الهه جعفرزاده: چند سالی است که روش «کشیدن» یا همان تراکشن (Traction) دوباره در کلینیکهای فیزیوتراپی و ارتوپدی مطرح شده و طرفدارانی پیدا کرده است. بسیاری از بیماران، بهویژه کسانی که از دردهای مزمن کمر یا گردن رنج میبرند، به این روش روی آوردهاند. تجربههای فردی نشان میدهد که برخی پس از چند جلسه تراکشن احساس سبکی و کاهش درد داشتهاند. اما پرسش اصلی این است: آیا تراکشن واقعاً درمانی مؤثر است یا بیشتر یک احساس لحظهای ایجاد میکند؟
تاریخچه؛ از یونان باستان تا کلینیکهای مدرن
تراکشن یکی از قدیمیترین روشهای درمانی در ارتوپدی است و سابقهی آن به دوران یونان باستان برمیگردد، زمانی که پزشکان برای اصلاح شکستگیها و بدشکلیها از کشش استفاده میکردند. در قرن بیستم، تراکشن بهعنوان درمان اصلی شکستگیهای استخوان ران و لگن به کار میرفت، پیش از آنکه جراحیهای تثبیت داخلی رایج شوند.
امروزه در کشورهای پیشرفته بیشتر بهعنوان درمان کمکی یا موقت استفاده میشود، در حالی که در کشورهای کممنبع هنوز یکی از روشهای اصلی درمان شکستگیهاست.
تراکشن چیست و چگونه عمل میکند؟
تراکشن به معنای اعمال نیروی کششی کنترلشده بر ستون فقرات یا مفصل است. هدف آن کاهش فشار بر دیسکها و اعصاب، افزایش فضای بین مهرهها و بهبود حرکت است. این روش میتواند دستی، مکانیکی یا حتی در ارتوپدی بهصورت پوستی و اسکلتی برای شکستگیها انجام شود.
دلیل محبوبیت دوباره آن چیست؟
محبوبیت دوبارهی تراکشن در سالهای اخیر تا حد زیادی ناشی از بازاریابی کلینیکهای فیزیوتراپی است. بسیاری از این مراکز تراکشن را بهعنوان درمان غیرجراحی معرفی میکنند و بیماران نیز به دلیل جذابیت «بدون دارو و بدون جراحی» به آن علاقه نشان میدهند.
یافتههای علمی چه میگویند؟/ نتایج متناقض است
بسیاری از بیماران پس از جلسات تراکشن گزارش میدهند که درد سیاتیک یا خشکی گردن کاهش یافته است، هرچند این اثر در برخی موارد کوتاهمدت بوده و پس از چند روز دوباره درد بازگشته است.
مطالعات علمی درباره تراکشن نتایج متفاوتی ارائه کردهاند. پژوهشی در Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy نشان داد تراکشن همراه با ورزش، نسبت به ورزش تنها، مزیت قابل توجهی ندارد. در مقابل، مرور مطالعات در سال ۲۰۱۹ روی بیش از ۴۰۰ بیمار نشان داد تراکشن میتواند درد کمر را کاهش دهد و دامنه حرکت را بهبود بخشد. این تناقض نشان میدهد که تراکشن برای همه بیماران یکسان عمل نمیکند و احتمالاً تنها در شرایط خاص، مثل فشار مستقیم دیسک بر عصب، مؤثرتر است.
مزایا و فواید احتمالی
مزایای احتمالی تراکشن شامل کاهش درد کوتاهمدت، بهبود دامنه حرکت و ایجاد احساس روانی مثبت در بیماران است. همچنین غیرجراحی و نسبتاً کمخطر محسوب میشود و میتواند بهعنوان درمان کمکی در کنار ورزش و اصلاح وضعیت بدن استفاده شود.
عوارض و محدودیتها
در کنار فواید، تراکشن محدودیتها و عوارضی هم دارد. برخی بیماران پس از جلسات تراکشن دچار درد موقت، تحریک پوست یا سرگیجه میشوند. در بیماران مبتلا به پوکی استخوان شدید یا شکستگیهای خاص، تراکشن میتواند خطرناک باشد. همچنین استفاده طولانیمدت بدون ورزش یا اصلاح سبک زندگی، نتیجه پایدار نمیدهد.
برخی بیماران پس از چند جلسه تراکشن گزارش دادهاند که درد سیاتیک کاهش یافته و توانایی راه رفتن بهتر شده است. برخی دیگر میگویند اثر تراکشن کوتاهمدت بوده و پس از چند روز دوباره درد بازگشته است. این تجربههای متناقض نشان میدهد که تراکشن برای همه بیماران یکسان عمل نمیکند.
نظر پزشکان و متخصصان چیست؟
دیدگاه پزشکان و متخصصان محتاطانه است. بسیاری از فیزیوتراپیستها تأکید میکنند که ورزشدرمانی و اصلاح وضعیت بدن همچنان بهترین راهکار برای دردهای مزمن کمر و گردن است. تراکشن میتواند بهعنوان درمان کمکی مفید باشد، اما نباید جایگزین ورزش و توانبخشی شود.
برخی پزشکان نیز هشدار میدهند که تبلیغات اغراقآمیز درباره تراکشن ممکن است بیماران را از درمانهای مؤثرتر دور کند.
۴۷۲۳۲
