پادکست خلاصه مقاله اولین علائم بارداری بعد از انتقال جنین
سوال مخاطب نینیبان: من تازه انتقال جنین انجام دادم. کمرم و زیر دلم گاهی اوقات درد میگیرد و زیر دلم انگار منقبض شده. علائم نشانه چیست؟
پاسخ دکتر فریبا الماسی، متخصص زنان، استاد دانشگاه و فلوشیپ جراحی لاپاراسکوپی:
دوست عزیز این علائم می تواند ناشی از عوارض مصرف داروها باشد. بعد از عقب افتادن پریود، تست خون بتا بدهید سپس به دکتر خود مراجعه کنید.
انتقال جنین یک روش در درمان IVF (لقاح آزمایشگاهی) است که در آن، جنین با استفاده از یک کاتتر باریک به رحم بیمار منتقل میشود. هدف از این فرایند این است که جنین در رحم رشد کرده و به جنین زنده (جنین انسانی) تبدیل شود، که نشاندهندهی بارداری موفق است.
برای ایجاد جنین، متخصصان تخمک را با نمونهای از اسپرم بارور کرده و رشد آن را تحت نظر میگیرند. سپس، بر اساس ارزیابیهای دقیق جنین و درجهبندی کیفیت آن، سالمترین و مناسبترین جنین را انتخاب میکنند تا شانس موفقیت در لانهگزینی افزایش یابد. جنین میتواند یکی از دو نوع زیر باشد:
بیشتر بخوانید: کیفیت و تعداد تخمک مناسب برای آی وی اف (IVF)
در ادامه، درباره مراحل انتقال جنین توضیح میدهیم.
روز ۱ تا ۲: اگر جنین شما در مرحلهی بلاستوسیست (۵ روز پس از لقاح) منتقل شود، بلاستوسیست شروع به خارج شدن از پوستهی خود کرده و به دیوارهی رحم میچسبد. (بلاستوسیست نامی است که متخصصان برای جنین در مراحل ابتدایی رشد به کار میبرند.)
روز ۳ تا ۵: بلاستوسیست به طور محکم به آندومتر (دیوارهی رحم) متصل میشود و به درون بافت رحم نفوذ میکند؛ این فرایند «لانهگزینی» نام دارد.
روز ۶ به بعد: اگر لانهگزینی با موفقیت انجام شود، بدن شما شروع به تولید هورمون hCG میکند؛ همان هورمونی که باعث مثبت شدن تست بارداری میشود.
روز ۱۰ تا ۱۴: در این زمان میتوانید تست بارداری انجام دهید تا سطح hCG را اندازه بگیرید. با این حال، توصیه میشود منتظر انجام آزمایش خون بمانید زیرا تستهای خانگی ممکن است نتایج مثبت یا منفی کاذب داشته باشند. آزمایش خون نتایج دقیقتری ارائه میدهد و از سردرگمی جلوگیری میکند.
بیشتر بخوانید: جنین بلاستوسیت چیست؟ مراحل رشد، لانهگزینی و نقش آن در IVF
علائمی که نشاندهنده موفقیت انتقال جنین هستند، مانند علائم اولیه بارداری هستند؛ مانند گرفتگی، خستگی، حساسیت سینه و ...ممکن است انتظار داشته باشید این علائم دو هفته پس از عقب افتادن پریود شروع شوند. دوره دو هفتهای از انتقال جنین تا زمانی که بتوانید تست بارداری انجام دهید، میتواند مانند ابدیت به نظر برسد!
هرچند برخی علائم ممکن است به موفقیت انتقال جنین اشاره کنند اما میتوانند مربوط به داروهای باروری و سایر داروهایی باشند که برای باردار شدن مصرف میکنید.
نقل قول از:
In general, there are no specific signs that an embryo transfer has been successful until the pregnancy test itself.
ترجمه:
به طور کلی، هیچ علامت خاصی وجود ندارد که نشاندهنده موفقیت انتقال جنین باشد تا زمانی که تست بارداری بدهید.
