نایب رئیس مجلس: شفافیت در مجلس؛ فقط شفافیت آراء نیست

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، آقای احمد امیرآبادی فراهانی در برنامه گفتگوی ویژه خبری دوشنبه شب شبکه دو سیما درباره شفافیت در رفتار نمایندگان افزود: باید با ریشه‌های فساد مبارزه کنیم و برای اینکه از فساد پیشگیری کنیم لازمه آن مبارزه با ریشه هاست.
وی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که در ریشه فساد مورد بحث است؛ تعارض منافع است؛ تعارض منافع به این معناست که فرد بین منافع فردی، سازمانی و مردم گیر می‌افتد که اگر طرف منافع خود را بگیرد قطعاً تعارض منافع قابل قبول نیست و فساد شکل می‌گیرد.
آقای امیرآبادی گفت: الآن در جامعه و دستگاه‌های حاکمیتی و بخش خصوصی مانند نظام مهندسی، نظام پزشکی، وکلا و بخش‌های مختلف شاهد تعارض منافع هستیم؛ این که مهندسین برای خودشان حق الزحمه تعیین کنند یک نوع تعارض منافع است یا یک اتحادیه‌ای اعلام کند که در یک منطقه‌ای به هیچ عنوان صنف مجوز کسب نمی‌دهم که این هم یک نوع تعارض منافع است و از این موارد زیاد داریم، ولی بخش دولتی بیشتر دیده می‌شود، بنابراین باید به این موضوع؛ جامع نگاه کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در ادوار گذشته بعضی از این اتفاقات در مجلس افتاده و مورد نقد هم قرار گرفته است و بعضاً خود نمایندگان و مجلس با آن برخورد کرده و بعضی مواقع هم برخورد نشده، چون ممکن است فرد در جریانی که در مجلس حاکم بوده قدرت داشته است.
نایب رئیس مجلس تصریح کرد: شفافیت در مجلس فقط به شفافیت آراء خلاصه نمی‌شود و شفافیت آراء یکی از موارد شفافیت در مجلس است؛ در دیده بان شفافیت؛ یک تعهدنامه را نمایندگان قبل از ورود به مجلس امضا کردند و چند مورد آن را در دوره دهم و یازدهم مورد بحث قرار دادیم.
آقای امیرآبادی گفت: در دوره دهم؛ پنج موضوع را مطرح کردیم؛ اول این که نمایندگان متعهد شوند زمانی که وارد مجلس شدند آراء را شفاف کنند، دوم؛ اموال خودشان را شفاف کنند، سوم؛ هزینه‌هایی که برای انتخابات کردند را شفاف کنند، چهارم؛ توصیه نامه‌هایی که برای وزرا می‌نویسند هم شفاف کنند.
وی افزود: یکی از مشکلاتی که در مجلس داریم؛ مسأله رأی این گونه هیأت‌ها و کمیسیون‌ها از خود نماینده هاست؛ مثلاً هیأت رئیسه مجلس باید با نماینده‌ها در موضوعاتی که در آیین نامه آمده برخورد کند، اما چون سال بعد به رأی نمایندگان برای این که در هیأت رئیسه بماند نیاز دارد؛ بنابراین تعارض منافع است یا هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان از افرادی که انتخاب می‌شوند با رأی نماینده انتخاب می‌شوند؛ مثلاً رئیس این هیأت؛ نایب رئیس اول مجلس است که نایب رئیس اول مجلس هر سال توسط نماینده‌ها رأی می‌گیرد که نایب رئیس بماند و این تعارض منافع است.
در ادامه این برنامه آقای احمد توکلی؛ عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره گزارش نهاد دیده بان شفافیت و عدالت برای نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس گفت: گزارش را تهیه کردیم و خدمت مقام معظم رهبری بردم و البته ایشان در جریان بودند و به رهبری گفتم که از دفتر خودتان شروع کنید که گفتند اشکالی ندارد.
وی ادامه داد: اگر شفافیت باشد؛ نمایندگان نمی‌توانند دستور کارشان را در وزارتخانه‌ها انجام دهند یا وزرا نمی‌توانند نمایندگان را بخرند؛ متأسفانه این شرایط در همه مجالس دنیا وجود دارد؛ البته کشور‌هایی هستند که با دقت بیشتر مراقبت می‌کنند که این وضع پیش نیاید.
آقای توکلی گفت: در گذشته ما تحت عنوان شفافیت فعالیت نمی‌کردیم و مفهوم این در نهج البلاغه وجود دارد که چرا این وضع پیش می‌آید و چه آثاری دارد؛ افرادی که در سطوح بالای سیاسی هستند چکار کنند تا مصون بمانند؟
وی افزود: همه ابعاد تعارض منافع قابل درمان نیست؛ جایی مجبورید که تعارض منافع را تحمل کنید، ولی باید مدیریت شود.
حجت الاسلام موسی قربانی نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در ارتباط تصویری با این برنامه گفت: در بخش‌های مختلف چه در قانون گذاری و نظارت که شامل تذکر، تحقیق و تفحص سؤال و استیضاح می‌شود؛ متأسفانه تعارض منافع وجود دارد.
وی افزود: قانون نظارت بر رفتار نمایندگان هم به دلایل متعدد کارایی ندارد، چون از ابتدا باید از نمایندگان رأی گرفته می‌شد و علیرغم این که بعد از توصیه مقام معظم رهبری نمایندگان طرح دارند و با فوریت ۱۷۰ امضا کردند، ولی در زمان رأی دادن فوریت آن؛ ۷۰ رأی آورد و بعد از یک سال ناچار شدند کلیات آن را تصویب کنند.
حجت الاسلام قربانی ادامه داد: بهترین دلیل بر ناکارآمدی هیأت نظارت مجلس؛ این است که در مجلس دهم ۷۰ نفر از نمایندگان مجلس به خاطر گزارش‌هایی که آمده بود رد صلاحیت می‌شوند؛ شورای نگهبان عمل کرد، ولی در مجلس یا دستگاه‌ها نفرستادند یا هیأت به وظایف خود به خوبی عمل نکرد.
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم مملکت درست شود باید مجلس درست شود؛ اگر قرار باشد مجلس درست باشد باید آیین نامه داخلی مجلس درست شود؛ در آیین نامه داخلی مجلس باید استرداد امضاء برداشته شود.
این نماینده سابق مجلس تصریح کرد: در مجلس دهم ۳۰۸۵ سؤال نمایندگان از وزرا تقدیم هیأت رئیسه شده است که ۱۸۰ سؤال به صحن مجلس رسیده است که از این تعداد بیش از ۹۰ درصد آن مجلس اعلام کرده که پاسخ وزیر قانع کننده است و ۳۶ استیضاح در مجلس دهم مطرح شده که شش استیضاح به صحن مجلس رسیده است که از این تعداد؛ چهار وزیر انتخاب شده و دو وزیر استیصاح شده است.
حجت الاسلام قربانی گفت: استرداد امضاء باید از آیین نامه مجلس حذف شود؛ مثلاً در جلسه استیضاح آقای عباسی وزیر تعاون هنوز شروع نشده رئیس اعلام کرد که از حد نصاب افتاد که ممکن است در جلسه تعدادی از نمایندگان قانع شده باشند، ولی وسط مذاکرات مجلس؛ استیضاح در دستور قرار گرفته چه اتفاقی رخ داده که نماینده قانع شده باشد؟ این غیر لابی گری نیست.