حجت الاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی در گفتگو با خبرنگار مهر، در معرفی ابعاد گوناگون سوره کهف اظهار کرد: سوره کهف هجدهمین سوره قرآن کریم و از سورههای مکی است که در ترتیب نزول، شصت و نهمین سوره به شمار میآید و پیش از سوره نحل و پس از سوره غاشیه بر پیامبر اکرم ص نازل شده است.
وی با اشاره به جایگاه این سوره در قرآن افزود: سوره کهف دارای ۱۱۰ آیه است و در جزء پانزدهم و شانزدهم قرآن قرار دارد و از نظر حجم در زمره سورههای متوسط و حدود نیم جزء از قرآن کریم را در بر میگیرد.
این مفسر قرآن کریم ادامه داد: از نکات قابل توجه درباره سوره کهف، قرار گرفتن آن در میانه قرآن است و حتی نقل شده که واژه ولیتلطف در آیه نوزدهم این سوره، در نقطه میانی قرآن واقع شده است.
وی درباره وجه نامگذاری این سوره بیان کرد: علت نامگذاری این سوره به کهف، نقل داستان اصحاب کهف در آن است و کهف به معنای غار در دل کوه است و از دیگر نامهای این سوره، حائله ذکر شده چرا که برای قاریان و عاملان به آن، حائل و مانعی در برابر آتش دوزخ خواهد بود.
میرعمادی در تبیین ویژگیهای محتوایی سوره کهف گفت: در این سوره سه روایت مهم و کمنظیر مطرح شده که در دیگر سورههای قرآن به این صورت نیامده است و شامل داستان اصحاب کهف، ماجرای حضرت موسی ع و خضر ع و نیز سرگذشت ذوالقرنین و یأجوج و مأجوج است.
وی افزود: واژه کهف شش بار در قرآن کریم به کار رفته که تمامی موارد آن در همین سوره آمده است و این موضوع نشاندهنده تمرکز محتوایی سوره بر این مفهوم است.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به دیدگاه مرحوم علامه طباطبایی درباره محورهای اصلی سوره کهف تصریح کرد: بر اساس تحلیل ایشان، سه محور اساسی در این سوره دنبال میشود که نخست دعوت به ایمان حق و عمل صالح همراه با بشارت و انذار است و آیات آغازین و پایانی سوره بر این معنا دلالت دارد.
وی ادامه داد: محور دوم، نفی نسبت فرزند به خداوند متعال است و در این سوره بهصورت جدی با این باور مقابله شده و نسبت به کسانی که برای خداوند فرزند قائل شدهاند، چه مشرکان و چه برخی از اهل کتاب، هشدار داده شده است.
میرعمادی افزود: محور سوم، طرح سه داستان یادشده است و بعید نیست که هدف اصلی سوره، بیان همین رخدادهای آموزنده و پرمعنا باشد که هر یک حامل پیامهای عمیق اعتقادی و تربیتی است.
وی با بیان اینکه سوره کهف همچون دیگر سورههای مکی بر مبدأ و معاد تمرکز دارد، اظهار کرد: این سوره با حمد الهی آغاز میشود و با تأکید بر توحید، ایمان و عمل صالح پایان میپذیرد و در مجموع چارچوبی جامع از اعتقاد و مسئولیت انسان ارائه میدهد.
این مفسر قرآن کریم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه معنوی سوره کهف در معارف اهلبیت(ع) بیان کرد: مرحوم علامه حسنزاده آملی از سوره کهف به عنوان کهف اسرار ولایت یاد میکرد و معتقد بود اسرار ولایت در قالب سه داستان شگفت این سوره تبیین شده است.
وی گفت: در روایات نیز مفهوم کهف به معنای پناهگاه هدایت و تقوا مطرح شده و از امیرالمؤمنین علیهالسلام نقل شده که خود را پرچم هدایت و پناهگاه پرهیزگاران معرفی کردهاند و همچنین در سخنان امام صادق علیهالسلام و پیامبر اکرم (ص) نیز تعبیر کهف برای بیان جایگاه اهلبیت ع به کار رفته است.
میرعمادی افزود: تمسک به قرآن و اهلبیت علیهمالسلام، مصونیتبخش انسان در برابر انحرافات و آسیبهاست و این حقیقت در بطن سوره کهف نیز قابل مشاهده است.
وی در پایان با اشاره به آغاز این سوره با عبارت الحمدلله گفت: سوره کهف یکی از پنج سورهای است که با حمد الهی آغاز میشود و این سورهها که به سور حامدات مشهورند، همگی از سورههای مکی قرآن کریم هستند و هر یک با ستایش پروردگار، مخاطب را به تأمل در توحید و هدایت دعوت میکنند.
