خبرگزاری مهر، گروه استانها-نسیم راوند: در حالی که یک ماه تا آغاز سال جدید باقی مانده و یاسوج بهعنوان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد و پایتخت طبیعت ایران باید آماده میزبانی از گردشگران نوروزی باشد، اما سایت پسماند دوپشته دشت روم با انباشت دهها متر زباله و نفوذ شیرابه به منابع آب شرب، به یکی از جدیترین تهدیدهای زیستمحیطی جنوب کشور تبدیل شده است، موضوعی که مسئولان از آن با عنوان «فاجعه تمامعیار» یاد میکنند.
شهری که به دلیل طبیعت بکر، آبشارها و کوهستانهایش مقصد گردشگران است، امروز درگیر کوههایی از زباله شده که نهتنها سیمای شهر را مخدوش کرده بلکه سلامت منابع آب شرب را نیز تهدید میکند.
به گفته کارشناسان شهرداری یاسوج روزانه بین ۱۴۰ تا ۲۰۰ تن زباله در شهر ۳۰۰ هزار نفری یاسوج تولید و در سایت دوپشته دشت روم دفن میشوند.
سایتی در ارتفاع حدود ۲۴۰۰ متری از سطح دریا جانمایی و نحوه دفن در آن، اکنون محل انتقاد جدی کارشناسان و مسئولان شده است.
۷۰ میلیارد هزینه شد، اما خروجی چه بود؟
در این رابطه مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری کهگیلویه و بویراحمد در گفتوگو با خبرنگار مهر، با اشاره به بازدید میدانی از سایت پسماند دوپشته وضعیت موجود را «نگرانکننده» توصیف کرد و گفت: برای احداث این سایت حدود ۷۰ میلیارد تومان هزینه شده، اما امروز جز هدررفت منابع و تضییع حقوق بیتالمال چیزی نمیبینیم.
برای احداث این سایت حدود ۷۰ میلیارد تومان هزینه شده، اما امروز جز هدررفت منابع و تضییع حقوق بیتالمال چیزی نمیبینیم فرزاد فرج زاده افزود: بیش از ۸۰ درصد حصارکشی انجامشده از بین رفته و عملاً کنترل سایت با وجود چند نگهبان، کارایی لازم را ندارد.
وی با بیان اینکه در این مجموعه با کوهی از زباله مواجه هستیم که هیچ برنامهریزی مدونی برای مدیریت آن وجود ندارد، ادامه داد: حرکت شیرابهها به سمت حوضه آبخیز سد شاهقاسم در حال انجام است، جایی که حدود ۴۰ درصد آب شرب یاسوج از پاییندست آن تأمین میشود.
به گفته وی، وجود جوی آبی در پاییندست سایت که به سمت مناطق مسکونی و سد شاهقاسم حرکت میکند، زنگ خطری جدی برای روستاهای اطراف و سفرههای آب زیرزمینی است.
مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه این وضعیت نه توجیهپذیر و نه منطق فنی دارد، تاکید کرد: جانمایی این مکان اصولی نبوده و برنامه مشخصی برای مدیریت پسماند نداریم.
وی تصریح کرد: امیدواریم با تسهیلات ۸۰ میلیارد تومانی دولت بتوانیم سایت استانداردی ایجاد کنیم، اما تا امروز نتیجه ملموسی حاصل نشده است.
کارخانهای که ساخته شد اما راه نیفتاد
سرپرست معاونت خدمات شهری شهرداری یاسوج هم در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به مشکلات ساختاری سایت دشت روم، اظهار کرد: به دلیل محدودیتهای محلی و ملی، امکان جابهجایی سایت فراهم نشد و تصمیم گرفتیم کارخانه بازیافت را در همین محل احداث کنیم.
همه پسماندهای شهری، صنعتی، خاکی و حتی کشاورزی در این سایت تخلیه میشود و زمین جایگزینی برای دفن نداریم یعقوب فتاحیپور افزود: با جذب سرمایهگذار کارخانه طی ۴۵ روز ساخته شد و آماده بهرهبرداری است.
وی با بیان اینکه به دلیل نبود زیرساختهایی مانند آب، برق و گاز، راهاندازی کارخانه با مشکل جدی مواجه شده است، گفت: در حال حاضر شبکه آب و منبع پایدار نداریم و این دو معضل اصلی باعث شده نتوانیم فرآیند پردازش و تصفیه شیرابه را آغاز کنیم.
سرپرست معاونت خدمات شهری شهرداری یاسوج با اشاره به ارتفاع ۳۰ تا ۴۰ متری پسماندهای انباشتهشده در سایت، گفت: همه پسماندهای شهری، صنعتی، خاکی و حتی کشاورزی در این سایت تخلیه میشود و زمین جایگزینی برای دفن نداریم.
وی افزود: هماکنون سه بولدوزر، دو لودر، یک بیل مکانیکی و ۱۰ کامیون در حال فعالیت هستند تا پسماندهای قدیمی از محل کارخانه تخلیه تا امکان راهاندازی خط بازیافت فراهم شود.
فتاحی ابراز امیدواری کرد ظرف کمتر از یک ماه با تأمین زیرساختها، ساماندهی اولیه سایت انجام شود.
خطا را با خطای بزرگتر تکرار نکنیم
معاون عمرانی فرماندار بویراحمد هم در گفت و گو با خبرنگار مهر با بیان اینکه در جلسه اخیر ساماندهی پسماند خواستار توقف عملیات تا ارائه طرح کارشناسی شدم، گفت: در پاییندست این سایت چندین حلقه چاه آب شرب قرار دارد و اگر امروز این اقدام را متوقف نکنیم، در حال رقم زدن یک فاجعه بزرگ زیستمحیطی هستیم.
سیروس یزدانپناه با اشاره به دعوت از مشاوران متخصص از اصفهان افزود: وقتی قرار است طرحی نوین ارائه شود، نباید اقدامی انجام دهیم که اشتباه گذشته را تشدید کند زیرا متأسفانه داریم یک خطا را با خطایی بزرگتر تکرار میکنیم.
وی همچنین به نحوه واگذاری اولیه سوله سایت اشاره کرد و گفت: از ابتدا این مجموعه به فردی واگذار شد که تخصص این کار را نداشت و اکنون باید تصمیم قاطعی برای توقف فعالیتها تا انجام کار کارشناسی گرفته شود.
تهدیدی فراتر از یک سایت دفن
کارشناسان معتقدند دفن غیراصولی در ارتفاع بالا، بدون سیستم جمعآوری و تصفیه شیرابه، میتواند به نفوذ آلودگی به سفرههای زیرزمینی و منابع آب شرب منجر شود، تهدیدی که در صورت تداوم، نهتنها سلامت شهروندان بلکه آینده زیستمحیطی منطقه را تحت تأثیر قرار میدهد.
در شرایطی که یاسوج خود را برای میزبانی از مسافران نوروزی آماده میکند، ساماندهی سایت پسماند دوپشته به آزمونی جدی برای مدیریت شهری و استانی تبدیل شده است، آزمونی که نتیجه آن میتواند مسیر سالهای آینده این شهر را تعیین کند.
آیا پایتخت طبیعت ایران پیش از آغاز سال جدید از محاصره زباله رها میشود یا موضوع دوپشته به فاجعهای خاموش بدل خواهد شد؟ زمان، پاسخ این پرسش را روشن میکند.
