به گزارش خبرنگار ایرنا، حجتالاسلاموالمسلمین مصطفی پورمحمدی روز پنجشنبه در پانزدهمین همایش تاریخ شفاهی ایران در قم اظهار کرد: ثبت روایتها و خاطرههای مرتبط با رخدادهای مهم باید در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود تا جزئیات و ابعاد مختلف حوادث برای نسلهای آینده حفظ شود.
وی افزود: پس از وقوع جنگ ۱۲ روزه، روند مصاحبه با خانوادههای شهیدان و آسیبدیدگان آغاز شد و مجموعه گستردهای از روایتها و اسناد تاریخ شفاهی گردآوری شد که میتواند در آینده به شناخت بهتر ابعاد این رویداد کمک کند.
ثبت تحولات معاصر در کانون توجه پژوهشگران
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به اهمیت تاریخ شفاهی در مستندسازی رخدادهای مهم گفت: سال ۱۴۰۴ از مقاطع مهم تاریخ معاصر به شمار میرود و مجموعه تحولهای این دوره نیازمند مطالعه، ثبت و روایت دقیق است.
وی افزود: تحولهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و رسانهای این دوره، اهمیت ثبت تجربهها و روایتهای مرتبط با آن را دوچندان کرده است.
پورمحمدی با بیان اینکه انقلاب اسلامی فقط یک جابهجایی سیاسی نبود، یادآور شد: این انقلاب با هدف شکلگیری یک نظام مبتنی بر مبانی فکری، فرهنگی و تمدنی به وقوع پیوست و ابعاد مختلف آن همچنان نیازمند پژوهش و تبیین بیشتر است.
وی ادامه داد: جهان امروز در شرایطی قرار دارد که تحولهای نظامی، سیاسی، اقتصادی، رسانهای و امنیتی بیش از گذشته بر یکدیگر تاثیر میگذارد و همین موضوع بر اهمیت تحلیل و ثبت رویدادهای جاری افزوده است.
وی بیان کرد: تحولهای نظامی، سیاسی، اقتصادی، امنیتی و رسانهای در سطح جهانی به شکل فزایندهای به یکدیگر پیوند خوردهاند و حجم گسترده عملیات روانی و رقابتهای رسانهای نشان میدهد بازیگران مختلف تلاش دارند روند تحولهای پیشرو و افکار عمومی را تحت تاثیر قرار دهند.
پورمحمدی با اشاره به فضای رسانهای جهان گفت: سرعت انتشار پیامها و محتوای رسانهای در فضای مجازی نشان میدهد افکار عمومی جهان به تحولها و ایدههای جدید حساسیت و توجه بیشتری پیدا کرده است.
وی تاریخ شفاهی را ابزاری مهم برای حفظ حافظه تاریخی ملتها دانست و افزود: اگر رویدادهای بزرگ به درستی روایت و ثبت نشوند، بخشی از واقعیتهای تاریخی در گذر زمان از دست خواهد رفت.
از مدافعان حرم تا روایت رخدادهای امروز
پورمحمدی در بخش دیگری از سخنان خود به برخی فعالیتهای مرکز اسناد انقلاب اسلامی در حوزه تاریخ معاصر اشاره کرد و گفت: تدوین دانشنامه و یادنامه شهیدان مدافع حرم از جمله طرحهای انجامشده در این مرکز بوده است.
وی اضافه کرد: بر اساس بررسیهای انجامشده، اطلاعات مربوط به ۵۶۲ شهید ایرانی مدافع حرم در این مجموعه گردآوری شده است.
رئیس مرکز اسناد انقلاب تصریح کرد: ارزیابی آثار و پیامدهای حضور مدافعان حرم تنها با تعداد شهیدان قابل سنجش نیست و باید نقش این حضور در تحولهای منطقهای و امنیتی نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین با تاکید بر اهمیت مستندسازی رویدادها خاطرنشان کرد: برخی حوادث در زمان وقوع بهطور کامل شناخته نمیشوند و بررسی اسناد، مصاحبهها و پژوهشهای بعدی میتواند ابعاد تازهای از آنها را روشن کند.
پورمحمدی با اشاره به موضوع همایش فرهنگ و دین گفت: فرهنگ ایرانی در طول تاریخ با آموزههای دینی و معارف اهلبیت(ع) پیوند خورده و بسیاری از جلوههای فرهنگی و اجتماعی امروز کشور ریشه در همین پیشینه تاریخی دارد.
ظرفیتهای ملی و فناوریهای نوین در ثبت تاریخ
وی در ادامه با تاکید بر ضرورت شناخت دقیق ظرفیتهای کشور گفت: در برخی موارد، مراکز مطالعاتی و راهبردی خارجی تصویری دقیق از توانمندیها و ظرفیتهای ایران ارائه میکنند و این موضوع ضرورت توجه بیشتر به شناخت ظرفیتهای ملی را نشان میدهد.
رئیس مرکز اسناد افزود: بخشی از واقعیتها و توانمندیهای موجود در کشور تحت تاثیر فضای تبلیغاتی، جنگ روانی و برخی غفلتها کمتر مورد توجه قرار گرفته و نیازمند بازشناسی و تبیین بیشتر است.
وی همچنین به نقش فناوریهای نوین در تحولهای آینده اشاره کرد و گفت: هوش مصنوعی به یکی از ابزارهای اثرگذار در حوزههای مختلف تبدیل شده و آثار آن در عرصههایی مانند تصمیمسازی، مدیریت اطلاعات و مسائل امنیتی قابل مشاهده است.
پورمحمدی تاکید کرد: حوزه تاریخنگاری، مستندسازی و تاریخ شفاهی نیز باید از ظرفیتهای هوش مصنوعی بهرهمند شود و استفاده از ابزارهای نوین میتواند به ثبت، پردازش و انتقال موثرتر روایتهای تاریخی کمک کند.
پانزدهمین همایش تاریخ شفاهی ایران با محور فرهنگ و دین روز پنجشنبه با مشارکت انجمن تاریخ شفاهی ایران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و مرکز اسناد انقلاب اسلامی قم در این شهر آغاز شد.
در این همایش یکروزه، استادان، پژوهشگران و فعالان حوزه تاریخ شفاهی در قالب نشستهای تخصصی به بررسی موضوعهای مرتبط با تاریخ فرهنگ و دین میپردازند، همچنین ارائه مقالههای علمی، برگزاری پنلهای تخصصی و رونمایی از چند اثر جدید در حوزه تاریخ شفاهی از برنامههای این رویداد علمی است.
