دوشنبه 04 اسفند 1404
Monday, 23 February 2026
شمال نیوز / عقیل امامی : بی گمان؛ مقوله توسعه در مازندران در سه حوزه پیشرانی گردشگری، کشاورزی و صنعت که تابلوی تمامنمای آن است، سالهای طولانی شکل کاریکاتوری به خود گرفته؛ به این معنا که در برخی بخشها مانند ویلاسازی و حوزه مصرفگرایانه رشد داشته، اما در زیرساختهای بنیادین مانند لجستیک، صنایع تبدیلی و مدیریت آب و محیط زیست دچار توقف و بحران شده است.
مازندران در حوزه کشاورزی که محور اقتصاد آن است، با تامین بیش از ۴۲ درصد برنج مورد نیاز و بخش عمدهای از مرکبات و طیور کشور، لنگرگاه ثبات و امنیت غذایی ایران است. اما واقعیت تلخ این است که حالِ کشاورزان مازندرانی اصلا خوب نیست و زارعان سختکوش این دیار با حراج دسترنج سالانه خود به ثمن بخس، انگیزه خود را برای تداوم نقش آفرینی مؤثر در این حوزه راهبردی از دست داده اند و سربرآوردن ویلاها و سکونتگاههای خوش نشینان در عرصه های کشاورزی بویژه در غرب استان موید این مدعا است.
در بررسی علت مهم این چالش اساسی باید از ناترازی در زنجیره ارزش محصولات مازندران که همچنان به صورت خام یا با بستهبندیهای ابتدایی و نامرغوب خارج میشوندو سود اصلی آن به جیب واسطهها و دلالان سرازیر میشود، یاد کرد.!
با توجه به اهمیت راهبردی بخش کشاورزی که فعالیت آن باید تحت حمایت های اساسی دولت و مجلس باشد، تکمیل شبکه سدها و زهکشی اراضی کشاورزی علیرغم بارشهای فراوان که تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد آبهای سطحی استان مهار میشود و نیز تکمیل سریع سد هراز و احداث شبکه زهکشی اراضی مربوطه اولویت حیاتی در این بخش محسوب میشود.
از سوی دیگر لزوم حمایت از برنجکاران با جلوگیری قاطع از واردات برنج در فصل برداشت و تعیین نرخ تضمینی متناسب با تورم واقعی نهادههای زراعی، ایجاد پایانههای صادراتی و راهاندازی مراکز مدرن سورتینگ و بستهبندی با استانداردهای روز برای حضور در بازار جهانی بویژه اتحادیه اوراسیا اقدام مؤثری است که می تواند اقتصادی شدن امر تولید محصولات راهبردی در بخش کشاورزی مازندران را تضمین کند.
از سوی دیگر بخش مهم و تاثیر گذار گردشگری در فرآیند تحولات اقتصادی مازندران نیز که به علت چالشهای مدیریتی و بی برنامگی مفرط طی سالهای
اخیر ضربات مهلکی را متحمل شده است، اینک در انتظار تدابیر ویژه و اساسی دولت به سر می برد تا تابلوی تمامنمای مازندران در پهنه جهانی درخشش و اعتلای بایسته خود را تجربه کند چه که گردشگری در مازندران امروز برای بومیان بیش از آنکه ثروت آفرینی کند، ترافیک، زباله و گرانی فزاینده به همراه داشته و بعنوان چالش فرهنگی روی میز مدیریت اجرایی قرار دارد.
چالش اساسی امادر حوزه گردشگری ، فعالیت سنتی و غیرمتوازن آن است که تمرکز گردشگری تنها بر ساحل و جنگل و آن هم به شکل چادرخوابی یا ویلانشینی شخصی، تراز اقتصادی این صنعت را منفی کرده است.
پرواضح است که آزادسازی واقعی و ساماندهی سواحل از اقدامات اساسی و تحسین برانگیز دولت سیزدهم در شمال کشور به شمار میآید اما متأسفانه سواحل آزاد شده بدون تدوین پیوست فرهنگی و سرمایهگذاری زیرساختی رها و ووجود بیش از ۱۰۰ پلاژ دولتی در نوار ۴۸۰ کیلومتری ساحل مازندران موجب اندوه خاطر مردم این استان شده که ضرورت دارد دولت چهاردهم با اجرای قانون مولدسازی سرمایه ها؛ منابع حاصل از آن را با تفویض اختیار به مدیریت ارشد اجرایی استان صرف تامین زیرساختهای حیاتی این خطه کند و نیز با حمایت از طرحهای گردشگری در ارتفاعات و مناطق بالادست و به فعلیت رساندن استعدادهای شگرف این مناظر خدادادی، توزیع ثروت در تمام جغرافیای استان را در دستور کار قرار دهد.