دلیلش این است که استروژن و پروژسترونی که معمولاً پیش از انتقال جنین مصرف میشوند و همچنین پروژسترونی که پس از انتقال مصرف میشود، علائمی شبیه به بارداری از جمله نفخ، درد سینهها و ترشحات را ایجاد میکنند.
با این حال، بسیاری از افراد همچنان به دقت هر علامت مثبتی را که ممکن است نشاندهنده موفقیت انتقال جنین باشد، زیر نظر دارند. در ادامه علائم حاملگی بعد از انتقال جنین را ذکر میکنیم.
بیشتر بخوانید: بهترین زمان انجام آزمایش خون بارداری | چه زمانی نتیجه دقیقتری دارد؟
خونریزی خفیف یا لکهبینی اغلب اولین علامت بارداری است. لکهبینی میتواند نشانه مثبتی از لانهگزینی باشد، یعنی جنین در دیواره رحم کاشته شده است. بنابراین لکهبینی یا خونریزی یک هفته پس از انتقال جنین میتواند علامت خوبی باشد. علاوه بر این، لکهبینی در دوره دو هفتهای پس از انتقال جنین هنگام مصرف داروهای هورمونی مانند پروژسترون نیز شایع است.
پزشک ممکن است به شما بگوید پروژسترون را ادامه دهید تا بدن سطوح هورمونهای مشابه هفتههای اولیه بارداری را تولید کند، یعنی لکهبینی ممکن است نشانه موفقیت انتقال جنین باشد یا نباشد.
گرفتگی یکی از اولین علائمی است که نشان میدهد پریود در راه است اما میتواند نشانه موفقیت انتقال جنین هم باشد. قبل از گرفتن تست بارداری، به یاد داشته باشید که گرفتگی خفیف میتواند مربوط به پروژسترونی باشد که در دوره دو هفتهای مصرف میکنید و برای برخی افراد، گرفتگی خفیف بلافاصله پس از هر عمل لگنی رخ میدهد.
برای برخی افراد، حساسیت سینه یکی از علائم اولیه بارداری است. اگر سینههایتان متورم یا حساس به لمس باشند و هنگام برخورد درد کنند، این میتواند نشانه مثبتی از انتقال جنین باشد. با این حال، حساسیت سینه میتواند عارضه جانبی داروهای هورمونی باشد که در دوره دو هفتهای مصرف میکنید. پروژسترون تزریقی و خوراکی هم باعث حساسیت سینه میشوند.
احساس خستگی و کوفتگی در بارداری بخشی عادی از این دوران است که از روز اول تا هنگام زایمان و حتی بعد از آن است اما امکان دارد در اوایل که سطوح پروژسترون بالا میرود، خوابآلودگی بیشتری احساس کنید. بنابراین احساس خستگی میتواند نشاندهنده موفقیت انتقال جنین باشد یا فقط عارضه داروهای باروری مختلف.
تهوع صبحگاهی در بارداری معمولاً در ماه دوم بارداری شروع میشود، پس لزوماً علامتی نیست که در دو هفته پس از انتقال جنین متوجه شوید اما اگر در دوره دو هفتهای، تهوع یا استفراغ داشتید، با پزشک صحبت کنید.
افزایش سطوح پروژسترون میتواند نفخ بیشتری ایجاد کند. وقتی این هورمون بالا میرود، چه در بارداری و چه هنگام مصرف داروهای باروری، دستگاه گوارش کند میشود و احساس نفخ بیشتری میکنید. این حالت قبل از پریود، در بارداری یا هنگام مصرف پروژسترون و داروهای IVF و پس از انتقال جنین رخ میدهد.
اگر پزشک، پروژسترون واژینال (شیاف، ژل یا قرص واژینال) در دوره دو هفتهای تجویز کند، ممکن است تغییراتی در ترشحات واژینال ببینید که ربطی به تست بارداری مثبت ندارد. سوزش، خارش، ترشحات و عفونت مخمری عوارض جانبی کپسولها یا شیافهای واژینال هستند.
