به گزارش ایرنا؛ قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ که نقطه عطفی در تاریخ مبارزات ملت ایران علیه استبداد و استکبار به شمار میرود، ریشه در اعتراض به تصویب لایحه کاپیتولاسیون و اصلاحات ارضی موسوم به انقلاب سفید داشت که از سوی رژیم طاغوت دنبال میشد.
این قیام با رهبری امام خمینی (ره) به اوج خود رسید و مسیر تاریخی ایران را به سوی بیداری اسلامی و در نهایت پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۷ هموار کرد؛ خون شهدای ۱۵ خرداد بود که درخت تنومند انقلاب اسلامی را آبیاری کرد و امروز ثمره آن را در قالب نظامی مردمسالار و مستقل میبینیم.
عید غدیرخم، بزرگترین عید شیعیان، یادآور واقعهای است که در آن، پیامبر اکرم (ص) با تعیین حضرت علی (ع) به عنوان جانشین خود، مسیر هدایت و امامت را برای همیشه ترسیم کردند. تقارن این دو مناسبت بزرگ، این پیام را دارد که مسیر انقلاب اسلامی که به رهبری امام خمینی (ره) و با تبعیت از خط ولایت رقم خورد.
در چنین ایامی، شهرستان خاش در جنوب زاهدان مرکز سیستان و بلوچستان، شاهد برگزاری مراسم باشکوهی است که در آن مردم قدرشناس این خطه، با حضور پرشور خود، وفاداری خود را به آرمانهای بنیانگذار کبیر انقلاب، رهبر شهید آیتالله سیدعلی خامنهای و سومین رهبر معظم انقلاب به نمایش میگذارند.
در حاشیه این مراسم، خبرنگار ایرنا با مسئولان محلی و نماینده مردم این دیار در مجلس شورای اسلامی به گفتوگو پرداخته تا از زوایای مختلف به تحلیل این رویداد مهم بپردازد.
عید غدیرخم، تمسک به ولایت
امام جمعه خاش، با اشاره به ویژگیهای بارز قیام ۱۵ خرداد اظهار کرد: قیام ۱۵ خرداد در حقیقت طلیعه انقلاب اسلامی بود و جرقه اولیه مبارزه با نظام طاغوتی را زد؛ امام خمینی (ره) با شجاعت تمام در برابر رژیم شاهنشاهی ایستاد و ثابت کرد که دین و سیاست از یکدیگر جدایی ناپذیرند و این قیام نشان داد که حوزههای علمیه همواره در خط مقدم مبارزه با ظلم و بیعدالتی قرار داشتهاند و هیچ گاه در برابر توطئههای دشمنان اسلام سکوت نخواهند کرد.
حجتالاسلام غلامرضا دهقان، افزود: تقارن امسال با عید غدیرخم، یک پیام بسیار مهم دارد و آن اینست که رمز ماندگاری و پیروزی انقلاب اسلامی، تمسک به اصل ولایت است، همان گونه که در غدیرخم، پیامبر (ص) راه را برای مردم روشن کردند، امام راحل نیز با احیای این تفکر، حکومت اسلامی را بر پایه ولایت فقیه بنا نهاد و مردم ما امروز با حضور در راهپیماییها و مراسمهای مختلف، بار دیگر ثابت میکنند که پایبند به این عهد و پیمان تاریخی هستند و از خط ولایت دفاع میکنند.
وی با گرامیداشت یاد شهدای ۱۵ خرداد و شهدای اخیر خدمت، خاطرنشان کرد: امروز وظیفه ما تنها برگزاری مراسم نیست، بلکه وظیفه اصلی ما تبیین اندیشههای امام و رهبری برای نسل جوان است؛ دشمنان در تلاش هستند تا با جنگ ترکیبی و شبههافکنی، مسیر غدیر و عاشورا را تحریف کنند و ما باید با الگوگیری از صبر و استقامت امام راحل، در برابر این توطئهها بایستیم و دستاوردهای انقلاب را برای نسلهای آینده تبیین کنیم.
امام جمعه خاش تصریح کرد: پیام قیام ۱۵ خرداد و همچنین عید غدیر، دفاع از مظلوم و مقابله با زورگویان است و امروز نیز ملت ایران در تداوم راه امامین انقلاب و به رهبری سومین رهبر معظم انقلاب آیتالله سیدمجتبی خامنهای، همان مسیر را ادامه میدهند.
