ترکیب عجیب کمیسیون رسیدگی به اعتراضات/کمیسیونی که نه ملّی است، نه علمی!

آقای دکتر پزشکیان،  لطفا به وزیر علومتان بفرمایید این کمیسیون ظاهرا ملی را اینقدر ساده، به شوخی نگیرند؛ در انبوه اندوهها،  شاید واقعا کسی باشد که  به آن امید بسته باشد.

به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، پیرو ماموریت دکتر پزشکیان رئیس جمهور به وزیر علوم، اعضای شورای راهبری کمیسیون ملی بررسی علمی اعتراضات اخیرا با حکم وزیر علوم، تحقیقات و فناوری منصوب شدند. اما با این چهره‌های غیرمرتبط با اعتراضات، معلوم نیست چگونه به برآیند کار آن باید امیدوار باشیم.

دولت که برای حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ کمیسیونی تدارک دیده  تا  موضوع را«علمی» بررسی کند و برسند به دلایل اینکه چرا مردم یک‌دفعه به خیابان ریختند؛ کمیسیونی که اعضای‌اش مثل دسته‌ای مهندس و رئیس دانشگاه فنی و مدیر ستادی دور هم جمع شده‌اند، انگار آمده‌اند معادلهٔ دیفرانسیل یک پل شکسته را حل کنند، در حالی که همین نوع انتخاب ها و انتصاب ها باعث شده پل اعتماد از سالیان دور و نزدیک زیر پای جامعه خراب شود و کسی هم حواسش نباشد.

اعضای کمیسیون ملی بررسی علمی اعتراضات– که اکثر‌شان تخصص‌شان در ساختن جاده، آنالیز ترکیب شیمیایی، یا مدیریت بودجهٔ پروژه‌های پژوهشی است – حالا نشسته‌اند تا ریشه‌های یک انفجار اجتماعی را بکاوند؛ همان‌طور که یک شیمی‌دان شاید بداند چرا باروت منفجر می‌شود، اما هرگز نفهمد چرا خشم یک نسل مثل باروت خشک در دل کوچه‌ها انبار شده و با کوچک‌ترین جرقهٔ تحقیر شعله کشیده است.

ترکیب شورای راهبری کمیسیون ملی بررسی علمی اعتراضات دی‌ماه عمدتاً از مدیران ارشد نظام آموزش عالی و پژوهش تشکیل شده است. آیا نمی شد از بین جامعه شناسان و استادان خارج ازرده های مدیریتی و حتی منتقد عضو این کمیسیون کرد تا واقعا عننوان ملی تناسبی با آن برقرار کند؟

همچنین عمده اعضا رشته های تحصیلی و تخصص غیرمتبط با موضوع دارند.

- حسین سیمایی (وزیر علوم، ریاست شورا) → مهندسی/مدیریت دانشگاهی

- سیدمهدی ابطحی → معاون پژوهشی وزارت علوم (تحصیلات مهندسیعمران)

- وحید شالچی → معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم (تنها عضو با عنوان مستقیماً مرتبط با علوم اجتماعی)

- محمدحسین امید → رئیس دانشگاه تهران (رشته آبیاری و مهندسی عمران)

- شجاع احمدوند → رئیس دانشگاه علامه طباطبایی (علوم سیاسی،مرتبط)

- بابک نگاهداری → رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس (بیوتکنولوژی و دکترای حرفه‌ای پزشکی)

- رسول رکنی‌زاده → رئیس دانشگاه اصفهان (فیزیک )

- عبدالرضا جوان‌جعفری → رئیس دانشگاه فردوسی مشهد (حقوق جزا و جرم‌شناسی)

- علیرضا افشاری‌فر → رئیس دانشگاه شیراز ( بیماری شناسی گیاهی)

- همایون مراد‌نژادی → رئیس دانشگاه ایلام (دکتری کارآفرینی کشاورزی )

- علی باستی → رئیس دانشگاه گیلان ( دکترای تخصصی، مهندسی مکانیک)

- محمدتقی کرمی قهی → رئیس موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی (دکترای فلسفه و کلام و مطالعات زنان)

تنها دو سه نفر – آن هم بیشتر در جایگاه اداری و فرهنگی – رنگ و بوی علوم اجتماعی به خود دیده‌اند؛ سایر اعضا جمع مدیر اجرایی‌اند که پروژه تصویب می‌کنند، گزارش می‌گیرند، ترفیع می‌برند و احتمالا فکر می‌کنند فهمیدن «درد واقعی کف خیابان» هم مثل تصویب یک طرح پژوهشی است.

این کمیسیون، بیشتر شبیه کمیتهٔ ترفیع رؤسای دانشگاه است تا نهادی که بخواهد یک بحران عمیق اجتماعی-سیاسی را بشکافد. مثل این است که برای عمل قلب باز، اتاق عمل را از متخصصان آسانسور و تهویه ساختمان پر کنند؛ همه چیز تمیز و منظم به نظر می‌رسد، دستگاه‌ها چشمک می‌زنند، گزارش‌ها مرتب نوشته می‌شود، اما قلب جامعه همچنان از تپش می‌ماند و خون سیاه بی‌اعتمادی در رگ‌هایش می‌گردد.

در این میان، تنها چیزی که واقعاً «علمی» پیش می‌رود، مهندسی معکوس روایت رسمی است که نهایتا مثل همیشه، گزارش می‌دهند که «تهویه مناسب بوده، مشکلی نبوده»؛ در حالی که بوی ناگوار اجتماعی همه جا پیچیده و هیچ‌کس نیست پنجره را باز کند.

وقتی موضوع اعتراضات گسترده اجتماعی-اقتصادی-سیاسی است، انتظار می‌رود هسته اصلی کمیسیون از جامعه‌شناسان، علوم سیاسی‌کاران، اقتصاددانان رفتاری، جرم‌شناسان، روان‌شناسان اجتماعی و انسان‌شناسان سیاسی تشکیل شود — نه مجموعه‌ای از رؤسای دانشگاه‌های فنی و مدیران ستادی وزارت علوم. همچنین از چهره هایی خارج از دایره آشنایان همیشگی نیز می شد استفاده کرد.