نشست حکمرانی از منظر امام خمینی (ره)

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما از سارایوو؛ در این نشست که از سوی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در سارایوو برگزار شد، جمال‌الدین لاتیچ استاد دانشگاه و از اندیشمندان بوسنیایی در سخنانی بر اهمیت مفهوم حاکمیت الهی در اندیشه اسلامی تأکید کرد و آن را یکی از اساسی‌ترین مباحث در فهم نظام سیاسی و اجتماعی اسلام دانست.

جمال‌الدین لاتیچ اظهار داشت: بحث حاکمیت خداوند متعال از مهم‌ترین مفاهیمی است که باید در پرتو آموزه‌های قرآنی مورد توجه قرار گیرد.

به گفته وی حاکمیت الهی فراتر از حاکمیت دولت‌ها قرار دارد و بررسی جایگاه آن در جهان معاصر، به‌ویژه در فضای فکری شرق و غرب، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

این استاد حوزه مطالعات اسلامی همچنین به ابعاد اخلاقی و اجتماعی حاکمیت الهی اشاره کرد و گفت: باید بررسی شود که چنین حاکمیتی چه مزایا و پیامد‌هایی در مقایسه با نظام‌هایی دارد که مرجعیت و حاکمیت خداوند را به رسمیت نمی‌شناسند.

وی در ادامه به آیه اطاعت از خداوند، پیامبر اکرم (ص) و «اولی‌الامر» اشاره کرد و افزود: یکی از مباحث مهم در اندیشه سیاسی اسلام، تبیین مفهوم صاحبان امر و اقتدار در جامعه اسلامی است.

جمال‌الدین لاتیچ با اشاره به دیدگاه امام خمینی (ره) در تفسیر این آیه خاطرنشان کرد: مشروعیت اقتدار در جامعه اسلامی در گرو پایبندی به اسلام و حرکت در چارچوب ارزش‌ها و تعالیم دینی است و نمی‌توان میان رهبری جامعه مسلمانان و التزام به اسلام جدایی ایجاد کرد.

آیت الله احمد مبلغی عضو خبرگان رهبری نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت پرداختن به مسائل بنیادین جهان معاصر، اظهار داشت: موضوعاتی همچون صلح جهانی، حکمرانی، حقیقت و عدالت از مهم‌ترین چالش‌های امروز بشریت به شمار می‌روند و قرآن کریم در این زمینه‌ها منطق و رویکردی روشن، شفاف و کارآمد ارائه می‌دهد.

وی در سخنان خود گفت: هدف این نشست بررسی رابطه میان حقیقت، حکمرانی، عدالت و صلح بین‌المللی از منظر قرآن کریم است و تلاش می‌شود مشخص شود که طرح قرآنی برای تحقق صلح در سطح جهانی بر چه مبانی و اصولی استوار است.

به گفته وی، یکی از پرسش‌های اساسی این نشست آن است که آیا قرآن کریم می‌تواند برای مسائل و بحران‌های مهم جهان معاصر، راهکار‌هایی همگرا و وحدت‌آفرین ارائه دهد یا خیر.

عضو خبرگان رهبری با اشاره به اهمیت گفت‌وگوی علمی میان اندیشمندان شیعه و اهل سنت تأکید کرد: همفکری، تبادل آرا و بررسی مشترک این مسائل می‌تواند به نتایج ارزشمندی برای جهان اسلام منجر شود.

وی افزود: چنین مباحثی علاوه بر افزایش آگاهی عمومی، می‌تواند به تقویت همگرایی در میان امت اسلامی کمک کند و زمینه را برای اتخاذ راهبرد‌هایی روشن‌تر، منسجم‌تر، شجاعانه‌تر و کارآمدتر در مواجهه با مسائل جهانی فراهم سازد.

آیت الله مبلغی همچنین با اشاره به جایگاه امت اسلامی در آموزه‌های قرآنی خاطرنشان کرد: مسلمانان باید بتوانند به جایگاهی دست یابند که قرآن کریم برای آنان ترسیم کرده است؛ جایگاهی که در آن امت اسلامی «گواه و شاهد بر دیگر ملت‌ها» باشند.

وی توضیح داد که منظور از این جایگاه، ایفای نقشی الگوساز و اثرگذار در عرصه جهانی است؛ به‌گونه‌ای که مسلمانان بتوانند در مسائل مهم انسانی، اجتماعی و بین‌المللی نقش پیشرو داشته باشند و به عنوان الگو و مرجع اخلاقی و فکری در میان ملت‌ها شناخته شوند.

ابوذر ابراهیمی ترکمان سفیر جمهوری اسلامی ایران در بوسنی و هرزگوین نیز در این نشست تأکید کرد: امام خمینی (ره) قرآن را صرفاً کتابی برای رشد معنوی فرد نمی‌دانست بلکه آن را منشوری برای تحقق عدالت اجتماعی و هدایت جامعه تلقی می‌کرد.

به گفته وی، از دیدگاه امام، آموزه‌های قرآنی انسان را به مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تلاش برای برپایی عدالت فرا می‌خوانند.

ابوذر ابراهیمی ترکمان در ادامه به جلسات تفسیر سوره حمد که امام خمینی (ره) پس از پیروزی انقلاب اسلامی برگزار کرد اشاره و توضیح داد: رویکرد تفسیری امام بر کشف معانی عمیق قرآن و پیوند دادن مفاهیم وحیانی با زندگی انسان معاصر استوار بود.

وی همچنین با تشریح برخی دیدگاه‌های تفسیری امام خمینی درباره آیات «الحمد لله رب العالمین» و «اهدنا الصراط المستقیم» گفت: بر اساس این دیدگاه، همه ستایش‌ها در نهایت به خداوند بازمی‌گردد و صراط مستقیم نیز راهی است که انسان را به سوی کمال و هدف نهایی آفرینش هدایت می‌کند.

ابراهیمی ترکمان در پایان تأکید کرد: قرآن کریم با وجود گذشت قرن‌ها از زمان نزول، همچنان دارای معانی و پیام‌های زنده برای جوامع بشری است و می‌تواند راهنمای انسان در عرصه فردی و اجتماعی باشد.