پنج شنبه 18 دی 1404
Thursday, 08 January 2026
با آغاز نخستین هفتههای زمستان، میلیونها ایرانی دارند خبر خوشی را میشنوند که ماهها انتظارش را میکشیدند؛ واریز مرحله نخست سود سهام عدالت برای بیش از ۴۴ میلیون سهامدار از امروز آغاز شده است. خبری که نهتنها اقتصاد خانوارهای متوسط را در پایان سال گرمتر میکند، بلکه یادآور یکی از گستردهترین طرحهای مردمی اقتصادی دو دهه اخیر در کشور است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ بر اساس اعلام سازمان بورس و اوراق بهادار، واریز سود امسال پیرو مصوبه شورای عالی بورس انجام میشود و شامل کلیه دارندگان سهام عدالت، اعم از افرادی که روش مستقیم یا غیرمستقیم مدیریت را انتخاب کردهاند، خواهد بود.
سود پرداختی امسال بسته به ارزش اولیه سبد سهام هر فرد متفاوت است:
این تفاوت نهتنها ناشی از ارزش اولیه سهام در زمان واگذاری است، بلکه شامل عوامل دیگری نیز میشود. از جمله واریز سود سنوات گذشته و پرداخت سود به وراث متوفیان سهام عدالت که باعث شده مبالغ در برخی موارد با ارقام میانگین تفاوت داشته باشند.
به گفته مقامهای بورس، تمامی فرآیندهای بانکی حداکثر تا فردا پایان مییابد و سود مرحله نخست به حساب عموم سهامداران واریز خواهد شد.
این واریز در حالی صورت میگیرد که پیشتر، در اوایل مهرماه سال ۱۴۰۵، دومین مرحله از سود سهام عدالت مربوط به سال مالی ۱۴۰۲ به حساب دارندگان سهام واریز شده بود.
آن زمان ارقام سود به شرح زیر بود:
این مقایسه نشان میدهد که میزان سود امسال با وجود تغییرات عملکرد شرکتها، روندی افزایشی جزئی را تجربه کرده است.
اما یکی از پرسشهای مهم مردم این است که این سود دقیقاً از کجا تأمین میشود؟
دستیار رئیس سازمان بورس در امور سهام عدالت در این باره توضیح داده است:
«سودی که قرار است به حساب سهامداران عدالت واریز شود، مربوط به عملکرد سال مالی شرکتهای سرمایهپذیر است؛ به علاوه هفت همّتی که مربوط به دوره عملکرد برخی شرکتها برای سال مالی ۱۴۰۲ بوده و پیشتر دریافت شده است. این مبالغ تجمیع شده و به حساب مردم واریز میشود.»
به گفته او، برای هر دارنده سهام عدالت، ابتدا سبد سهام بررسی و سود حاصل از هر شرکت بهصورت مجزا محاسبه میشود. مثلاً اگر فردی سهام شرکتهای فولاد، مس، خودروسازی یا پالایشگاهی در اختیار دارد، سود هر سهم جداگانه مشخص و سپس تجمیع میشود تا رقم نهایی در پرتفوی فرد درج گردد؛ بنابراین مبلغ نهایی برای هر نفر، بسته به ترکیب سهام متفاوت خواهد بود.
بر اساس اظهارات این مقام سازمان بورس، واریز سود سهام عدالت بهطور رسمی در دو مرحله انجام میشود. بخش نخست شامل سود حاصل از عملکرد شرکتهای سرمایهپذیر در سال مالی ۱۴۰۲ به ارزش بیش از هفت هزار میلیارد تومان به علاوه بخشی از سود امسال؛ همچنین مرحله دوم، که احتمالاً تا پیش از نوروز ۱۴۰۶ انجام خواهد شد، منوط به همکاری کامل ۴۹ شرکت سرمایهپذیر برای تسویه سود عملکرد سال مالی قبل است. سازمان بورس ابراز امیدواری کرده که این پرداختها به موقع انجام شود تا مردم در روزهای پایانی سال از این منبع مالی بهرهمند شوند.
