چارچوب فعالیت اپراتورهای سلامت الکترونیکی تصویب شد

هیئت وزیران با تصویب آیین‌نامه اجرایی مربوط به اپراتورهای سلامت الکترونیکی، ضوابط و اصول حاکم بر فعالیت «کاروران» را مشخص کرد؛ مصوبه‌ای که برای نخستین‌بار، شرایط ساختاری، فنی، مدیریتی و مالی فعالیت در لایه زیرساختی سلامت دیجیتال کشور را به‌صورت شفاف و الزام‌آور تعیین می‌کند.

به گزارش دیجیاتو، هیئت وزیران در جلسه اول بهمن ۱۴۰۴، به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان برنامه و بودجه کشور و در اجرای جزء (۴) بند (الف) ماده (۶۹) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت، آیین‌نامه اجرایی ضوابط و اصول حاکم بر کاروران (اپراتورهای) سلامت الکترونیکی را تصویب کرد.

بر اساس این آیین‌نامه، «کارور» به اشخاص حقوقی گفته می‌شود که به‌عنوان اپراتورهای سلامت الکترونیکی، وظیفه تسهیل، یکپارچه‌سازی و مدیریت تبادل داده‌های سلامت میان کسب‌وکارهای سلامت دیجیتال، سازمان‌های بیمه‌گر و زیرساخت‌های حاکمیتی را بر عهده دارند.

خدماتی مانند احراز هویت شهروندان و ارائه‌دهندگان خدمت، استحقاق‌سنجی بیمه‌ای، تبادل اطلاعات پرونده الکترونیک سلامت، حذف اسناد کاغذی و ارائه سرویس‌های برخط سلامت، از جمله مأموریت‌های اصلی کاروران تعریف شده است.

مطابق مصوبه هیئت وزیران، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به‌عنوان تنظیم‌گر (رگولاتور) حوزه سلامت الکترونیک تعیین شده و مسئولیت‌هایی مانند اعمال قواعد سلامت به‌صورت برخط، تأمین زیرساخت‌های حاکمیتی، ارائه سرویس‌های اطلاعات سلامت و نظارت بر عملکرد کاروران را بر عهده دارد.

در کنار آن، بیمه مرکزی و سازمان‌های بیمه‌گر پایه مکلف شده‌اند خدمات بیمه‌ای و تعیین سهم بیمه‌ها را به‌صورت کاملاً الکترونیکی و از مسیر کاروران انجام دهند.

شرایط صدور پروانه کاروران

مطابق ماده (۶) آیین‌نامه، صدور پروانه کاروری منوط به رعایت الزامات ساختاری زیر است:

• متقاضی باید شخص حقوقی غیردولتی ثبت‌شده در کشور باشد.
• سهم سهام‌داران خارجی حداکثر ۴۹ درصد تعیین شده و حق رأی ممتاز برای آن‌ها مجاز نیست.
• موضوع فعالیت شرکت در اساسنامه باید مرتبط با خدمات سلامت الکترونیک باشد.
• حضور مستقیم یا غیرمستقیم اشخاص حقیقی یا حقوقی در بیش از یک کارور ممنوع است؛ مگر سهامداری حداکثر ۵ درصدی از طریق بورس یا فرابورس.

پروانه صادرشده ۵ سال اعتبار دارد، قابل واگذاری به غیر نیست و تمدید آن هر پنج سال یک‌بار انجام می‌شود. در صورت نقض شرایط، ابتدا تذکر، سپس تعلیق و در نهایت ابطال پروانه پیش‌بینی شده است.

این آیین‌نامه، شرایط مشخصی را نیز برای مدیران و ساختار فنی کاروران به این شرح تعیین کرده است:

• مدیرعامل و یکی از اعضای هیئت‌مدیره باید دارای حداقل مدرک کارشناسی مرتبط با فناوری اطلاعات یا حوزه سلامت باشند.
• مدیران فنی باید تابعیت ایرانی داشته باشند.
• مدیرعامل و یک عضو هیئت‌مدیره باید سابقه مدیریتی در شرکت‌های دارای رتبه یک انفورماتیکی یا سابقه مدیریت دولتی مرتبط با سلامت الکترونیک داشته باشند.
• حضور حداقل یک عضو هیئت‌مدیره با سابقه تخصصی در حوزه سلامت یا بیمه الزامی است.
• متقاضی یا سهام‌داران عمده باید دارای رتبه یک تشخیص صلاحیت شرکت‌های انفورماتیکی در حوزه نرم‌افزار، شبکه یا پشتیبانی باشند.

همچنین کاروران موظف‌اند در دوره موافقت اصولی، سامانه‌های مرکز عملیات شبکه (NOC)، مرکز عملیات امنیت (SOC) و مرکز تماس را طراحی، پیاده‌سازی و عملیاتی کنند.

الزامات مالی؛ ورود برای بازیگران بزرگ

برای شرکت‌های متقاضی دریافت پروانه اپراتوری نیز شرایطی در نظر گرفته شده است.

بر این اساس حداقل سرمایه ثبتی این متقاضیان یک‌هزار میلیارد ریال و مورد شرکت‌های دانش‌بنیان ۷۰۰ میلیارد ریال تعیین شده که این رقم هر سه سال یک‌بار متناسب با نرخ تورم به‌روزرسانی می‌شود.

علاوه بر این متقاضی یا سهام‌داران حقوقی باید حداقل سه سال سابقه فعالیت داشته باشند. ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و مقبول در سه سال گذشته الزامی است و شرکت یا سهام‌داران نباید در سه سال گذشته زیان یا زیان انباشته داشته باشند.

علاوه بر این، کاروران باید برای تضمین ایفای تعهدات خود، ضمانت‌نامه معتبر و بدون قید و شرط به میزان ۱۰۰ برابر سقف معاملات متوسط ارائه کنند.

الزامات فعالیت و حفاظت از داده

کاروران مکلف‌اند:

• خدمات خود را بدون رفتار تبعیض‌آمیز به کسب‌وکارهای سلامت دیجیتال ارائه دهند.
• احراز هویت کاربران را صرفاً از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام دهند.
• داده‌های سلامت را تنها با رضایت صریح و آگاهانه افراد یا حکم قانونی پردازش کنند.
• از ذخیره‌سازی اطلاعات هویتی و بیمه‌ای (به‌جز موارد مجاز) خودداری کنند.

در صورت بروز اختلاف یا اختلال در خدمات، تصمیم‌گیری نهایی بر عهده تنظیم‌گر خواهد بود.

صدور مجوز از مسیر درگاه ملی

بر اساس آیین‌نامه، وزارت بهداشت موظف است برای متقاضیانی که در دوره موافقت اصولی الزامات فنی را اجرایی کرده‌اند، حداکثر ظرف دو ماه از طریق درگاه ملی مجوزهای کسب‌وکار پروانه کاروری صادر کند.

متن کامل آیین‌نامه اجرایی ضوابط و اصول حاکم بر کاروران (اپراتورهای) سلامت الکترونیکی: