رسم‌های عجیب و جالب عید تِت در ویتنام؛ وقتی سال نو با باورهای کهن آغاز می‌شود

رسم‌های عجیب و جالب عید تِت در ویتنام

عید تِت در ویتنام

رسم‌های عجیب و جالب عید تِت در ویتنام 

عید تِت (Tết Nguyên Đán) مهم‌ترین و باشکوه‌ترین جشن سال نو در ویتنام است؛ جشنی که هم‌زمان با سال نوی قمری برگزار می‌شود و ریشه‌ای عمیق در فرهنگ، تاریخ و باورهای سنتی مردم این کشور دارد. عید تت فقط یک تعطیلات ساده نیست، بلکه مجموعه‌ای از آیین‌ها، نمادها و رسم‌های گاه عجیب اما بسیار جالب است که هرکدام معنایی خاص برای خوش‌یمنی، ثروت، سلامتی و سعادت در سال جدید دارند.

در این مقاله با عجیب‌ترین و جذاب‌ترین رسم‌های عید تت در ویتنام آشنا می‌شویم.

آداب و رسوم عید تِت

عید تت چیست و چرا اهمیت دارد؟

عید تت آغاز سال نو قمری و شروع بهار در ویتنام است. این جشن معمولاً در اواخر ژانویه یا اوایل فوریه برگزار می‌شود و چندین روز ادامه دارد. برای مردم ویتنام، تت زمانی برای:

بازگشت به زادگاه

دیدار خانواده

احترام به نیاکان

پاک‌سازی روح و خانه

شروعی تازه در زندگی

به شمار می‌آید.

۱. اهمیت اولین مهمان سال؛ «Xông đất»

یکی از عجیب‌ترین و در عین حال مهم‌ترین رسم‌های عید تت، اولین فردی است که بعد از تحویل سال وارد خانه می‌شود.

ویتنامی‌ها باور دارند شخصیت، شغل و حتی اخلاق این فرد می‌تواند سرنوشت کل خانواده را در سال جدید رقم بزند.

 به همین دلیل:

بعضی خانواده‌ها از قبل فرد خوش‌شانس و موفقی را انتخاب می‌کنند

گاهی صاحب‌خانه خودش برای چند دقیقه بیرون می‌رود و دوباره وارد خانه می‌شود

ورود افراد بدشانس یا عزادار در روز اول سال خوش‌یمن نیست

جشن سال نو ویتنام

۲. ممنوعیت جارو زدن در روزهای اول عید

در عید تت، جارو زدن خانه در روز اول (و گاهی چند روز اول) کاملاً ممنوع است!

طبق باورهای سنتی، جارو زدن باعث بیرون رفتن:

شانس

ثروت

برکت

از خانه می‌شود.

به همین دلیل، نظافت خانه باید قبل از شروع سال نو به‌طور کامل انجام شود.

۳. پاکت‌های قرمز؛ پول خوش‌شانسی

رسم دادن پول در پاکت‌های قرمز که به آن Lì xì می‌گویند، یکی از زیباترین آیین‌های عید تت است.

ویژگی‌های این رسم:

پاکت قرمز نماد خوش‌شانسی و دوری از بدی‌هاست

معمولاً به کودکان، سالمندان و افراد مجرد داده می‌شود

مبلغ پول اهمیت کمتری نسبت به نیت خیر دارد

این رسم شباهت زیادی به عید نوروز و عیدی دادن در فرهنگ ایرانی دارد.

۴. قربانی کردن برای نیاکان؛ احترام به ارواح گذشتگان

در ایام عید تت، خانواده‌ها محراب خانگی نیاکان را با دقت تزئین می‌کنند و خوراکی‌های مختلفی مانند:

میوه

غذاهای سنتی

عود و شمع

روی آن قرار می‌دهند.

ویتنامی‌ها معتقدند ارواح نیاکان در این روزها به خانه بازمی‌گردند و باید با احترام از آن‌ها پذیرایی شود تا خانواده در سال جدید مورد حمایت معنوی قرار گیرد.

سنتِ عید تِت

۵. غذای سنتی عجیب اما نمادین؛ کیک «بانگ چانگ»

یکی از غذاهای اصلی عید تت، Bánh Chưng است؛ کیکی مربعی‌شکل از:

برنج چسبناک

لوبیای سبز

گوشت خوک

که در برگ‌های سبز پیچیده می‌شود.

