دوشنبه 20 بهمن 1404
Monday, 09 February 2026
ناترازی انرژی، گریبانگیر مردم است. در تابستانها قطعی برق و در زمستانها قطعی گاز، به مردم نشان داده است که ایران در حال حاضر در حوره انرژی دیگر مزیت سابق را ندارد. از سالهای گذشته هشدارهای آخرالزمانی در مورد کمبود آب داده میشود که از الگوی توسعهای حکایت دارد که مناسب و مبتنی بر ظرفیتهای زیستبومی و تابآوری پیکرهای آبی نبوده است.
به گزارش تجارت نیوز، این ناترازیها نتیجه سالها انباشت سیاستهای نادرست است و از آنجا که همچنان این سیاستها در جریان است، امیدی به رفع ناترازیها وجود ندارد و افزایش قطعی برق، گاز و آب امری قابل پیشبینی است. با این حال، همچنان وعدههای خلاف واقعیت داده میشود؛ وعدههایی که با واقعیت همین امروز نیز سازگار نیست.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری، در آیین افتتاح همزمان ۱۵۹۹۷ طرح شهرداریها و دهیاریهای کشور، با تأکید بر مدیریت بهرهبرداری از انرژی پاک و مصرف انرژی، اظهار کرد: «باید به شکلی عمل کنیم که در تابستان پیشرو بههیچوجه قطع برق و گاز نداشته باشیم.»
این آرزوی محال در حالی مطرح میشود که با واقعیت موجود فرسنگها فاصله دارد. کشوری که در سال 1404، در تابستان بیش از 24 هزار مگاوات ناترازی برق در زمان اوج مصرف و در زمستان حدود 600 میلیون مترمکعب ناترازی گاز داشت، نمیتواند تنها در عرض یک سال اوضاع را به شرایطی برساند که این اعداد نزدیک به صفر شوند.
به نظر میرسد که رئیس جمهوری از وضعیت وخیم آب خبر دارد و تنها از امید به قطع نشدن برق و گاز سخن به میان آورده است. گرچه این امید نیز با واقعیت موجود منطبق نیست، اما وضعیت آب بهقدری بحرانی است که حتی وعدهای در این زمینه داده نشده است، چراکه هماکنون نیز مردم درگیر قطعی آب هستند. درواقع، همین حالا ناترازی آب گریبانگیر کشور است و قطعی آب به صورت چراغ خاموش در جریان است.
از ناترازی برق و گاز بارها صحبت به میان آورده شده و گویا سابقه بیشتری از ناترازی آب در کشور دارد. با این حال، این بدان معنا نیست که نباید ناترازی آب جدی گرفته شود، چراکه همین حالا که کشور با بارشهای متعدد در نقاط مختلف روبهروست، وضعیت به حدی بحرانی است که مردم از قطع شدن آب خبر میدهند.
مسئولان سیاست قطعی آب را هیچگاه علنی اعلام نکردند. آنها از سیاست کاهش فشار آب صحبت میکنند که درواقع همان قطعی آب است و نوعی بازی با کلمات بهشمار میرود.
آنطور که باشگاه خبرنگاران جوان گزارش داده، بهنام بخشی، مدیر روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب تهران، بیان کرد: «زمان اعمال افت فشار آب در تهران نسبت به گذشته افزایش پیدا نکرده و همچنان در ساعات مشخص شبانه به شکل یک شب در میان انجام میشود. با توجه به بارندگیهای امسال و در عین حال تداوم پنجمین سال خشکسالی، شرایط منابع آب در تهران سخت و شکننده شده است. به همین دلیل از شهروندان درخواست کردیم برای جلوگیری از بروز تنشهای آبی، همکاری و همراهی لازم را داشته باشند.»
این صحبتها اولین باری نیست که مطرح میشوند.
محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، در حاشیه بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی صنعت آب ایران در آذرماه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: «ناگزیر بودیم با منابع محدودی که در اختیار داریم، شرایط را سپری کنیم و اگر میخواستیم با همان فشار سنوات قبل آب را در شبکه توزیع کنیم، در پایان شهریورماه قطعا با مشکل قطعی آب در بخشهای مختلف و گستردهای در شهر مواجه میشدیم.
پایه اصلی و فنی مدیریت مصرف آب، تعدیل فشار است و با تعدیل یک اتمسفری فشار در روز که در شب قدری بیشتر بود، موجب شد تا امروز ۹۷ میلیون مترمکعب آب در شبکه نسبت به مدت مشابه سال قبل، کمتر توزیع شود و به متناظر آن کمتر از منابع سطحی برداشت شود، یعنی ۳ ماه پایداری در توزیع آب شبکه به ما داده است.»
وی ادامه داد: «برنامهای برای افزایش ساعات افت فشار در شب نداریم و بر اساس پیشبینی سازمان هواشناسی مبنی بر در پیش بودن بارشهای خوب در هفته های پیش رو، نیازی به افزایش تعدیل فشار شبکه نیز نداریم.»
اکنون باید گفت گرچه بارشهای خوبی در کشور در جریان است، اما روایتهای مردمی از تداوم قطعی آب و افزایش آن خبر میدهند.
در حال حاضر، در بسیاری از مناطق تهران، قطعی آب در شبها همچنان در جریان است. دلیل اینکه این موضوع چندان روایت نمیشود آن است که اکنون برخی از خانهها مجبور به تهیه پمپ و مخزن آب شدهاند تا درگیر قطعی آب نباشند. اما وقتی پای صحبت کسانی بنشینید که در خانه پمپ یا مخزن آب ندارند، متوجه میشوید که در اغلب شبها آب ندارند و با سیاستی که در پیش گرفتهاند، آب تنها به طبقه اول ساختمان میرسد.
در هفتههای گذشته مساله قطعی آب محدود به شب نبود و برخی مناطق گزارشهایی از قطعی آب در ساعات روز داشتند. این موضوع نشان از افزایش زمان سیاست قطعی آب است که هیچ نهاد مسئولی از آن صحبت نمیکند.
بسیاری از مردمی که با این فشار اقتصادی شدید باید بعضا بیش از دو شغل داشته باشند تا بلکه بتوانند نان شب خود را تامین کنند، نمیتوانند به دلیل سومدیریت مسئولان، هزینه تامین پمپ و مخزن را تامین کنند.
ممکن است مسئولان مدعی شوند که قطعی آب رخ نداده است، زیرا تنها فشار شبکه کاهش مییابد و در صورت وجود پمپ و مخزن ذخیره در ساختمان، این تجهیزات سبب میشوند ساکنان برخی مناطق متوجه کاهش فشار آب نشوند. اما نمیتوان روایت قطعی آب را تنها به کسانی محدود کرد که پمپ و مخزن خریداری کردهاند.
واقعیت آن است که نمیتوان به راحتی برای تحریف واقعیت تنها به تجربه یک عده از مردم استناد کرد. اگر مسئولان قصد داشته باشند که پای صحبتهای مردمی بشینند که وظیفه خدمترسانی به آنها را دارند، متوجه میشوند که قطعی آب در حال حاضر و با وجود بارشهای متعدد هم مردم را درگیر کرده است.
