به گزارش خبرآنلاین به نقل از وال استریت ژورنال، تنشها در خلیج فارس زمانی بالا گرفت که ایالات متحده یک پهپاد ایرانی را که به ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» شدهبود، سرنگون کرد و یک کشتی با پرچم آمریکا نیز از تلاش قایقهای تندرو و مسلح ایرانی برای متوقف کردن اجباری خود، گریخت.
اما در واشینگتن، «کارولین لیویت»، سخنگوی کاخ سفید به خبرنگاران گفت که دیدارهای برنامهریزی شده میان آمریکا و ایران همچنان پابرجاست. به گفته منابع آگاه، قرار بود «استیو ویتکاف»، فرستاده ویژه آمریکا و «جرد کوشنر»، داماد ترامپ، روز جمعه در نشست ترکیه با مقامات ایرانی حضور یابند. ترامپ نیز در خصوص ایران افزود: «آنها در حال مذاکره هستند، تمایل دارند کاری انجام دهند و خواهیم دید که آیا اقدامی صورت میگیرد یا خیر.»
این روزنامه مدعی شد: این اظهارات نشاندهنده آن بود که علیرغم درگیریها در خلیج فارس، همچنان یک مسیر دیپلماتیک برای دستیابی به توافق بر سر فعالیتهای هستهای تهران، برنامه موشکهای بالستیک و حمایت از گروههای متحد منطقهای یعنی حماس و حزبالله وجود دارد.
وال استریت ژورنال ادعا کرد که با این حال، تضمینی در کار نیست چرا که مقامات ایرانی تهدید به خروج از مذاکرات کردند و برخی مقامات آمریکایی نیز گفتند که ترامپ به دلیل اقدامات تهاجمی ایران، گزینه ترک میز مذاکره را مدنظر قرار داده است.
این گزارش در ادامه مدعی شد: هنوز مشخص نیست چرا ایران در زمانی که آمریکا در حال تقویت توان هوایی، کشتیهای جنگی و سامانههای دفاع موشکی خود در خاورمیانه است، رویکردی تهاجمیتر اتخاذ کرده است.
«صنم وکیل»، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در «چتم هاوس» لندن، ادعا کرد که این حوادث میتواند به این معنا باشد که جناحهای تندرو در بدنه حاکمیت ایران با مذاکرات موافق نیستند.
وکیل گفت: «وقتی آنها تحت حمله هستند، تمام جناحهای سیاسی رژیم با هم همکاری میکنند؛ اما وقتی پای میانجیگری در میان باشد، کار یکدیگر را خراب میکنند.» او هشدار داد که خطر اصلی اینجاست که ترامپ صبر خود را از دست داده و دستور حمله صادر کند.
رئیسجمهور هشدار داده است که اگر ایران با توافقی برای دست کشیدن از برنامه هستهای خود موافقت نکند، خطر حمله نظامی را به جان خریده است.
حوادث روز سهشنبه زمانی آغاز شد که ناو لینکلن در فاصله ۵۰۰ مایلی از سواحل جنوبی ایران در حال دریانوردی بود. ناخدا «تیم هاوکینز»، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، اعلام کرد که یک پهپاد شاهد-۱۳۹ ایرانی ظاهر شد و «مانورهای غیرضروری به سمت کشتی» انجام داد.
هاوکینز بدون اشاره به جزئیات گفت که این پهپاد حتی پس از اقدامات تنشزدای نیروهای آمریکایی، به حرکت خود به سمت ناو ادامه داد تا اینکه یک جنگنده F-35C از روی ناو لینکلن، آن را سرنگون کرد.
چند ساعت بعد، دو قایق متعلق به سپاه پاسداران و یک پهپاد مهاجر ایرانی به سمت یک نفتکش با پرچم آمریکا به نام «استنا ایمپریتیو» هجوم بردند و از طریق پیامهای رادیویی تهدید کردند که وارد کشتی شده و آن را توقیف میکنند. به گفته هاوکینز، یک ناوشکن آمریکایی با پشتیبانی هوایی، نفتکش را تا منطقه امن اسکورت کرد.
سعید گلکار، دانشیار دانشگاه تنسی و کارشناس سرویسهای امنیتی ایران، مدعی شد که تندروها با این قمار که شاید آمریکا عزم کافی برای وارد کردن ضربهای سنگین نداشته باشد، ریسک بزرگی میکنند. گلکار گفت: «این همان تاکتیکهای معمول است؛ اما اگر کبریت را روشن کنید، ممکن است در نهایت خودتان بسوزید.»
در جبهه دیپلماتیک، منابع آگاه میگویند ایران از مذاکرات ترکیه عقبنشینی کرده و در حال فشار برای انتقال محل مذاکرات به عمان است. همچنین ایران به دنبال تغییر ساختار مذاکرات و رد برنامههای مربوط به گفتگوی گستردهتر (شامل برنامه موشکی و حمایت از حزبالله و حماس) است.
اگرچه مقامات ایرانی علناً اعلام کردهاند که فقط درباره موضوع هستهای گفتگو میکنند، اما تفاهمی وجود داشت که نشست ترکیه طیف وسیعتری از موضوعات را، احتمالاً در مسیرهای مجزا، دنبال کند. دولت آمریکا علاوه بر غنیسازی اورانیوم، خواستار امتیازاتی در زمینه موشکهای بالستیک و حمایت از شبهنظامیان است.
«آلن ایر»، دیپلمات ارشد سابق آمریکا و مذاکرهکننده هستهای، مدعی شد: «این رفتار با تکنیکهای مذاکراتی ایران همخوانی دارد که ابتدا امتیازی را واگذار میکنند و بعداً سعی میکنند آن را پس بگیرند. این اتفاق در طول مذاکرات هستهای همواره رخ میداد.»
315