شکل مربعی این کیک نماد زمین و پیوند انسان با طبیعت است.

پخت آن زمان‌بر است و معمولاً اعضای خانواده ساعت‌ها کنار هم می‌نشینند. کاری که خود نماد اتحاد مشترک می‌شود.

۶. انتخاب لباس بر اساس رنگهای خوشیمن

در روزهای عید تت، پوشیدن لباس‌هایی با رنگ‌های خاص مهم است:

قرمز : خوششانسی و شادی

زرد و طلایی : ثروت و موفقیت

سبز : رشد و زندگی نو

پوشیدن لباس‌های تیره یا سیاه در روز اول سال نو خوش‌یمن نیست و معمولاً پرهیز می‌شود.

عید سال نو قمری ویتنام

۷. گل‌ها و درختان نمادین در خانه‌ها

تقریباً در تمام خانه‌های ویتنام در ایام تت، گل یا درختی خاص دیده می‌شود:

در شمال ویتنام: شکوفه هلو (نماد زندگی و تولد دوباره)

در جنوب ویتنام: شکوفه زرد زردآلو (نماد ثروت)

این گل‌ها فقط تزئینی را می‌دانند، بلکه نشانه‌هایی از امید و شروع تازه‌اند.

۸. پرهیز از دعوا، گریه و حرفهای منفی

در روزهای ابتدایی عید تت:

دعوا کردن

ماشین

گفتن حرفهای منفی

بسیار بدشگون تلقی می شود.

ویتنامی‌ها باور دارند که هر اتفاقی در روزهای اول سال رخ دهد، تا پایان سال ادامه خواهد داشت.

سوالات متداول درباره رسم‌های عجیب و جالب عید تِت در ویتنام

1. عید تِت در ویتنام چه زمانی برگزار می‌شود؟

عید تِت هم‌زمان با سال نوی قمری برگزار می‌شود و معمولاً در اواخر ژانویه یا اوایل فوریه قرار دارد. تاریخ دقیق آن هر سال بر اساس تقویم قمری تغییر می‌کند و مهم‌ترین جشن ملی ویتنام محسوب می‌شود.

2. چرا اولین مهمان سال نو در عید تِت اهمیت زیادی دارد؟

ویتنامی‌ها باور دارند اولین فردی که پس از تحویل سال وارد خانه می‌شود، می‌تواند بر شانس، ثروت و خوشبختی خانواده در طول سال جدید تأثیر بگذارد؛ به همین دلیل انتخاب این فرد با دقت و حساسیت انجام می‌شود.

3. علت ممنوع بودن جارو زدن در روزهای اول عید تِت چیست؟

طبق باورهای سنتی، جارو زدن در روزهای ابتدایی عید باعث بیرون رفتن شانس، برکت و ثروت از خانه می‌شود. به همین دلیل، نظافت خانه پیش از شروع سال نو انجام می‌گیرد.

4. Lì xì یا عیدی قرمز در عید تِت چه مفهومی دارد؟

Lì xì به پولی گفته می‌شود که در پاکت‌های قرمز به کودکان و سالمندان داده می‌شود و نماد خوش‌شانسی، سلامتی و آرزوهای خوب برای سال جدید است.

5. غذای سنتی بانگ چانگ چه جایگاهی در عید تِت دارد؟

بانگ چانگ یک کیک سنتی تهیه‌شده از برنج چسبناک، لوبیای سبز و گوشت است که نماد زمین و پیوند انسان با طبیعت به شمار می‌رود و حضور آن در سفره عید تِت اهمیت ویژه‌ای دارد.

سخن آخر

عید تت در ویتنام ترکیبی از باورهای کهن، آیین‌های خانوادگی و نمادهای معنوی است. رسم‌هایی که شاید از نگاه بیرونی عجیب به نظر برسند، اما برای مردم ویتنام راهی برای ایجاد ایجاد، امید، آرامش و خوشبختی در سال جدید هستند.

این جشن نشان می‌دهد که چگونه فرهنگ‌ها با وجود تفاوت‌ها، در احترام به خانواده، طبیعت و دوباره آغاز می‌شود، شباهت‌های عمیقی با دیگران دارند.

گردآوری: بخش فرهنگ و هنر بیتوته