وی با اشاره به ضرورت خدمترسانی به مردم گفت: امام خمینی (ره) همواره بر خدمت به محرومان تاکید داشتند و این پیام را از ائمه اطهار (ع) گرفته بودند، مسئولان نظام نیز باید با الگوگیری از سیره امام راحل و شهدایی همچون رهبر شهید، خدمتگزار صادق و خدوم برای مردم باشند.
قیام ۱۵ خرداد یک انقلاب کیفی در تاریخ معاصر ایران
نماینده مردم خاش در مجلس شورای اسلامی نیز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه قیام ۱۵ خرداد یک انقلاب کیفی در تاریخ معاصر ایران به شمار میرود، اظهار کرد: این قیام ثابت کرد که ملت ایران زیر بار ظلم و استبداد نمیرود و برای احقاق حقوق خود از هیچ فداکاری دریغ نمیکند و ۱۵ خرداد ماه نقطه عطفی بود که طی آن ماهیت استکباری رژیم شاه و وابستگی اش به بیگانگان برملا شد، امروز نیز ما نمایندگان مجلس وظیفه داریم که با پیگیری قوانین عادلانه، ادامهدهنده راه آن شهدا باشیم.
علی کُرد افزود: تقارن سالگرد ارتحال امام با عید غدیر، فرصتی است تا نقش رهبری و امامت را در جامعه اسلامی بازشناسی کنیم، امام خمینی (ره) با نهادینه کردن بحث ولایت فقیه، ثابت کردند که جامعه اسلامی هیچ گاه بدون حجت و رهبر نخواهد ماند و عید غدیر عید اکمال دین و اتمام نعمت بود و انقلاب اسلامی نیز در واقع اکمال حرکت انبیا برای رسیدن به یک تمدن بزرگ اسلامی است.
وی با اشاره به شرایط حساس کنونی منطقه و جهان، گفت: دشمنان امروز بیش از هر زمان دیگری تلاش میکنند تا بین مردم و نظام فاصله بیندازند، اما همان گونه که در ۱۵ خرداد سال ۴۲ مردم با وجود گلوله و خفقان به خیابان آمدند، امروز نیز با الهام از آن حماسه و همچنین روحیه ولایتمداری ناشی از عید غدیر، در صحنه حاضر میشوند و این حضور حداکثری، پشتوانه محکمی برای نظام اسلامی در مذاکرات و عرصههای بینالمللی است.
نماینده مردم خاش در مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: پیام رهبر شهید آیتالله سیدعلی خامنهای که مردمی و انقلابی بود؛ خدمت بدون منت و چشمداشت بود و ما نیز ادامهدهنده راه ایشان هستیم، مردم قدردان خاش همیشه ثابت کردهاند که با نظام و انقلاب صادق هستند و ما نیز باید پاسخگوی این صداقت باشیم.
وی با گرامیداشت یاد و خاطره بنیانگذار کبیر انقلاب، افزود: امروز وظیفه همه ما از مسئول تا شهروند عادی، حفظ این نظام و میراث گرانبهای امام است و تقارن امسال به ما یادآوری میکند که اگر میخواهیم جامعهای سالم و عاری از ظلم داشته باشیم، باید به اصول اخلاقی و دینی و ولایت مداری پایبند باشیم، همزمانی غدیر و ۱۵ خرداد و ارتحال امام، یک تابلوی کامل از اسلام ناب محمدی (ص) را به ما نشان میدهد که امام خمینی (ره) احیاگر آن بود.
پیام ۱۵ خرداد؛ شجاعت در برابر فساد و بی عدالتی
بخشدار مرکزی خاش نیز در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: تقارن عید سعید غدیرخم با سالگرد رحلت امام خمینی (ره) و قیام ۱۵ خرداد، یک همآوایی و هماهنگی شگفتانگیزی را در فضای معنوی شهرستان و کشور ایجاد کرده و از یک سو شاهد شور و نشاط عید و تبریکات غدیری هستیم و از سوی دیگر، فضای تامل و سوگواری و تجدید میثاق با آرمانهای امام راحل حاکم است و این دو حس، نشان از بلوغ سیاسی و دینی مردم ما دارد.
مهشید چالیش، افزود: پیام ۱۵ خرداد برای ما مسئولان اجرایی، شجاعت در برابر فساد و بیعدالتی و عدم ترس از دشمن است؛ امروز نیز دشمن با جنگ اقتصادی و رسانهای به دنبال ناامید کردن مردم بوده و وظیفه ما در بخشداری و سایر نهادهای اجرایی، جهاد تبیین و تلاش شبانهروزی برای رفع مشکلات مردم است و همان گونه که امام راحل در سختترین شرایط دست از مبارزه برنداشتند، ما نیز در برابر تحریمها و مشکلات، تسلیم نخواهیم شد.