همچنین در روند بررسی چالشهای اساسی مازندران، نابسامانی جاده ها و فرسودگی معابر ارتباطی بویژه در محورهای شریانی که در شمار ضعف های جدی استان قرار دارد، حائز توجه است و تکمیل محورهای آزاد راهی مانند تهران- شمال ، جاده کریدوری ساری- سمنان و گلوگاه - دامغان و نیز ساخت جاده ساحلی در کنار جاده های کمربندی در مناطق غربی و احداث اتوبان ساری به قائمشهر می تواند گره ترافیک و مشکلات ارتباطی استان را باز کند و تعریض محورهای سوادکوه، هراز و کندوان نیز به افزایش تعاملات فرهنگی و اقتصادی هموطنان با مازندرانی های خونگرم کمک شایانی خواهد کرد.
مازندران اما در بخش صنعت به دلیل محدودیتهای زیستمحیطی، دههها از استقرار صنایع بزرگ محروم بوده است، اما امروزبا تکنولوژیهای سبز و دانش بنیان این بنبست شکسته شده و سرمایهگذاری در این عرصه می تواند عقب ماندگی مزمن نگین شمال کشور را جبران کند.
ناگفته پیداست که فرسودگی صنایع و محدودیت استقرار واحدهای تولیدی، بعنوان چالش اساسی در این حوزه قلمداد میشود و هم اکنون بسیاری از صنایع مانند نساجی و سلولزی استان با تکنولوژی دهههای گذشته کار میکنند و توان رقابت ندارند. همچنین بنادر استان در امیرآباد، فریدونکنار و نوشهر هنوز به ظرفیت نهایی مصوب خود در چارچوب کریدور شمال-جنوب نرسیدهاند و با استقرار منطقه آزاد مازندران و عملیاتی شدن کامل ساختار آن برای جذب سرمایهگذاری خارجی، مسیر تبدیل استان به هاب تجاری صنعتی منطقه هموار شده است که نوسازی صنایع و احیای برندهای قدیمی که شناسنامه صنعتی این استان هستند و نیز تسهیل استقرار صنایع هایتک با بازنگری در قوانین سختگیرانه مشروط به رعایت ضوابط و استانداردهای زیستمحیطی، می تواند قدرت وتوان صنعتی ديار علویان را احیا کند.
از دیگر سو با توجه به تولید روزانه ۳/۵تن زباله در مازندران که زمینه های فرهنگی و اقتصادی دارد، مطالبه کلیدی در این بخش، مدیریت پسماند در سطح استان با فرماندهی واحد و بودجه جهشی دولت است. پروژههای فعلی با بودجههای قطرهچکانی شهرداریها به سرانجام نمیرسند. دولت چهاردهم باید در چارچوب اولین سفر رسمی خود به مازندران پرونده پسماند در شمال را با احداث کارخانههای زبالهسوز و کمپوست برای همیشه ببندد.
بهرروی مازندران بعنوان قدمگاه افزون بر هزار و ۲۷۰ امامزاده و مهد پرورش اندیشمندان و عالمان شهیر و فقیهان نامدار و ۱۰ هزارو ۴۰۰ سروقامت عرشی دفاع مقدس، قطب مهم فرهنگی در شمال کشور محسوب میشود اما متاسفانه در این حوزه راهبردی نیز سرانه اعتبارات فرهنگی آن بسیار ناچیز و مایه نگرانی است و می طلبد دولت چهاردهم در جریان سفر استانی یایان هفته خود به این خطه با تغییر نگرش به ظرفیت ها و استعدادهای شگرف آن و نیز بررسی و پیگیری مصوبات بر زمین مانده دولت های گذشته ، رونق بخشی به پیشران های توسعه و نیز شکوفایی و پیشرفت آرمانی این استان را وجهه همت خود قرار دهد.
