دوشنبه 04 اسفند 1404
Monday, 23 February 2026
حمیدرضا آبایی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صداو سیما گفت: بنادر کشور در سالهای اخیر با عبور از نقش سنتی تخلیه و بارگیری، به سمت توسعه نسلهای جدید بندری حرکت کرده است در حالی که بنادر نسل اول تنها وظیفه تخلیه و بارگیری کالا را بر عهده داشتند، بنادر نسل دوم با ایجاد مراکز توزیع و ترکیب حمل و نقل و خدمات لجستیکی، نقش فعالتری در زنجیره تأمین ایفا میکنند اکنون برنامهریزیها به سمت توسعه بنادر نسل سوم با محوریت تولید، پردازش کالا و خدمات پیشرفته لجستیکی در حال انجام است.
مدیر اجرایی طرح های سازمان بنادر و دریانوردی ادامه داد: در کشور ۱۱ بندر اصلی و در مجموع ۳۵ بندر تجاری فعال در حوزه بینالمللی وجود دارد. بندر امام خمینی نقش محوری در حوزه غلات، بندر شهید رجایی در بخش کانتینری و بنادر عسلویه و خارگ در حوزه نفتی از مهمترین بنادر تخصصی کشور به شمار میروند. ظرفیت اسمی بنادر کشور حدود ۳۰۰ میلیون تن در سال است و عملکرد سالانه تخلیه و بارگیری به حدود ۱۶۰ میلیون تن میرسد .
در ادامه دبیر انجمن کشتیرانی افزود:در حال حاضر هفت بندر کشور در قالب نسل دوم فعالیت میکنند که علاوه بر تخلیه و بارگیری، نقش مراکز توزیع کالا را نیز بر عهده دارند با این حال چند بندر دارای قابلیت ارتقا به نسل سوم هستند؛ سه بندر در جنوب شامل بندر شهید رجایی، بندر امام خمینی و بندر چابهار و دو بندر در شمال شامل بندر امیرآباد و بندر کاسپین و بندر بوشهر نیز با الحاق جزیره نگین در مسیر توسعه به نسل سوم قرار گرفته است.
مسعود پل مه تصریح کرد: بنادر نسل سوم علاوه بر زیرساختهای بندری، نیازمند توسعه پسکرانهها، ایجاد واحدهای تولیدی و مونتاژ، پردازش اطلاعات، تجمیع و توزیع کالا و بهرهگیری از سامانههای الکترونیکی پیشرفته هستند به عنوان نمونه، بیش از ۱۱ هزار هکتار اراضی در بندر امام خمینی برای توسعه پسکرانه پیشبینی شده و با ایجاد مناطق ویژه اقتصادی، تسهیلات و مقررات حمایتی برای جذب سرمایهگذاران فراهم شده است. در این مناطق حدود پنج هزار شرکت فعالیت دارند و حدود ۵۰ درصد توسعه بنادر توسط بخش خصوصی انجام شده که بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری را شامل میشود.
وی افزود: با وجود تحریمها و محدودیتهای مالی، بنادر کشور از نظر زیرساخت، تجهیزات مدرن، دسترسی به جاده و ریل و سامانههای الکترونیکی پیشرفت قابل توجهی داشتهاند تعداد دستگاههای مداخلهگر در فرآیند تخلیه و بارگیری کاهش یافته و تبادل اسناد به صورت الکترونیکی در حال گسترش است .پل مه با بیان اینکه ایران عضو ناظر سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) بوده و در مجامع بینالمللی حضور فعال دارد بیان کرد: پیش از انقلاب، زیرساختهای بندری کشور محدود به چند بندر از جمله خرمشهر و بوشهر بود و امکانات گستردهای وجود نداشت، اما امروز بنادر در استانهای مختلف از جمله خوزستان، هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و مازندران توسعه یافتهاند و برخی بنادر مانند نوشهر از کاربری تفریحی به تجاری ارتقا یافتهاند.
دبیر انجمن کشتیرانی یاداور شد:در سطح منطقهای نیز رقابت جدی میان بنادر کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله امارات، عمان و قطر برقرار است و بندر جبلعلی به عنوان هاب تجاری خاورمیانه شناخته میشودبا این حال، بنادر ایران با وجود محدودیتها، از ظرفیتهای مطلوبی برخوردارند و در صورت تقویت سرمایهگذاری خارجی، توسعه همکاریهای تجاری و افزایش نقشآفرینی بخش خصوصی، میتوانند جایگاه برتری در منطقه تثبیت کنند.