البته افزایش ترشحات واژینال هم میتواند علامت اولیه بارداری باشد. اگر تغییرات ناشی از موفقیت انتقال جنین (و در نهایت تست مثبت) باشد، ممکن است در هفتههای اولیه بارداری ترشحات سفید و با بوی ملایم ببینید.
تکرر ادرار ناشی از افزایش هورمون hCG بارداری و جهش پروژسترون است. اگر انتقال موفق باشد، افزایش ادرار ناشی از خون اضافی در بدن است. افزایش ادرار میتواند علامت عفونت ادراری هم باشد. اگر هر یک از این علائم را داشتید با پزشک تماس بگیرید:
عقب افتادن پریود میتواند نشانه بارداری باشد، بهخصوص اگر سیکلتان منظم باشد. برای کسانی که پریودشان هر ماه سر وقت میآید، تاخیر در قاعدگی میتواند نشانه این باشد که باید تست بارداری بدهید.
بیشتر بخوانید: راهکارهای افزایش شانس موفقیت در IVF
به یاد داشته باشید که برخی بیماران پس از انتقال جنین هیچ نشانهای ندارند و این موضوع همیشه به معنای ناموفق بودن درمان نیست. داشتن یا نداشتن علائم به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:
امروزه، فناوریهای IVF با بهرهگیری از هوش مصنوعی شانس بارداری موفق را افزایش دادهاند. با این حال، تنها راه قطعی برای اطمینان از موفقیت انتقال جنین، تست بارداری مثبت است. بهترین زمان انجام تست بارداری، دو هفته پس از انتقال جنین است.
لانه گزینی یعنی چسبیدن جنین به لایه اندومتر رحم که به طور طبیعی در بازه زمانی ۲۴ تا ۳۶ ساعت پس از انتقال جنین رخ میدهد. لانه گزینی در روش آی وی اف نیز بین ۱ تا ۵ روز پس از انتقال جنین انجام میشود که معادل روزهای ۲۰ تا ۲۴ در یک سیکل قاعدگی نرمال ۲۸ روزه است.
علائم لانه گزینی بعد از انتقال جنین فریز شده عبارتند از:
موارد گفته شده تنها علائم فیزیکی انتقال جنین هستند که بعد از IVF رخ میدهند. با این حال، نباید جنبههای احساسی انتقال را نادیده بگیرید. انتظار دو هفتهای پس از انتقال و قبل از تست بارداری میتواند باعث استرس، اضطراب و بداخلاقی شود. به همین دلیل، ایده خوبی است که ذهن خود را با فعالیتهای مختلف مشغول نگه دارید تا از وسواس در مورد نتیجه آتی آزمایش بارداری و نگرانی در مورد رشد جنین خود جلوگیری کنید.
در ادامه، بایدها و نبایدهای بعد از انتقال جنین را ذکر میکنیم.
کارهایی که باید انجام دهید:
کارهایی که نباید انجام دهید:
دو روش اصلی وجود دارد:
|
نوع تست |
توضیح |
دقت |
|
تست بارداری خانگی |
هورمون اچ سی جی را در ادرار تشخیص میدهد. |
دقیق نیست و ممکن است نتیجه مثبت کاذب بدهد. |
|
آزمایش خون |
هورمون اچ سی جی را در خون اندازه میگیرد. |
دقت 100% دارد. |
دوره دو هفتهای انتظار پس از انتقال جنین اغلب پر از فراز و نشیبهای عاطفی، استرسزا و خستهکننده است. هرچند برخی علائم اولیه مانند خونریزی خفیف، لکه بینی و گرفتگی عضلانی میتوانند نشاندهنده موفقیت عمل باشند، تنها راه قطعی برای اطمینان از بارداری، تست مثبت است.