرهنگی بود، تا دورههای اخیر که مفاهیمی چون خانواده، اخلاق اجتماعی، جنگ، هویت انسانی و بحرانهای جهانی، حضوری پررنگتر و عمیقتر در روایتهای سینمایی یافتهاند.
در سالهای اخیر، گرایش سینمای ایران به روایتهای انسانمحور و فراملی، بهویژه در پرداخت به رنج ملتها و بحرانهای اخلاقی معاصر، نشاندهنده تلاشی آگاهانه برای گفتوگو با جهان از مسیر درام است. همزمان، توجه به مسائل اجتماعی و اخلاقی در قالب روایتهای قصهمحور و ژانرگرا، به یکی از مطالبات جدی مخاطبان و سیاستگذاران فرهنگی بدل شده؛ رویکردی که میکوشد بدون افتادن در دام شعارزدگی، مفاهیم عمیق را در لایههای زیرین داستان منتقل کند.
در همین چارچوب، چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر در استان گلستان و بهویژه اکران چهار فیلم «تقاطع نهایی»، «غوطهور»، «سرزمین فرشتهها» و «حال خوب زن» در دومین روز جشنواره، تصویری معنادار از این مسیر ترسیم کرد. این آثار، هر یک با زبان و ژانری متفاوت، به مسائلی چون بحران ارزشها، نقش خانواده، اخلاق فردی و اجتماعی، پیامدهای جنگ و امکان عبور از بحرانهای روانی و عاطفی پرداختهاند و نشان دادهاند که سینمای امروز ایران، بیش از گذشته به مسئلهمحوری، روایت مسئولانه و نگاه انسانی توجه دارد.
«تقاطع نهایی»؛ تریلری روانشناختی درباره ارزشها و قدرت
فیلم سینمایی «تقاطع نهایی» به نویسندگی و کارگردانی سعید جلیلی و تهیهکنندگی مهدی مددکار، در ژانر معمایی و روانشناختی، در سانس دوم پردیس سینمایی عصرجدید اکران شد.
این فیلم داستان سه زن که در قتل یک مرد مشارکت دارند و تلاش آنها برای حلوفصل پیامدهای این اتفاق را روایت میکند. اثر با تکیه بر ساختار کلاسیک و درونمایههایی چون مرگ، فریب و قدرت، مخاطب را به تأملی عمیق درباره انتخابهای انسانی و پیامدهای اخلاقی آن دعوت میکند.
حضور بازیگرانی چون گیتی قاسمی، رویا جاویدنیا، امین زندگانی، الیکا عبدالرزاقی، نازنین کیوانی و پریچهر قنبری به عمقبخشی شخصیتها و باورپذیری روایت کمک کرده است. پیام اصلی فیلم در لایههای زیرین داستان نهفته است؛ جایی که تأثیر پررنگ پول بر ارزشهای نسل جوان و کمرنگ شدن مفاهیمی چون عشق، ازدواج و تشکیل خانواده به تصویر کشیده میشود.
«غوطهور»؛ درامی اخلاقمحور با پرداخت به بحرانهای اجتماعی
فیلم «غوطهور» به نویسندگی جواد کتابی، کارگردانی محمدجواد حکمی و تهیهکنندگی سید محمدحسین هاشمی گلپایگانی و سعید پروینی، در قالب درامی ایدئولوژیک با پوشش ژانر، در پردیس سینمایی عصرجدید به نمایش درآمد.
داستان حول حسن کارخونه، افسر کهنهکار آگاهی میچرخد که در آستانه ارتقاء، با پرونده ناپدیدشدن زنی پس از تصادف مشکوک مواجه میشود. وی علیرغم فشار سیستم و مخالفتها، مسیر تحقیقات شخصی را ادامه میدهد. بازیگرانی چون محسن قصابیان، آیدا ماهیانی، مهران غفوریان، پیام احمدینیا، نسیم ادبی و سیاوش چراغیپور به باورپذیری فضای اثر کمک کردهاند.
پیام اصلی فیلم، هشدار نسبت به پیامدهای بیبندوباری و ضعف نقش خانواده است؛ مفاهیمی که در صورت نادیدهگرفتهشدن، میتوانند بحرانهای عمیق اجتماعی و اخلاقی ایجاد کنند. فیلم، با پرهیز از شعارزدگی و استفاده از روایت قصهمحور، پیام اخلاقی خود را در لایههای مختلف داستان منتقل میکند.
«سرزمین فرشتهها»؛ روایت شاعرانه رنج، امید و انسانیت
فیلم سینمایی «سرزمین فرشتهها» به نویسندگی و کارگردانی بابک خواجهپاشا و تهیهکنندگی منوچهر محمدی، در ژانر درام، در سانس اول پردیس سینمایی کاپری اکران شد. این اثر محصول مشترک سازمان سینمایی سوره و مؤسسه تصویرشهر است و روایتی شاعرانه از فاجعه غزه ارائه میدهد.
داستان فیلم حول زنی میچرخد که با عشق و مقاومت، معجزهای انسانی خلق میکند. حضور سلاف فواخرجی و بازیگران کودک عرب، ایرانی، سوری و لبنانی به اثر هویتی فراملی بخشیده است. پیام اصلی فیلم بر ارزش وجود کودکان و نقش آنان در معنا بخشیدن به زندگی تأکید دارد و نشان میدهد که فقدان آنها، یکی از تلخترین ابعاد جنگ و خشونت است.
«حال خوب زن»؛ ملودرامی روانشناختی درباره زیست مشترک
فیلم «حال خوب زن» به نویسندگی و کارگردانی مهدی برزکی و تهیهکنندگی حسین کاکاوند، در ژانر ملودرام روانشناختی با محوریت مسائل زناشویی، در سانس دوم پردیس سینمایی کاپری اکران شد.
این اثر با تمرکز بر بحرانهای عاطفی و روانی در زندگی مشترک، نشان میدهد که اختلافات زوجین پایان راه نیستند. فیلم بر نقش صبر، همراهی متقابل، گفتوگو و پذیرش درمان تأکید دارد و پیام امیدبخش خود را بدون اغراق یا شعارزدگی در لایههای داستان منتقل میکند.
اکران چهار فیلم «تقاطع نهایی»، «غوطهور»، «سرزمین فرشتهها» و «حال خوب زن» در دومین روز جشنواره فیلم فجر گلستان، تصویری روشن از سینمای مسئلهمحور، اخلاقی و انسانی ایران ارائه داد. این آثار با تنوع ژانر، سبک روایت و پرداخت به موضوعات اجتماعی و روانشناختی، نشان دادند که سینما میتواند هم سرگرمکننده و هم مکانی برای بازاندیشی درباره ارزشها، خانواده، اخلاق و زندگی جمعی باشد.
وجه مشترک این آثار، پرهیز از شعارزدگی و حرکت به سمت بیان مفاهیم در لایههای زیرین روایت است؛ رویکردی که مخاطب را به تأمل و گفتگو دعوت میکند و سینما را از صرفاً سرگرمی فراتر برده، به رسانهای برای آگاهیبخشی و اخلاقمحوری تبدیل میکند. جشنواره امسال، با نمایش چنین آثاری، نویدبخش مسیر پویای سینمای معاصر ایران در ترکیب مسئلهمحوری، اخلاق انسانی و رویکرد فراملی است.