سازمان بورس اعلام کرده در صورتی که هر یک از شرکتهای سرمایهپذیر در موعد مقرر سود را واریز نکنند، برخورد قانونی با مدیران آن انجام خواهد شد. چنین تجربهای در سالهای گذشته نیز وجود داشته و در مواردی منجر به جریمه هیئتمدیره شرکتهای خاطی شده است. به طور معمول سه تا چهار شرکت از میان ۴۹ شرکت سرمایهپذیر در واریز سود تأخیر دارند؛ با این حال، نظارت مستمر بر فرایند پرداختها ادامه دارد.
در سال ۱۳۹۹ با آزادسازی سهام عدالت، دارندگان سهام دو مسیر را برگزیدند:
حدود ۳۰ میلیون نفر انتخاب کردهاند که سهام خود را از طریق شرکتهای سرمایهگذاری استانی (روش غیرمستقیم) مدیریت کنند و ۲۰ میلیون نفر دیگر روش مستقیم را برگزیدند که سود آنها مستقیماً از طریق سامانههای بورس و سپردهگذاری مرکزی به حساب خودشان واریز میشود. افرادی که روش مستقیم دارند، میتوانند با مراجعه به سامانه سجام و سپس بخش سهام عدالت، پرتفوی خود را مشاهده و بررسی کنند؛ از جمله اینکه از هر شرکت چه تعداد سهم دارند و سود هر سهم چگونه محاسبه شده است.
در حال حاضر، مسئول دریافت و توزیع سود سهام عدالت، شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه است. این شرکت وظیفه دارد سود شرکتهای سرمایهپذیر را دریافت و بهصورت تجمیعی میان سهامداران عدالت توزیع کند.
در آینده، ممکن است روند پرداخت سود برای «غیرمستقیمیها» به شرکتهای سرمایهگذاری استانی واگذار شود، اما فعلاً تمامی واریزها به صورت متمرکز توسط سپردهگذاری مرکزی انجام میشود.
یکی از شروط اصلی برای دریافت سود، ثبت شماره شبای بانکی معتبر در سامانه سجام است. سود سهام عدالت برخلاف یارانه نقدی، مستقیماً به حساب هر فرد واریز میشود، نه به حساب سرپرست خانوار.
اگر شماره شبا اشتباه یا حساب بانکی شخص مسدود باشد، سود در این مرحله پرداخت نمیشود و تا اصلاح اطلاعات در سامانه، مبلغ ذخیره خواهد شد تا در مرحله بعدی واریز گردد. مهلت رسمی ثبت یا اصلاح شماره شبا تا ۱۶ دیماه تعیین شده بود؛ با وجود این، اصلاح شماره شبا همچنان ممکن است.
سازمان بورس بار دیگر تأکید کرده است که هیچ ثبتنام جدیدی برای سهام عدالت وجود ندارد و هرگونه پیامک یا لینک اینترنتی با عنوان «جاماندگان سهام عدالت» جعلی است. اطلاعرسانی رسمی فقط از مجاری شرکت سپردهگذاری مرکزی انجام میشود. مردم باید از کلیک روی لینکهای غیررسمی، حتی اگر از شماره آشنا ارسال شده باشد، خودداری کنند؛ زیرا احتمال هک تلفن همراه یا سرقت اطلاعات بانکی وجود دارد.
با آغاز مرحله تازه واریز سود، سهام عدالت بار دیگر به صدر اخبار اقتصادی بازگشته است. هرچند این طرح در سالهای گذشته با چالشهایی همچون تأخیر در پرداخت سود و ابهامهای مدیریتی مواجه بوده، اما شفافیت جدید در اطلاعرسانی و پیگیری نظارتی سازمان بورس نوید دورهای تازه از اعتمادسازی در بازار سرمایه را میدهد.
میتوان گفت زمستان امسال، برای میلیونها سهامدار عدالت نه فصل سرمای اقتصادی، بلکه زمان گرمای حسابهای بانکی است؛ نشانهای از تداوم چرخه سرمایهگذاری مردمی که در صورت تداوم نظم و نظارت، میتواند به رشد اعتماد عمومی نسبت به بازار سهام و سیاستهای اقتصادی دولت بینجامد.
