از حماسه ۲۲ بهمن تا فرصت راهبردی انتخابات شوراها در پیش‌رو

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، برمک بیات دبیر ستاد انتخابات سازمان صدا و سیما در یادداشتی نوشت؛ حضور گسترده مردم در راهپیمایی یوم‌الله ۲۲ بهمن، در شرایطی رقم خورد که کشور با مجموعه‌ای از فشار‌های ترکیبی شامل تهدید‌های نظامی، تحریم‌های اقتصادی، عملیات روانی رسانه‌های برون‌مرزی و تلاش برای بی‌ثبات‌سازی اجتماعی مواجه است. این حضور، صرفاً یک تجمع سالانه یا آیین تکرارشونده نبود؛ بلکه واجد دلالت‌های اجتماعی، امنیتی و رسانه‌ای قابل تأملی است که نیازمند تحلیل عمیق‌تر است.

فراتر از فشار‌های اقتصادی و رسانه‌ای

در ماه‌های اخیر، رسانه‌های فارسی‌زبان مستقر در خارج از کشور و شبکه‌های وابسته به جریان‌های صهیونی- آمریکایی، با تمرکز گسترده بر مشکلات معیشتی، نارضایتی‌های اجتماعی و برجسته‌سازی شکاف‌های سیاسی، کوشیدند تصویری از جامعه‌ای گسسته و در آستانه فروپاشی ارائه دهند. این تصویرسازی، بخشی از الگوی «جنگ شناختی» است؛ جنگی که هدف آن تغییر ادراک عمومی، تضعیف اعتماد نهادی و القای احساس بی‌ثباتی دائمی است.

با این حال، حضور میلیونی مردم در ۲۲ بهمن نشان داد که میان «نارضایتی‌های داخلی» و «موضع در برابر فشار خارجی» در ذهن بخش قابل توجهی از جامعه تفکیک وجود دارد. بسیاری از شهروندان ممکن است نقد‌هایی نسبت به عملکرد‌های اقتصادی یا مدیریتی داشته باشند، اما این امر را به معنای همراهی با پروژه‌های فشار بیرونی یا بی‌ثبات‌سازی نمی‌دانند.

شکست روایتِ «اکثریت خاموش ناراضی» 

یکی از مهم‌ترین شگرد‌های عملیات روانی رسانه‌های مخالف، القای این گزاره بوده است که «اکثریت جامعه ناراضی‌اند و حامیان نظام اقلیتی سازماندهی‌شده هستند». راهپیمایی ۲۲ بهمن، این روایت را با چالش جدی مواجه کرد. حضور اقشار متنوع اجتماعی، از خانواده‌ها تا جوانان و اقوام مختلف، نشان داد که تصویر یک‌دست و تک‌بعدی از جامعه ایران، با واقعیت میدانی فاصله دارد.

در کنار این موضوع، شبکه‌های اجتماعی واقعی و میدانی – شامل مساجد، هیئت ها، تشکل‌های مردمی و پیوند‌های خانوادگی – همچنان نقش مؤثری در بسیج اجتماعی دارند؛ ظرفیتی که در تحلیل‌های صرفاً مبتنی بر داده‌های فضای مجازی کمتر دیده می‌شود.

هویت، امنیت و انسجام اجتماعی

۲۲ بهمن برای بخش مهمی از جامعه، صرفاً یک رویداد سیاسی نیست، بلکه نمادی از استقلال، هویت ملی و مقاومت در برابر فشار خارجی است. در شرایطی که تهدید بیرونی برجسته می‌شود، پدیده «همگرایی پیرامون پرچم» در بسیاری از کشور‌ها مشاهده می‌شود؛ یعنی اختلافات داخلی کمرنگ شده و هویت جمعی و اتحاد مقدس فعال می‌شود. حضور امسال نیز در چنین بستری قابل فهم است.

تجربه بی‌ثباتی در برخی کشور‌های منطقه، نگرانی از ناامنی و همچنین بی‌اعتمادی بخشی از افکار عمومی نسبت به اهداف واقعی رسانه‌های خارجی، از دیگر عواملی است که به تقویت این همگرایی کمک کرده است.

از مشارکت نمادین تا مشارکت نهادی

اکنون پرسش راهبردی آن است که این سرمایه اجتماعی چگونه می‌تواند به فرآیند‌های رسمی و نهادی، به‌ویژه انتخابات شورا‌های اسلامی شهر و روستا در ۱۱ اردیبهشت، پیوند بخورد؟ 

اگر حضور ۲۲ بهمن به‌عنوان یک رویداد مقطعی تلقی شود، اثر آن کوتاه‌مدت خواهد بود. اما اگر این مشارکت به گفتمان * «مسئولیت‌پذیری در قبال سرنوشت محلی» * متصل شود، می‌تواند به افزایش مشارکت در انتخابات شورا‌ها منجر گردد.

شورا‌ها نهادی هستند که مستقیماً با زندگی روزمره مردم مرتبط‌اند؛ از مدیریت شهری و خدمات عمومی تا نظارت محلی و توسعه روستاها. تبدیل پیام «حضور برای حفظ امنیت و استقلال» به «حضور برای ارتقای کیفیت زندگی و آبادانی شهر و روستا» می‌تواند حلقه اتصال این دو مقطع باشد.

در مجموع می‌توان اینگونه نتیجه گرفت، که راهپیمایی ۲۲ بهمن در سال جاری، صرفاً یک مناسبت تقویمی نبود، بلکه نشانه‌ای از پویایی اجتماعی در شرایط فشار ترکیبی بود. این حضور نشان داد که عملیات شناختی برای القای فروپاشی اجتماعی، با واقعیت‌های میدانی فاصله دارد. اکنون مهم‌ترین وظیفه نخبگان، رسانه‌ها و نهاد‌های مسئول آن است که این سرمایه نمادین را به مشارکت آگاهانه و مسئولانه در انتخابات پیش‌رو پیوند بزنند؛ مشارکتی که می‌تواند هم‌زمان تقویت‌کننده انسجام ملی و توسعه محلی باشد.