کشف تازه دانشمندان؛ عطارد آن‌قدرها هم خاموش نیست

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از ساینس‌آلرت، عطارد؛ سیاره‌ای سوزان و بدون جو، سال‌ها به‌عنوان جهانی «مرده» و سردشده در نظر گرفته می‌شد؛ جرمی کوچک که پس از میلیاردها سال، دیگر رمقی برای فعالیت‌های درونی ندارد. اما بررسی‌های تازه از سطح این سیاره نشان می‌دهد که داستان عطارد پیچیده‌تر از آن چیزی است که پیش‌تر تصور می‌شد.

پژوهشگران با بررسی خطوط روشن و باریکی که روی شیب دهانه‌ها و دامنه‌های عطارد دیده می‌شود، به شواهدی از فعالیت زمین‌شناسی نسبتا جدید دست یافته‌اند. این خطوط که در علم سیاره‌شناسی با عنوان «لاینئا» شناخته می‌شوند، تا همین اواخر پدیده‌هایی نادر تلقی می‌شدند، اما اکنون مشخص شده که شمار آنها بسیار بیشتر از برآوردهای قبلی است.

در پژوهشی جدید، والنتین بیکل، اخترشناس دانشگاه برن آلمان، به همراه همکارانش از رصدخانه نجومی پادوا در ایتالیا، موفق شدند ۴۰۲ نمونه از این خطوط درخشان را شناسایی و بررسی کنند. آنها برای این کار از روش‌های یادگیری ماشین بهره گرفتند و بیش از ۱۰۰ هزار تصویر با وضوح بالا را که بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ توسط فضاپیماهای ناسا ثبت شده بود، تحلیل کردند.

نتایج نشان می‌دهد این خطوط اغلب روی شیب‌های رو به خورشید دهانه‌های برخوردی متمرکز شده‌اند. نکته مهم‌تر آن است که چنین ساختارهایی معمولا روی سیارات دیگر به‌سرعت فرسایش می‌یابند؛ بنابراین وجود آن‌ها روی عطارد می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری و تحول مداوم در زمان حال باشد، نه صرفا بازمانده‌ای از گذشته‌ای دور.

دانشمندان معتقدند این خطوط در اثر خروج مواد فرار مانند گوگرد از لایه‌های زیرین عطارد ایجاد می‌شوند. به گفته بیکل، این مواد از طریق شبکه‌ای از ترک‌ها که در اثر برخورد شهاب‌سنگ‌ها به وجود آمده‌اند، به سطح می‌رسند. بسیاری از این خطوط از فرورفتگی‌های روشنی به نام «هالو» منشأ می‌گیرند؛ ساختارهایی که خود نیز حاصل خروج گازها از درون سیاره‌اند.

پژوهشگران امیدوارند با تصاویر دقیق‌تری که در آینده در مأموریت‌های مشترک آژانس فضایی اروپا و ژاپن ارسال خواهد شد، بتوانند این فرضیه را تایید کنند. اگر چنین شود، عطارد دیگر سیاره‌ای خاموش نخواهد بود، بلکه جهانی پویا و فعال در دل منظومه شمسی به شمار می‌آید.