وی خاطرنشان کرد: غدیر و ۱۵ خرداد این فرصت را به ما داد تا دوباره وحدت خود را به رخ جهانیان بکشیم، زیرا مردم خاش در سالهای اخیر با حضور حداکثری خود در پای صندوقهای رای و همچنین در مراسمهای مذهبی و ملی، ثابت کردهاند که همیشه در صحنه هستند و از کیان نظام دفاع میکنند.
بخشدار مرکزی خاش با اشاره به برنامههای اجرا شده در بخش مرکزی خاش، تصریح کرد: سعی کردیم با هماهنگی دهیاران و شوراهای اسلامی بخش، برنامههایی متنوع و تلفیقی داشته باشیم که هم شادی غدیر را شامل شود و هم به تبیین ابعاد شخصیتی امام (ره) بپردازد و این دو مناسبت مکمل یکدیگرند.
به گزارش ایرنا؛ قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، که در تاریخ معاصر ایران به عنوان نقطه آغاز حرکتهای گسترده مردمی علیه نظام پهلوی شناخته میشود، واکنشی بود به بازداشت حضرت امام خمینی (ره) پس از سخنرانی تاریخی ایشان در عصر روز عاشورای همان سال و در آن سخنرانی، امام خمینی (ره) با صراحت تمام عملکرد رژیم طاغوتی شاه مورد انتقاد قرار دادند.
بازداشت ایشان در بامداد ۱۵ خرداد، جرقهای شد که شهرهای قم، تهران، شیراز، مشهد و ورامین را به آتش کشید و مردم خشمگین به خیابانها ریختند.
خشونت رژیم برای سرکوب این اعتراضات بیسابقه بود؛ به طوری که حکومت نظامی اعلام شد و دستور تیراندازی مستقیم به سوی مردم صادر گردید. در تهران، نیروهای ویژه با لشکرکشی به میدانها، به کشتار مردم پرداختند.
در یکی از واقعههای تلخ آن روزها، در کوچه بنبست "علی انگوری" نزدیک میدان شاه (امام خمینی فعلی)، دهها نفر از مردم که برای در امان ماندن از تیراندازی به آن پناه برده بودند، به دام افتاده و به گلوله بسته شدند.
آمار دقیق شهدای این قیام هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما منابع تاریخی از صدها شهید و زخمی و بازداشت دهها روحانی و فعال سیاسی خبر میدهند.
با وجود سرکوب خونین، قیام ۱۵ خرداد دستاوردهای عظیمی برای نهضت اسلامی به همراه داشت.
این قیام برای اولین بار شعار "مرگ بر دیکتاتور" و "خمینی یا مرگ" را در فضای سیاسی ایران طنینانداز کرد و نشان داد که رهبری معنوی و سیاسی جنبش در دست روحانیت مبارز است.
اگرچه امام خمینی (ره) پس از ۱۹ روز حبس در زندان قصر و سپس انتقال به حصر خانگی، آزاد شدند، اما این ماجرا نقطه عطفی در آگاهی بخشی به مردم بود؛ کمتر از یک سال بعد، به دلیل مخالفت با لایحه کاپیتولاسیون (مصونیت نظامیان آمریکایی)، ایشان دستگیر و به خارج از کشور تبعید شدند که خود زمینهساز مهاجرت ایشان به نجف و نخست وزیری نهضت در خارج از مرزها گردید .
امام خمینی (ره) سرانجام در بامداد ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ هجری شمسی، و مصادف با شب ۳۰ شوال ۱۴۰۹ قمری، در سن ۸۷ سالگی و در آستانه سیامین سالگرد قیام ۱۵ خرداد، دعوت حق را لبیک گفتند و جامعه جهانی و مردم ایران را در سوگ خود نشاندند.
ارتحال ایشان، که درست یک روز مانده به سالروز قیامی که به پا کرده بودند، رخ داد، از منظر تاریخی و نمادین، اوج پیوند سرنوشت امام و ملت ایران بود؛ این تقارن زمانی، که اکنون با عید غدیر خم همراه شده است، هر ساله فرصتی برای مرور ریشههای فکری و عملی انقلاب اسلامی است؛ انقلابی که مبنای مشروعیت خود را از فلسفه سیاسی غدیر و پایه عملی حرکت خود را از حماسه خونین ۱۵ خرداد وام گرفته است.
